TB 2.4.6

12 पञ्चाशत्

2.4.6 अनुवाकं 6 - उपहोमाः

2.4.6.1
उ॒त नः॑ प्रि॒या प्रि॒यासु॑ । स॒प्तस्वसा॒ सुजु॑ष्टा । सर॑स्वती॒ स्तोम्या॑ ऽभूत् ॥ इ॒मा जुह्वा॑ना यु॒ष्मदा नमो॑भिः । प्रति॒ स्तोमꣳ॑ सरस्वति जुषस्व । तव॒ शर्म॑न् प्रि॒यत॑मे॒ दधा॑नाः । उप॑स्थेयाम शर॒णं न वृ॒क्षम् ॥ त्रीणि॑ प॒दा विच॑क्रमे । विष्णु॑र्गो॒पा अदा᳚भ्यः । ततो॒ धर्मा॑णि धा॒रयन्न्॑ ।
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)
2.4.6.2
तद॑स्य प्रि॒यम॒भि पाथो॑ अश्याम् । नरो॒ यत्र॑ देव॒यवो॒ मद॑न्ति । उ॒रु॒क्र॒मस्य॒ स हि बन्धु॑रि॒त्था । विष्णोः᳚ प॒दे प॑र॒मे मद्ध्व॒ उथ्सः॑ ॥ क्र॒त्वा॒ दा अ॑स्थु॒ श्रेष्ठः॑ । अ॒द्य त्वा॑ व॒न्वन्थ् सु॒रेक्णाः᳚ । मर्त॑ आनाश सुवृ॒क्तिम् ॥ इ॒मा ब्र॑ह्म ब्रह्मवाह । प्रि॒या त॒ आ ब॒र॒.हिः सी॑द । वी॒हि सू॑र पुरो॒डाश᳚म् ।
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)
2.4.6.3
उप॑ नः सू॒नवो॒ गिरः॑ । शृ॒ण्वन्त्व॒मृतस्य॒ ये । सु॒मृ॒डी॒का भ॑वन्तु नः ॥ अ॒द्या नो॑ देव सवितः । प्र॒जाव॑थ् सावीः॒ सौभ॑गम् । परा॑ दुः॒ष्वप्नि॑यꣳ सुव ॥ विश्वा॑नि देव सवितः । दु॒रि॒तानि॒ परा॑सुव । यद्-भ॒द्रं तन्म॒ आसु॑व ॥ शुचि॑म॒र्कैर्-बृह॒स्पति᳚म्
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)
2.4.6.4
अ॒द्ध्व॒रेषु॑ नमस्यत । अ॒ना॒म्योज॒ आच॑के ॥ या धा॒रय॑न्त दे॒वा सु॒दक्षा॒ दक्ष॑पितारा । अ॒सु॒र्या॑य॒ प्रम॑हसा ॥ स इत्क्षेति॒ सुधि॑त॒ ओक॑सि॒ स्वे । तस्मा॒ इडा॑ पिन्वते विश्व॒दानी᳚ । तस्मै॒ विशः॑ स्व॒यमे॒वान॑मन्ति । यस्मि॑न् ब्र॒ह्मा राज॑नि॒ पूर्व॒ एति॑ ॥ सकू॑तिमिन्द्र॒ सच्यु॑तिम् । सच्यु॑तिं ज॒घन॑च्युतिम्
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)
2.4.6.5
क॒नात्का॒भां न॒ आभ॑र । प्र॒य॒फ्स्यन्नि॑व स॒क्थ्यौ᳚ ॥ विन॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि । कनी॑खुनदिव सा॒पयन्न्॑ । अ॒भि नः॒ सुष्टु॑तिं नय ॥ प्र॒जाप॑तिः स्त्रि॒यां ॅयशः॑ । मु॒ष्कयो॑रदधा॒थ् सप᳚म् । काम॑स्य॒ तृप्ति॑मान॒न्दम् । तस्या᳚ग्ने भाजये॒ह मा᳚ ॥ मोदः॑ प्रमो॒द आ॑न॒न्दः
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)
2.4.6.6
मु॒ष्कयो॒र्निहि॑तः॒ सपः॑ । सृ॒त्वेव॒ काम॑स्य तृप्याणि । दक्षि॑णानां प्रतिग्र॒हे ॥ मन॑सश्चि॒त्त-माकू॑तिम् । वा॒चः स॒त्य-म॑शीमहि । प॒शू॒नाꣳ रू॒पमन्न॑स्य । यशः॒ श्रीः श्र॑यतां॒ मयि॑ ॥ यथा॒ ऽहम॒स्या अतृ॑पꣳ स्त्रि॒यै पुमान्॑ । यथा॒ स्त्री तृप्य॑ति पुꣳ॒॒सि प्रि॒ये प्रि॒या । ए॒वं भग॑स्य तृप्याणि
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)
2.4.6.7
य॒ज्ञ्स्य॒ काम्यः॑ प्रि॒यः ॥ ददा॒मीत्य॒ग्निर्व॑दति । तथेति॑ वा॒युरा॑ह॒ तत् । हन्तेति॑ स॒त्यं च॒न्द्रमाः᳚ । आ॒दि॒त्यः स॒त्यमोमिति॑ ॥ आप॒स्तथ्-स॒त्यमाभ॑रन्न् । यशो॑ य॒ज्ञ्स्य॒ दक्षि॑णाम् । अ॒सौ मे॒ कामः॒ समृ॑द्ध्यताम् ॥ न हि स्पश॒मवि॑दन्-न॒न्यम॒स्मात् । वै॒श्वा॒न॒रात् पु॑र ए॒तार॑म॒ग्नेः
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)
2.4.6.8
अथे॑ममन्थन्न॒मृत॒ममू॑राः । वै॒श्वा॒न॒रं क्षे᳚त्र॒जित्या॑य दे॒वाः ॥ येषा॑मि॒मे पूर्वे॒ अर्मा॑स॒ आसन्न्॑ । अ॒यू॒पाः सद्म॒ विभृ॑ता पु॒रूणि॑ । वैश्वा॑नर॒ त्वया॒ ते नु॒त्ताः । पृ॒थि॒वी-म॒न्याम॒भित॑स्थु॒र्-जना॑सः ॥ पृ॒थि॒वीं मा॒तरं॑ म॒हीम् । अ॒न्तरि॑क्ष॒-मुप॑ब्रुवे । बृ॒ह॒तीमू॒तये॒ दिव᳚म् ॥ विश्वं॑ बिभर्ति पृथि॒वी
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)
2.4.6.9
अ॒न्तरि॑क्षं॒ ॅविप॑प्रथे । दु॒हे द्यौर् बृ॑ह॒ती पयः॑ ॥ न ता न॑शन्ति॒ न द॑भाति॒ तस्क॑रः । नैना॑ अमि॒त्रो व्यथि॒राद॑धर्.षति । दे॒वाꣳश्च॒ याभि॒र् यज॑ते॒ ददा॑ति च । ज्योगित्ताभिः॑ सचते॒ गोप॑तिः स॒ह ॥ न ता अर्वा॑ रे॒णुक॑काटो अश्नुते । न सꣳ॑ स्कृत॒त्र-मुप॑यन्ति॒ ता अ॒भि । उ॒रु॒गा॒यमभ॑यं॒ तस्य॒ ता अनु॑ । गावो॒ मर्त्य॑स्य॒ विच॑रन्ति॒ यज्व॑नः ।
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)
2.4.6.10
रात्री॒ व्य॑ख्यदाय॒ती । पु॒रु॒त्रा दे॒व्य॑क्षभिः॑ । विश्वा॒ अधि॒ श्रियो॑ऽधित ॥ उप॑ ते॒ गा इ॒वाक॑रम् । वृ॒णी॒ष्व दु॑हितर् दिवः । रात्री॒ स्तोमं॒ न जि॒ग्युषी᳚ ॥ दे॒वीं ॅवाच॑मजनयन्त दे॒वाः । तां ॅवि॒श्वरू॑पाः प॒शवो॑ वदन्ति । सा नो॑ म॒न्द्रेष॒मूर्जं॒ दुहा॑ना । धे॒नुर्वाग॒स्मानुप॒ सुष्टु॒तैतु॑ ।
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)
2.4.6.11
यद् वाग्वद॑न्त्य-विचेत॒नानि॑ । राष्ट्री॑ दे॒वानां᳚ निष॒साद॑ म॒न्द्रा । चत॑स्र॒ ऊर्जं॑ दुदुहे॒ पयाꣳ॑सि । क्व॑ स्वि दस्याः पर॒मं ज॑गाम ॥ गौ॒री मि॑माय सलि॒लानि॒ तक्ष॑ती । एक॑पदी द्वि॒पदी॒ सा चतु॑ष्पदी । अ॒ष्टाप॑दी॒ नव॑पदी बभू॒वुषी᳚ । स॒हस्रा᳚क्षरा पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ तस्याꣳ॑ समु॒द्रा अधि॒ वि क्ष॑रन्ति । तेन॑ जीवन्ति प्र॒दिश॒श्चत॑स्रः
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)
2.4.6.12
ततः॑ क्षरत्य॒क्षर᳚म् । तद्-विश्व॒-मुप॑जीवति ॥ इन्द्रा॒ सूरा॑ ज॒नय॑न्-वि॒श्वक॑र्मा । म॒रुत्वाꣳ॑ अस्तु ग॒णवा᳚न्थ्-सजा॒तवान्॑ । अ॒स्य स्नु॒षा-श्वशु॑रस्य॒ प्रशि॑ष्टिम् । स॒पत्ना॒ वाचं॒ मन॑सा॒ उपा॑सताम् ॥ इन्द्रः॒ सूरो॑ अतर॒द्-रजाꣳ॑सि । स्नु॒षा स॒पत्नाः॒ श्वशु॑रो॒ऽयम॑स्तु । अ॒यꣳ शत्रू᳚ञ्जयतु॒ जर्.हृ॑षाणः । अ॒यं ॅवाजं॑ जयतु॒ वाज॑सातौ ( ) ॥ अ॒ग्निः क्ष॑त्र॒भृदनि॑भृष्ट॒मोजः॑ । स॒ह॒स्रियो॑ दीप्यता॒-मप्र॑युच्छन्न् । वि॒भ्राज॑मानः समिधा॒न उ॒ग्रः । आऽन्तरि॑क्षमरुह॒द-ग॒न्द्याम् ।
कोर्वै (Index)
(धा॒रय॑न् - पुरो॒डाशं॒ - बृह॒स्पतिं॑ - ज॒घन॑च्युति - मान॒न्दो - भग॑स्य तृप्या - ण्य॒ग्नेः - पृ॑थि॒वी - यज्व॑न - एतु - प्र॒दिश॒श्चत॑स्रो॒ - वाज॑सातौ च॒त्वारि॑ च)