काण्डम् 5 - प्रश्नः 7

Kanda 5, Prasna 7

26 अनुवाकाः | 58 पञ्चाशत्

प्रश्नः 7 - Complete Audio Recording

॥

अनुवाकः 1 (3 पञ्चाशत्)

TS 5.7.1.1 TS 5.7.1.1
यो वा अय॑थादेवतम॒ग्निं चि॑नु॒त आ दे॒वता᳚भ्यो वृश्च्यते॒ पापी॑यान् भवति॒ यो य॑थादेव॒तं न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ वसी॑यान् भवत्याग्ने॒य्या गा॑यत्रि॒या प्र॑थ॒मां चिति॑म॒भि मृ॑शेत् त्रि॒ष्टुभा᳚ द्वि॒तीयां॒ जग॑त्या तृ॒तीया॑मनु॒ष्टुभा॑ चतु॒र्थीं प॒ङ्क्त्या प॑ञ्च॒मीं ॅय॑थादेव॒तमे॒वाग्निं चि॑नुते॒ न दे॒वता᳚भ्य॒ आ वृ॑श्च्यते॒ वसी॑यान् भव॒तीडा॑यै॒ वा ए॒षा विभ॑क्तिः प॒शव॒ इडा॑ प॒शुभि॑रेनं - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यः । वै । अय॑थादेवत॒मित्यय॑था-दे॒व॒त॒म् । अ॒ग्निम् । चि॒नु॒ते । एति॑ । दे॒वता᳚भ्यः । वृ॒श्च्य॒ते॒ । पापी॑यान् । भ॒व॒ति॒ । यः । य॒था॒दे॒व॒तमिति॑ यथा - दे॒व॒तम् । न । दे॒वता᳚भ्यः । एति॑ । वृ॒श्च्य॒ते॒ । वसी॑यान् । भ॒व॒ति॒ । आ॒ग्ने॒य्या । गा॒य॒त्रि॒या । प्र॒थ॒माम् । चिति᳚म् । अ॒भीति॑ । मृ॒शे॒त् । त्रि॒ष्टुभाः᳚ । द्वि॒तीया᳚म् । जग॑त्या । तृ॒तीया᳚म् । अ॒नु॒ष्टुभेत्य॑नु - स्तुभा᳚ । च॒तु॒र्थीम् । प॒ङ्क्त्या । प॒ञ्च॒मीम् । य॒था॒दे॒व॒तमिति॑ यथा - दे॒व॒तम् । ए॒व । अ॒ग्निम् । चि॒नु॒ते॒ । न । दे॒वता᳚भ्यः । एति॑ । वृ॒श्च्य॒ते॒ । वसी॑यान् । भ॒व॒ति॒ । इडा॑यै । वै । ए॒षा । विभ॑क्ति॒रिति॒ वि - भ॒क्तिः॒ । प॒शवः॑ । इडा᳚ । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु-भिः॒ । ए॒न॒म् ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.1.2 TS 5.7.1.2
-चिनुते॒ यो वै प्र॒जाप॑तये प्रति॒ प्रोच्या॒ग्निं चि॒नोति॒ नाऽऽ*र्ति॒मार्च्छ॒-त्यश्वा॑व॒भित॑स्तिष्ठेतां कृ॒ष्ण उ॑त्तर॒तः श्वे॒तो दक्षि॑ण॒स्तावा॒लभ्येष्ट॑का॒ उप॑ दद्ध्यादे॒तद्वै प्र॒जाप॑ते रू॒पं प्रा॑जाप॒त्योऽश्वः॑ सा॒क्षादे॒व प्र॒जाप॑तये प्रति॒प्रोच्या॒ग्निं चि॑नोति॒ नाऽऽ*र्ति॒मार्च्छ॑त्ये॒तद्वा अह्नो॑ रू॒पं ॅयच्छ्वे॒तोऽश्वो॒ रात्रि॑यै कृ॒ष्ण ए॒तदह्नो॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
चि॒नु॒ते॒ । यः । वै । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा - प॒त॒ये॒ । प्र॒ति॒प्रोच्येति॑ प्रति - प्रोच्य॑ । अ॒ग्निम् । चि॒नोति॑ । न । आर्ति᳚म् । एति॑ । ऋ॒च्छ॒ति॒ । अश्वौ᳚ । अ॒भितः॑ । ति॒ष्ठे॒ता॒म् । कृ॒ष्णः । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त् - त॒र॒तः । श्वे॒तः । दक्षि॑णः । तौ । आ॒लभ्येत्या᳚ - लभ्य॑ । इष्ट॑काः । उपेति॑ । द॒द्ध्या॒त् । ए॒तत् । वै । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ । रू॒पम् । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा - प॒त्यः । अश्वः॑ । सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् । ए॒व । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा - प॒त॒ये॒ । प्र॒ति॒प्रोच्येति॑ प्रति - प्रोच्य॑ । अ॒ग्निम् । चि॒नो॒ति॒ । न । आर्ति᳚म् । एति॑ । ऋ॒च्छ॒ति॒ । ए॒तत् । वै । अह्नः॑ । रू॒पम् । यत् । श्वे॒तः । अश्वः॑ । रात्रि॑यै । कृ॒ष्णः । ए॒तत् । अह्नः॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.1.3 TS 5.7.1.3
रू॒पं ॅयदिष्ट॑का॒ रात्रि॑यै॒ पुरी॑ष॒मिष्ट॑का उपधा॒स्यञ्छ्वे॒त-मश्व॑म॒भि मृ॑शे॒त् पुरी॑षमुपधा॒स्यन् कृ॒ष्णम॑होरा॒त्राभ्या॑मे॒वैनं॑ चिनुते हिरण्य पा॒त्रं मधोः᳚ पू॒र्णं द॑दाति मध॒व्यो॑ ऽसा॒नीति॑ सौ॒र्या चि॒त्रव॒त्याऽवे᳚क्षते चि॒त्रमे॒व भ॑वति म॒द्ध्यन्दि॒नेऽश्व॒मव॑ घ्रापयत्य॒सौ वा आ॑दि॒त्य इन्द्र॑ ए॒ष प्र॒जाप॑तिः प्राजाप॒त्योऽश्व॒स्तमे॒व सा॒क्षादृ॑द्ध्नोति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
रू॒पम् । यत् । इष्ट॑काः । रात्रि॑यै । पुरी॑षम् । इष्ट॑काः । उ॒प॒धा॒स्यन्नित्यु॑प - धा॒स्यन्न् । श्वे॒तम् । अश्व᳚म् । अ॒भीति॑ । मृ॒शे॒त् । पुरी॑षम् । उ॒प॒धा॒स्यन्नित्यु॑प - धा॒स्यन्न् । कृ॒ष्णम् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॒मित्य॑हः - रा॒त्राभ्या᳚म् । ए॒व । ए॒न॒म् । चि॒नु॒ते॒ । हि॒र॒ण्य॒पा॒त्रमिति॑ हिरण्य-पा॒त्रम् । मधोः᳚ । पू॒र्णम् । द॒दा॒ति॒ । म॒ध॒व्यः॑ । अ॒सा॒नि॒ । इति॑ । सौ॒र्या । चि॒त्रव॒त्येति॑ चि॒त्र-व॒त्या॒ । अवेति॑ । ई॒क्ष॒ते॒ । चि॒त्रम् । ए॒व । भ॒व॒ति॒ । म॒द्ध्यन्दि॑ने । अश्व᳚म् । अवेति॑ । घ्रा॒प॒य॒ति॒ । अ॒सौ । वै । आ॒दि॒त्यः । इन्द्रः॑ । ए॒षः । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा - प॒त्यः । अश्वः॑ । तम् । ए॒व । सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् । ऋ॒द्ध्नो॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 48

अनुवाकः 2 (5 पञ्चाशत्)

TS 5.7.2.1 TS 5.7.2.1
त्वाम॑ग्ने वृष॒भं चेकि॑तानं॒ पुन॒र्युवा॑नं ज॒नय॑न्नु॒पागां᳚ । अ॒स्थू॒रि णो॒ गार्.ह॑पत्यानि सन्तु ति॒ग्मेन॑ नो॒ ब्रह्म॑णा॒ सꣳ शि॑शाधि ॥प॒शवो॒ वा ए॒ते यदिष्ट॑का॒श्चित्यां᳚ चित्यामृष॒भमुप॑ दधाति मिथु॒नमे॒वास्य॒ तद्-य॒ज्ञे क॑रोति प्र॒जन॑नाय॒ तस्मा᳚द्-यू॒थेयू॑थ ऋष॒भः ॥ सं॒ॅव॒थ्स॒रस्य॑ प्रति॒मां ॅयां त्वा॑ रात्र्यु॒पास॑ते । प्र॒जाꣳ सु॒वीरां᳚ कृ॒त्वा विश्व॒मायु॒र्व्य॑श्नवत् ॥ प्रा॒जा॒प॒त्या - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
त्वाम् । अ॒ग्ने॒ । वृ॒ष॒भम् । चेकि॑तानम् । पुनः॑ । युवा॑नम् । ज॒नयन्न्॑ । उ॒पागा॒मित्यु॑प- आगा᳚म् ॥ अ॒स्थू॒रि । नः॒ । गार्.ह॑पत्या॒नीति॒ गार्.ह॑ - प॒त्या॒नि॒ । स॒न्तु॒ । ति॒ग्मेन॑ । नः॒ । ब्रह्म॑णा । समिति॑ । शि॒शा॒धि॒ ॥ प॒शवः॑ । वै । ए॒ते । यत् । इष्ट॑काः । चित्या᳚चिंत्या॒मिति॒ चित्यां᳚ - चि॒त्या॒म् । ऋ॒ष॒भम् । उपेति॑ । द॒धा॒ति॒ । मि॒थु॒नम् । ए॒व । अ॒स्य॒ । तत् । य॒ज्ञे । क॒रो॒ति॒ । प्र॒जन॑ना॒येति॑ प्र - जन॑नाय । तस्मा᳚त् । यू॒थेयू॑थ॒ इति॑ यू॒थे - यू॒थे॒ । ऋ॒ष॒भः ॥ सं॒ॅव॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ । प्र॒ति॒मामिति॑ प्रति - माम् । याम् । त्वा॒ । रा॒त्रि॒ । उ॒पास॑त॒ इत्यु॑प - आस॑ते ॥ प्र॒जामिति॑ प्र- जाम् । सु॒वीरा॒मिति॑ सु - वीरा᳚म् । कृ॒त्वा । विश्व᳚म् । आयुः॑ । वीति॑ । अ॒श्न॒व॒त् ॥ प्रा॒जा॒प॒त्यामिति॑ प्राजा - प॒त्याम् ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.2.2 TS 5.7.2.2
-मे॒तामुप॑ दधाती॒यं ॅवा वैषैका᳚ष्ट॒का यदे॒वैका᳚ष्ट॒काया॒मन्नं॑ क्रि॒यते॒ तदे॒वैतयाव॑ रुन्ध ए॒षा वै प्र॒जाप॑तेः काम॒दुघा॒ तयै॒व यज॑मानो॒ऽमुष्मि॑न् ॅलो॒के᳚ऽग्निं दु॑हे॒ येन॑ दे॒वा ज्योति॑षो॒र्द्ध्वा उ॒दाय॒न्॒ येना॑ऽऽदि॒त्या वस॑वो॒ येन॑ रु॒द्राः । येनाङ्गि॑रसो महि॒मान॑-मान॒शुस्तेनै॑तु॒ यज॑मानः स्व॒स्ति ॥ सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒काय॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒ताम् । उपेति॑ । द॒धा॒ति॒ । इ॒यम् । वाव । ए॒षा । ए॒का॒ष्ट॒केत्ये॑क - अ॒ष्ट॒का । यत् । ए॒व । ए॒का॒ष्ट॒काया॒मित्ये॑क - अ॒ष्ट॒काया᳚म् । अन्न᳚म् । क्रि॒यते᳚ । तत् । ए॒व । ए॒तया᳚ । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । ए॒षा । वै । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ । का॒म॒दुघेति॑ काम - दुघा᳚ । तया᳚ । ए॒व । यज॑मानः । अ॒मुष्मिन्न्॑ । लो॒के । अ॒ग्निम् । दु॒हे॒ । येन॑ । दे॒वाः । ज्योति॑षा । ऊ॒द्‌र्ध्वाः । उ॒दाय॒न्नित्यु॑त् - आयन्न्॑ । येन॑ । आ॒दि॒त्याः । वस॑वः । येन॑ । रु॒द्राः ॥ येन॑ । अङ्गि॑रसः । म॒हि॒मान᳚म् । आ॒न॒शुः । तेन॑ । ए॒तु॒ । यज॑मानः । स्व॒स्ति ॥ सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः - गाय॑ । वै । ए॒षः । लो॒काय॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.2.3 TS 5.7.2.3
चीयते॒ यद॒ग्निर्येन॑ दे॒वा ज्योति॑षो॒र्द्ध्वा उ॒दाय॒न्नित्युख्यꣳ॒॒ समि॑न्ध॒ इष्ट॑का ए॒वैता उप॑ धत्ते वानस्प॒त्याः सु॑व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै श॒तायु॑धाय श॒तवी᳚र्याय श॒तोत॑ये ऽभिमाति॒षाहे᳚ । श॒तं ॅयो नः॑ श॒रदो॒ अजी॑ता॒निन्द्रो॑ नेष॒दति॑ दुरि॒तानि॒ विश्वा᳚ ॥ये च॒त्वारः॑ प॒थयो॑ देव॒याना॑ अन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒यन्ति॑ ।तेषां॒ ॅयो अज्या॑नि॒- मजी॑ति-मा॒वहा॒त् तस्मै॑ नो देवाः॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ची॒य॒ते॒ । यत् । अ॒ग्निः । येन॑ । दे॒वाः । ज्योति॑षा । उ॒द्‌र्ध्वाः । उ॒दाय॒न्नित्यु॑त्-आयन्न्॑ । इति॑ । उख्य᳚म् । समिति॑ । इ॒न्धे॒ । इष्ट॑काः । ए॒व । ए॒ताः । उपेति॑ । ध॒त्ते॒ । वा॒न॒स्प॒त्याः । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ । लो॒कस्य॑ । सम॑ष्ट्या॒ इति॒ सं - अ॒ष्ट्यै॒ । श॒तायु॑धा॒येति॑ श॒त - आ॒यु॒धा॒य॒ । श॒तवी᳚र्या॒येति॑ श॒त - वी॒र्या॒य॒ । श॒तोत॑य॒ इति॑ श॒त - ऊ॒त॒ये॒ । अ॒भि॒मा॒ति॒षाह॒ इत्य॑भिमाति - साहे᳚ ॥ श॒तम् । यः । नः॒ । श॒रदः॑ । अजी॑तान् । इन्द्रः॑ । ने॒ष॒त् । अतीति॑ । दु॒रि॒तानीति॑ दुः - इ॒तानि॑ । विश्वा᳚ ॥ ये । च॒त्वारः॑ । प॒थयः॑ । दे॒व॒याना॒ इति॑ देव - यानाः᳚ । अ॒न्त॒रा । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी । वि॒यन्तीति॑ वि - यन्ति॑ ॥ तेषा᳚म् । यः । अज्या॑निम् । अजी॑तिम् । आ॒वहा॒दित्या᳚ - वहा᳚त् । तस्मै᳚ । नः॒ । दे॒वाः॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.2.4 TS 5.7.2.4
परि॑ दत्ते॒ह सर्वे᳚ ॥ग्री॒ष्मो हे॑म॒न्त उ॒त नो॑ वस॒न्तः श॒रद् व॒र्॒.षाः सु॑वि॒तन्नो॑ अस्तु । तेषा॑मृतू॒नाꣳ श॒त शा॑रदानां निवा॒त ए॑षा॒मभ॑ये स्याम ॥इ॒दु॒व॒थ्स॒राय॑ परिवथ्स॒राय॑ संवॅथ्स॒राय॑ कृणुता बृ॒हन्नमः॑ । तेषां᳚ ॅव॒यꣳ सु॑म॒तौ य॒ज्ञिया॑नां॒ ज्योगजी॑ता॒ अह॑ताः स्याम ॥ भ॒द्रान्नः॒ श्रेयः॒ सम॑नैष्ट देवा॒स्त्वया॑ऽव॒सेन॒ सम॑शीमहि त्वा ।स नो॑ मयो॒ भूः पि॑तो॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
परीति॑ । द॒त्त॒ । इ॒ह । सर्वे᳚ ॥ ग्री॒ष्मः । हे॒म॒न्तः । उ॒त । नः॒ । व॒स॒न्तः । श॒रत् । व॒र्.॒षाः । सु॒वि॒तम् । नः॒ । अ॒स्तु॒ ॥ तेषा᳚म् । ऋ॒तू॒नाम् । श॒तशा॑रदाना॒मिति॑ श॒त - शा॒र॒दा॒ना॒म् । नि॒वा॒त इति॑ नि - वा॒ते । ए॒षा॒म् । अभ॑ये । स्या॒म॒ ॥ इ॒दु॒व॒थ्स॒रायेती॑दु - व॒थ्स॒राय॑ । प॒रि॒व॒थ्स॒रायेति॑ परि - व॒थ्स॒राय॑ । सं॒ॅव॒थ्स॒रायेति॑ सं - व॒थ्स॒राय॑ । कृ॒णु॒त॒ । बृ॒हत् । नमः॑ ॥ तेषा᳚म् । व॒यम् । सु॒म॒ताविति॑ सु - म॒तौ । य॒ज्ञिया॑नाम् । ज्योक् । अजी॑ताः । अह॑ताः । स्या॒म॒ ॥ भ॒द्रात् । नः॒ । श्रेयः॑ । समिति॑ । अ॒नै॒ष्ट॒ । दे॒वाः॒ । त्वया᳚ । अ॒व॒सेन॑ । समिति॑ । अ॒शी॒म॒हि॒ । त्वा॒ ॥ सः । नः॒ । म॒यो॒भूरिति॑ मयः-भूः । पि॒तो॒ इति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.2.5 TS 5.7.2.5
आ वि॑शस्व॒ शं तो॒काय॑ त॒नुवे᳚ स्यो॒नः ॥ अज्या॑नीरे॒ता उप॑ दधात्ये॒ता वै दे॒वता॒ अप॑राजिता॒स्ता ए॒व प्र वि॑शति॒ नैव जी॑यते ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यद॑र्द्धमा॒सा मासा॑ ऋ॒तवः॑ संॅवथ्स॒र ओष॑धीः॒ पच॒न्त्यथ॒ कस्मा॑द॒न्याभ्यो॑ दे॒वता᳚भ्य आग्रय॒णं निरु॑प्यत॒ इत्ये॒ता हि तद्-दे॒वता॑ उ॒दज॑य॒न्॒ यदृ॒तुभ्यो॑ नि॒र्वपे᳚द् दे॒वता᳚भ्यः स॒मदं॑ दद्ध्यादाग्रय॒णं ( ) नि॒रुप्यै॒ता आहु॑ती र्जुहोत्यर्द्धमा॒साने॒व मासा॑नृ॒तून्थ् सं॑ॅवथ्स॒रं प्री॑णाति॒ न दे॒वता᳚भ्यः स॒मदं॑ दधाति भ॒द्रान्नः॒ श्रेयः॒ सम॑नैष्ट देवा॒ इत्या॑ह हु॒ताद्या॑य॒ यज॑मान॒स्याऽ*प॑राभावाय ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
एति॑ । वि॒श॒स्व॒ । शम् । तो॒काय॑ । त॒नुवे᳚ । स्यो॒नः ॥ अज्या॑नीः । ए॒ताः । उपेति॑ । द॒धा॒ति॒ । ए॒ताः । वै । दे॒वताः᳚ । अप॑राजिता॒ इत्यप॑रा - जि॒ताः॒ । ताः । ए॒व । प्रेति॑ । वि॒श॒ति॒ । न । ए॒व । जी॒य॒ते॒ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ । यत् । अ॒द्‌र्ध॒मा॒सा इत्य॑द्‌र्ध - मा॒साः । मासाः᳚ । ऋ॒तवः॑ । सं॒ॅव॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः । ओष॑धीः । पच॑न्ति । अथ॑ । कस्मा᳚त् । अ॒न्याभ्यः॑ । दे॒वता᳚भ्यः । आ॒ग्र॒य॒णम् । निरिति॑ । उ॒प्य॒ते॒ । इति॑ । ए॒ताः । हि । तत् । दे॒वताः᳚ । उ॒दज॑य॒न्नित्यु॑त् - अज॑यन्न् । यत् । ऋ॒तुभ्य॒ इत्यृ॒तु-भ्यः॒ । नि॒र्वपे॒दिति॑ निः - वपे᳚त् । दे॒वता᳚भ्यः । स॒मद॒मिति॑ स - मद᳚म् । द॒द्ध्या॒त् । आ॒ग्र॒य॒णम् ( ) । नि॒रुप्येति॑ निः - उप्य॑ । ए॒ताः । आहु॑ती॒रित्या- हु॒तीः॒ । जु॒हो॒ति॒ । अ॒द्‌र्ध॒मा॒सानित्य॑र्ध - मा॒सान् । ए॒व । मासान्॑ । ऋ॒तून् । सं॒ॅव॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् । प्री॒णा॒ति॒ । न । दे॒वता᳚भ्यः । स॒मद॒मिति॑ स - मद᳚म् । द॒धा॒ति॒ । भ॒द्रात् । नः॒ । श्रेयः॑ । समिति॑ । अ॒नै॒ष्ट॒ । दे॒वाः॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । हु॒ताद्या॒येति॑ हुत - अद्या॑य । यज॑मानस्य । अप॑राभावा॒येत्यप॑रा - भा॒वा॒य॒ ॥
पदसंख्या: 75

अनुवाकः 3 (4 पञ्चाशत्)

TS 5.7.3.1 TS 5.7.3.1
इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ऽसि॒ वार्त्र॑घ्नस्तनू॒पा नः॑ प्रतिस्प॒शः । यो नः॑ पु॒रस्ता᳚द् दक्षिण॒तः प॒श्चा-दु॑त्तर॒तो॑-ऽघा॒युर॑भि॒दास॑त्ये॒तꣳ सोऽश्मा॑नमृच्छतु ॥ दे॒वा॒सु॒राः संॅय॑त्ता आस॒न् तेऽसु॑रा दि॒ग्भ्य आऽबा॑धन्त॒ तान् दे॒वा इष्वा॑ च॒ वज्रे॑ण॒ चापा॑नुदन्त॒ यद्-व॒ज्रिणी॑रुप॒दधा॒तीष्वा॑ चै॒व तद्-वज्रे॑ण च॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्या॒नप॑ नुदते दि॒क्षूप॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
इन्द्र॑स्य । वज्रः॑ । अ॒सि॒ । वार्त्र॑घ्न॒ इति॒ वार्त्र॑ - घ्नः॒ । त॒नू॒पा इति॑ तनू - पाः । नः॒ । प्र॒ति॒स्प॒श इति॑ प्रति - स्प॒शः ॥ यः । नः॒ । पु॒रस्ता᳚त् । द॒क्षि॒ण॒तः । प॒श्चात् । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त् - त॒र॒तः । अ॒घा॒युरित्य॑घ - युः । अ॒भि॒दास॒तीत्य॑भि - दास॑ति । ए॒तम् । सः । अश्मा॑नम् । ऋ॒च्छ॒तु॒ ॥ दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव - अ॒सु॒राः । संॅय॑त्ता॒ इति॒ सं - य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्न् । ते । असु॑राः । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक्-भ्यः । एति॑ । अ॒बा॒ध॒न्त॒ । तान् । दे॒वाः । इष्वा᳚ । च॒ । वज्रे॑ण । च॒ । अपेति॑ । अ॒नु॒द॒न्त॒ । यत् । व॒ज्रिणीः᳚ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प-दधा॑ति । इष्वा᳚ । च॒ । ए॒व । तत् । वज्रे॑ण । च॒ । यज॑मानः । भ्रातृ॑व्यान् । अपेति॑ । नु॒द॒ते॒ । दि॒क्षु । उपेति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.3.2 TS 5.7.3.2
दधाति देवपु॒रा ए॒वैतास्त॑नू॒पानीः॒ पर्यू॑ह॒ते ऽग्ना॑विष्णू स॒जोष॑से॒मा व॑र्द्धन्तु वा॒गिंरः॑ । द्यु॒म्नैर्वाजे॑भि॒रा ग॑तं ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्न दे॒वता॑यै॒ जुह्व॒त्यथ॑ किं देव॒त्या॑ वसो॒र्द्धारेत्य॒ग्नि-र्वसु॒स्तस्यै॒षा धारा॒ विष्णु॒-र्वसु॒स्तस्यै॒षा धारा᳚ ऽऽग्नावैष्ण॒व्यर्चा वसो॒र्द्धारां᳚ जुहोति भाग॒धेये॑नै॒वैनौ॒ सम॑र्द्धय॒त्यथो॑ ए॒ता- [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
द॒धा॒ति॒ । दे॒व॒पु॒रा इति॑ देव - पु॒राः । ए॒व । ए॒ताः । त॒नू॒पानी॒रिति॑ तनू - पानीः᳚ । परीति॑ । ऊ॒ह॒ते॒ । अग्ना॑विष्णू॒ इत्यग्ना᳚ - वि॒ष्णू॒ । स॒जोष॒सेति॑ स - जोष॑सा । इ॒माः । व॒द्‌र्ध॒न्तु॒ । वा॒म् । गिरः॑ ॥ द्यु॒म्नैः । वाजे॑भिः । एति॑ । ग॒त॒म् ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ । यत् । न । दे॒वता॑यै । जुह्व॑ति । अथ॑ । कि॒दें॒व॒त्येति॑ किं - दे॒व॒त्या᳚ । वसोः᳚ । धारा᳚ । इति॑ । अ॒ग्निः । वसुः॑ । तस्य॑ । ए॒षा । धारा᳚ । विष्णुः॑ । वसुः॑ । तस्य॑ । ए॒षा । धारा᳚ । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व्येत्या᳚ग्ना - वै॒ष्ण॒व्या । ऋ॒चा । वसोः᳚ । धारा᳚म् । जु॒हो॒ति॒ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । ए॒व । ए॒नौ॒ । समिति॑ । अ॒द्‌र्ध॒य॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । ए॒ताम् ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.3.3 TS 5.7.3.3
-मे॒वाहु॑तिमा॒यत॑नवतीं करोति॒ यत्का॑म एनां जु॒होति॒ तदे॒वाव॑ रुन्धे रु॒द्रो वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्यै॒ते त॒नुवौ॑ घो॒राऽन्या शि॒वाऽन्या यच्छ॑तरु॒द्रीयं॑ जु॒होति॒ यैवास्य॑ घो॒रा त॒नूस्तां तेन॑ शमयति॒ यद्-वसो॒र्द्धारां᳚ जु॒होति॒ यैवास्य॑ शि॒वा त॒नूस्तां तेन॑ प्रीणाति॒ यो वै वसो॒र्द्धारा॑यै - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒व । आहु॑ति॒मित्या - हु॒ति॒म् । आ॒यत॑नवती॒मित्या॒यत॑न - व॒ती॒म् । क॒रो॒ति॒ । यत्का॑म॒ इति॒ यत् - का॒मः॒ । ए॒ना॒म् । जु॒होति॑ । तत् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । रु॒द्रः । वै । ए॒षः । यत् । अ॒ग्निः । तस्य॑ । ए॒ते इति॑ । त॒नुवौ᳚ । घो॒रा । अ॒न्या । शि॒वा । अ॒न्या । यत् । श॒त॒रु॒द्रीय॒मिति॑ शत-रु॒द्रीय᳚म् । जु॒होति॑ । या । ए॒व । अ॒स्य॒ । घो॒रा । त॒नूः । ताम् । तेन॑ । श॒म॒य॒ति॒ । यत् । वसोः᳚ । धारा᳚म् । जु॒होति॑ । या । ए॒व । अ॒स्य॒ । शि॒वा । त॒नूः । ताम् । तेन॑ । प्री॒णा॒ति॒ । यः । वै । वसोः᳚ । धारा॑यै ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.3.4 TS 5.7.3.4
प्रति॒ष्ठां ॅवेद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति॒ यदाज्य॑मु॒च्छिष्ये॑त॒ तस्मि॑न् ब्रह्मौद॒नं प॑चे॒त् तं ब्रा᳚ह्म॒णाश्च॒त्वारः॒ प्राश्नी॑युरे॒ष वा अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो यद्ब्रा᳚ह्म॒ण ए॒षा खलु॒ वा अ॒ग्नेः प्रि॒या त॒नूर्यद्-वै᳚श्वान॒रः प्रि॒याया॑मे॒वैनां᳚ त॒नुवां॒ प्रति॑ ष्ठापयति॒ चत॑स्रो धे॒नूर्द॑द्या॒त् ताभि॑रे॒व यज॑मानो॒ऽमुष्मि॑न् ॅलो॒के᳚ऽग्निं दु॑हे ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् । वेद॑ । प्रतीति॑ । ए॒व । ति॒ष्ठ॒ति॒ । यत् । आज्य᳚म् । उ॒च्छिष्ये॒तेत्यु॑त् - शिष्ये॑त । तस्मिन्न्॑ । ब्र॒ह्मौ॒द॒नमिति॑ ब्रह्म - ओ॒द॒नम् । प॒चे॒त् । तम् । ब्रा॒ह्म॒णाः । च॒त्वारः॑ । प्रेति॑ । अ॒श्नी॒युः॒ । ए॒षः । वै । अ॒ग्निः । वै॒श्वा॒न॒रः । यत् । ब्रा॒ह्म॒णः । ए॒षा । खलु॑ । वै । अ॒ग्नेः । प्रि॒या । त॒नूः । यत् । वै॒श्वा॒न॒रः । प्रि॒याया᳚म् । ए॒व । ए॒ना॒म् । त॒नुवा᳚म् । प्रतीति॑ । स्था॒प॒य॒ति॒ । चत॑स्रः । धे॒नूः । द॒द्या॒त् । ताभिः॑ । ए॒व । यज॑मानः । अ॒मुष्मिन्न्॑ । लो॒के । अ॒ग्निम् । दु॒हे॒ ॥
पदसंख्या: 46

अनुवाकः 4 (4 पञ्चाशत्)

TS 5.7.4.1 TS 5.7.4.1
चित्तिं॑ जुहोमि॒ मन॑सा घृ॒तेनेत्या॒हादा᳚भ्या॒ वै नामै॒षाऽऽ*हु॑तिर्वैश्वकर्म॒णी नैनं॑ चिक्या॒नं भ्रातृ॑व्यो दभ्नो॒त्यथो॑ दे॒वता॑ ए॒वाव॑ रु॒न्धे ऽग्ने॒ तम॒द्येति॑ प॒ङ्क्त्या जु॑होति प॒ङ्क्त्याऽऽहु॑त्या यज्ञ्मु॒खमा र॑भते स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्तजि॒ह्वा इत्या॑ह॒ होत्रा॑ ए॒वाव॑ रुन्धे॒ ऽग्निर्दे॒वेभ्योऽपा᳚क्रामद्-भाग॒धेय॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
चित्ति᳚म् । जु॒हो॒मि॒ । मन॑सा । घृ॒तेन॑ । इति॑ । आ॒ह॒ । अदा᳚भ्या । वै । नाम॑ । ए॒षा । आहु॑ति॒रित्या-हु॒तिः॒ । वै॒श्व॒कर्म॒णीति॑ वैश्व - क॒र्म॒णी । न । ए॒न॒म् । चि॒क्या॒नम् । भ्रातृ॑व्यः । द॒भ्नो॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । दे॒वताः᳚ । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । अग्ने᳚ । तम् । अ॒द्य । इति॑ । प॒ङ्क्त्या । जु॒हो॒ति॒ । प॒ङ्क्त्या । आहु॒त्येत्या - हु॒त्या॒ । य॒ज्ञ्॒मु॒खमिति॑ यज्ञ् - मु॒खम् । एति॑ । र॒भ॒ते॒ । स॒प्त । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । स॒मिध॒ इति॑ सं - इधः॑ । स॒प्त । जि॒ह्वाः । इति॑ । आ॒ह॒ । होत्राः᳚ । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । अ॒ग्निः । दे॒वेभ्यः॑ । अपेति॑ । अ॒क्रा॒म॒त् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग - धेय᳚म् ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.4.2 TS 5.7.4.2
-मि॒च्छमा॑न॒स्तस्मा॑ ए॒तद्-भा॑ग॒धेयं॒ प्राय॑च्छन्ने॒तद्वा अ॒ग्नेर॑ग्निहो॒त्रमे॒तर्.हि॒ खलु॒ वा ए॒ष जा॒तो यर्.हि॒ सर्व॑श्चि॒तो जा॒तायै॒वास्मा॒ अन्न॒मपि॑ दधाति॒ स ए॑नं प्री॒तः प्री॑णाति॒ वसी॑यान् भवति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यदे॒ष गार्.ह॑पत्यश्ची॒यतेऽथ॒ क्वा᳚स्याऽऽहव॒नीय॒ इत्य॒सावा॑दि॒त्य इति॑ ब्रूयादे॒तस्मि॒न्॒.हि सर्वा᳚भ्यो दे॒वता᳚भ्यो॒ जुह्व॑ति॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
इ॒च्छमा॑नः । तस्मै᳚ । ए॒तत् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग - धेय᳚म् । प्रेति॑ । अ॒य॒च्छ॒न्न् । ए॒तत् । वै । अ॒ग्नेः । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि - हो॒त्रम् । ए॒तर्.हि॑ । खलु॑ । वै । ए॒षः । जा॒तः । यर्.हि॑ । सर्वः॑ । चि॒तः । जा॒ताय॑ । ए॒व । अ॒स्मै॒ । अन्न᳚म् । अपीति॑ । द॒धा॒ति॒ । सः । ए॒न॒म् । प्री॒तः । प्री॒णा॒ति॒ । वसी॑यान् । भ॒व॒ति॒ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ । यत् । ए॒षः । गार्.ह॑पत्य॒ इति॒ गार्.ह॑-प॒त्यः॒ । ची॒यते᳚ । अथ॑ । क्व॑ । अ॒स्य॒ । आ॒ह॒व॒नीय॒ इत्या᳚ - ह॒व॒नीयः॑ । इति॑ । अ॒सौ । आ॒दि॒त्यः । इति॑ । ब्रू॒या॒त् । ए॒तस्मिन्न्॑ । हि । सर्वा᳚भ्यः । दे॒वता᳚भ्यः । जुह्व॑ति ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.4.3 TS 5.7.4.3
य ए॒वं ॅवि॒द्वान॒ग्निं चि॑नु॒ते सा॒क्षादे॒व दे॒वता॑ ऋद्ध्नो॒त्यग्ने॑ यशस्वि॒न्॒ यश॑से॒ मम॑र्प॒येन्द्रा॑वती॒ मप॑चिती मि॒हाऽऽव॑ह । अ॒यं मू॒र्द्धा प॑रमे॒ष्ठी सु॒वर्चाः᳚ समा॒नाना॑मुत्त॒म श्लो॑को अस्तु ॥भ॒द्रं पश्य॑न्त॒ उप॑ सेदु॒रग्रे॒ तपो॑ दी॒क्षामृष॑यः सुव॒र्विदः॑ । ततः॑ क्ष॒त्रं बल॒मोज॑श्च जा॒तं तद॒स्मै दे॒वा अ॒भि सं न॑मन्तु ॥ धा॒ता वि॑धा॒ता प॑र॒मो - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यः । ए॒वम् । वि॒द्वान् । अ॒ग्निम् । चि॒नु॒ते । सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् । ए॒व । दे॒वताः᳚ । ऋ॒द्ध्नो॒ति॒ । अग्ने᳚ । य॒श॒स्वि॒न्न् । यश॑सा । इ॒मम् । अ॒र्प॒य॒ । इन्द्रा॑वती॒मितीन्द्र॑ - व॒ती॒म् । अप॑चिती॒मित्यप॑ - चि॒ती॒म् । इ॒ह । एति॑ । व॒ह॒ ॥ अ॒यम् । मू॒द्‌र्धा । प॒र॒मे॒ष्ठी । सु॒वर्चा॒ इति॑ सु - वर्चाः᳚ । स॒मा॒नाना᳚म् । उ॒त्त॒मश्लो॑क॒ इत्यु॑त्त॒म - श्लो॒कः॒ । अ॒स्तु॒ ॥ भ॒द्रम् । पश्य॑न्तः । उपेति॑ । से॒दुः॒ । अग्रे᳚ । तपः॑ । दी॒क्षाम् । ऋष॑यः । सु॒व॒र्विद॒ इति॑ सुवः - विदः॑ ॥ ततः॑ । क्ष॒त्रम् । बल᳚म् । ओजः॑ । च॒ । जा॒तम् । तत् । अ॒स्मै । दे॒वाः । अ॒भि । समिति॑ । न॒म॒न्तु॒ ॥ धा॒ता । वि॒धा॒तेति॑ वि - धा॒ता । प॒र॒मा ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.4.4 TS 5.7.4.4
-त स॒न्दृक् प्र॒जाप॑तिः परमे॒ष्ठी वि॒राजा᳚ । स्तोमाः॒ छन्दाꣳ॑सि नि॒विदो॑ म आहुरे॒तस्मै॑ रा॒ष्ट्रम॒भि सं न॑माम ॥अ॒भ्याव॑र्तद्ध्व॒मुप॒ मेत॑ सा॒कम॒यꣳ शा॒स्ताऽधि॑पतिर्वो अस्तु । अ॒स्य वि॒ज्ञान॒मनु॒ सꣳ र॑भद्ध्वमि॒मं प॒श्चादनु॑ जीवाथ॒ सर्वे᳚ ॥रा॒ष्ट्र॒भृत॑ ए॒ता उप॑ दधात्ये॒षा वा अ॒ग्नेश्चिती॑ राष्ट्र॒भृत् तयै॒वास्मि॑न् रा॒ष्ट्रं द॑धाति ( ) रा॒ष्ट्रमे॒व भ॑वति॒ नास्मा᳚द् रा॒ष्ट्रं भ्रꣳ॑शते ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
उ॒त । स॒दृंगिति॑ सं - दृक् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । प॒र॒मे॒ष्ठी । वि॒राजेति॑ वि - राजा᳚ ॥ स्तोमाः᳚ । छन्दाꣳ॑सि । नि॒विद॒ इति॑ नि - विदः॑ । मे॒ । आ॒हुः॒ । ए॒तस्मै᳚ । रा॒ष्ट्रम् । अ॒भि । समिति॑ । न॒मा॒म॒ ॥ अ॒भ्याव॑र्तद्ध्व॒मित्य॑भि - आव॑र्तद्ध्वम् । उपेति॑ । मा॒ । एति॑ । इ॒त॒ । सा॒कम् । अ॒यम् । शा॒स्ता । अधि॑पति॒रित्यधि॑ - प॒तिः॒ । वः॒ । अ॒स्तु॒ ॥ अ॒स्य । वि॒ज्ञान॒मिति॑ वि - ज्ञान᳚म् । अनु॑ । समिति॑ । र॒भ॒द्ध्व॒म् । इ॒मम् । प॒श्चात् । अन्विति॑ । जी॒वा॒थ॒ । सर्वे᳚ ॥ रा॒ष्ट्र॒भृत॒ इति॑ राष्ट्र - भृतः॑ । ए॒ताः । उपेति॑ । द॒धा॒ति॒ । ए॒षा । वै । अ॒ग्नेः । चितिः॑ । रा॒ष्ट्र॒भृदिति॑ राष्ट्र - भृत् । तया᳚ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । रा॒ष्ट्रम् । द॒धा॒ति॒ ( ) । रा॒ष्ट्रम् । ए॒व । भ॒व॒ति॒ । न । अ॒स्मा॒त् । रा॒ष्ट्रम् । भ्रꣳ॒॒श॒ते॒ ॥
पदसंख्या: 57

अनुवाकः 5 (7 पञ्चाशत्)

TS 5.7.5.1 TS 5.7.5.1
यथा॒ वै पु॒त्रो जा॒तो म्रि॒यत॑ ए॒वं ॅवा ए॒ष म्रि॑यते॒ यस्या॒ग्निरुख्य॑ उ॒द्वाय॑ति॒ यन्नि॑र्म॒न्थ्यं॑ कु॒र्याद्-विच्छि॑न्द्या॒द्-भ्रातृ॑व्यमस्मै जनये॒थ् स ए॒व पुनः॑ प॒रीद्ध्यः॒ स्वादे॒वैनं॒ ॅयोने᳚र्जनयति॒ नास्मै॒ भ्रातृ॑व्यं जनयति॒ तमो॒ वा ए॒तं गृ॑ह्णाति॒ यस्या॒ग्निरुख्य॑ उ॒द्वाय॑ति मृ॒त्युस्तमः॑ कृ॒ष्णं ॅवासः॑ कृ॒ष्णा धे॒नुर्दक्षि॑णा॒ तम॑सै॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यथा᳚ । वै । पु॒त्रः । जा॒तः । म्रि॒यते᳚ । ए॒वम् । वै । ए॒षः । म्रि॒य॒ते॒ । यस्य॑ । अ॒ग्निः । उख्यः॑ । उ॒द्वाय॒तीयु॑त् - वाय॑ति । यत् । नि॒र्म॒न्थ्य॑मिति॑ निः - म॒न्थ्य᳚म् । कु॒र्यात् । वीति॑ । छि॒न्द्या॒त् । भ्रातृ॑व्यम् । अ॒स्मै॒ । ज॒न॒ये॒त् । सः । ए॒व । पुनः॑ । प॒रीद्ध्य॒ इति॑ परि-इद्ध्यः॑ । स्वात् । ए॒व । ए॒न॒म् । योनेः᳚ । ज॒न॒य॒ति॒ । न । अ॒स्मै॒ । भ्रातृ॑व्यम् । ज॒न॒य॒ति॒ । तमः॑ । वै । ए॒तम् । गृ॒ह्णा॒ति॒ । यस्य॑ । अ॒ग्निः । उख्यः॑ । उ॒द्वाय॒तीत्यु॑त् - वाय॑ति । मृ॒त्युः । तमः॑ । कृ॒ष्णम् । वासः॑ । कृ॒ष्णा । धे॒नुः । दक्षि॑णा । तम॑सा ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.5.2 TS 5.7.5.2
-व तमो॑ मृ॒त्युमप॑ हते॒ हिर॑ण्यं ददाति॒ ज्योति॒र्वै हिर॑ण्यं॒ ज्योति॑षै॒व तमोऽप॑ ह॒तेऽथो॒ तेजो॒ वै हिर॑ण्यं॒ तेज॑ ए॒वाऽऽ*त्मन् ध॑त्ते॒ सुव॒र्न घ॒र्मः स्वाहा॒ सुव॒र्नाऽर्कः स्वाहा॒ सुव॒र्न शु॒क्रः स्वाहा॒ सुव॒र्न ज्योतिः॒ स्वाहा॒ सुव॒र्न सूर्यः॒ स्वाहा॒ ऽर्को वा ए॒ष यद॒ग्निर॒सावा॑दि॒त्यो᳚ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒व । तमः॑ । मृ॒त्युम् । अपेति॑ । ह॒ते॒ । हिर॑ण्यम् । द॒दा॒ति॒ । ज्योतिः॑ । वै । हिर॑ण्यम् । ज्योति॑षा । ए॒व । तमः॑ । अपेति॑ । ह॒ते॒ । अथो॒ इति॑ । तेजः॑ । वै । हिर॑ण्यम् । तेजः॑ । ए॒व । आ॒त्मन्न् । ध॒त्ते॒ । सुवः॑ । न । घ॒र्मः । स्वाहा᳚ । सुवः॑ । न । अ॒र्कः । स्वाहा᳚ । सुवः॑ । न । शु॒क्रः । स्वाहा᳚ । सुवः॑ । न । ज्योतिः॑ । स्वाहा᳚ । सुवः॑ । न । सूर्यः॑ । स्वाहा᳚ । अ॒र्कः । वै । ए॒षः । यत् । अ॒ग्निः । अ॒सौ । आ॒दि॒त्यः ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.5.3 TS 5.7.5.3
ऽश्वमे॒धो यदे॒ता आहु॑ती र्जुहोत्य॑र्का-श्वमे॒धयो॑रे॒व ज्योतीꣳ॑षि॒ सं द॑धात्ये॒ष ह॒ त्वा अ॑र्काश्वमे॒धी यस्यै॒तद॒ग्नौ क्रि॒यत॒ आपो॒ वा इ॒दमग्रे॑ सलि॒लमा॑सी॒थ् स ए॒तां प्र॒जाप॑तिः प्रथ॒मां चिति॑मपश्य॒त् तामुपा॑धत्त॒ तदि॒यम॑भव॒त् तं ॅवि॒श्वक॑र्माऽब्रवी॒दुप॒ त्वाऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚ऽस्तीत्य॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒श्व॒मे॒ध इत्य॑श्व - मे॒धः । यत् । ए॒ताः । आहु॑ती॒रित्या - हु॒तीः॒ । जु॒होति॑ । अ॒र्का॒श्व॒मे॒धयो॒रित्य॑र्क - अ॒श्व॒मे॒धयोः᳚ । ए॒व । ज्योतीꣳ॑षि । समिति॑ । द॒धा॒ति॒ । ए॒षः । ह॒ । तु । वै । अ॒र्का॒श्व॒मे॒धीत्य॑र्क-अ॒श्व॒मे॒धी । यस्य॑ । ए॒तत् । अ॒ग्नौ । क्रि॒यते᳚ । आपः॑ । वै । इ॒दम् । अग्रे᳚ । स॒लि॒लम् । आ॒सी॒त् । सः । ए॒ताम् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । प्र॒थ॒माम् । चिति᳚म् । अ॒प॒श्य॒त् । ताम् । उपेति॑ । अ॒ध॒त्त॒ । तत् । इ॒यम् । अ॒भ॒व॒त् । तम् । वि॒श्वक॒र्मेति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ । अ॒ब्र॒वी॒त् । उपेति॑ । त्वा॒ । एति॑ । अ॒या॒नि॒ । इति॑ । न । इ॒ह । लो॒कः । अ॒स्ति॒ । इति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.5.4 TS 5.7.5.4
-ब्रवी॒थ् स ए॒तां द्वि॒तीयां॒ चिति॑मपश्य॒त् तामुपा॑धत्त॒ तद॒न्तरि॑क्षमभव॒थ् स य॒ज्ञ्ः प्र॒जाप॑तिमब्रवी॒दुप॒ त्वाऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒थ् स वि॒श्वक॑र्माण-मब्रवी॒दुप॒ त्वाऽऽया॒नीति॒ केन॑ मो॒पैष्य॒सीति॒ दिश्या॑भि॒रित्य॑ब्रवी॒त् तं दिश्या॑भिरु॒पैत् ता उपा॑धत्त॒ ता दिशो॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒ब्र॒वी॒त् । सः । ए॒ताम् । द्वि॒तीया᳚म् । चिति᳚म् । अ॒प॒श्य॒त् । ताम् । उपेति॑ । अ॒ध॒त्त॒ । तत् । अ॒न्तरि॑क्षम् । अ॒भ॒व॒त् । सः । य॒ज्ञ्ः । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा - प॒ति॒म् । अ॒ब्र॒वी॒त् । उपेति॑ । त्वा॒ । एति॑ । अ॒या॒नि॒ । इति॑ । न । इ॒ह । लो॒कः । अ॒स्ति॒ । इति॑ । अ॒ब्र॒वी॒त् । सः । वि॒श्वक॑र्माण॒मिति॑ वि॒श्व-क॒र्मा॒ण॒म् । अ॒ब्र॒वी॒त् । उपेति॑ । त्वा॒ । एति॑ । अ॒या॒नि॒ । इति॑ । केन॑ । मा॒ । उ॒पैष्य॒सीत्यु॑प - ऐष्य॑सि । इति॑ । दिश्या॑भिः । इति॑ । अ॒ब्र॒वी॒त् । तम् । दिश्या॑भिः । उ॒पैदित्यु॑प - ऐत् । ताः । उपेति॑ । अ॒ध॒त्त॒ । ताः । दिशः॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.5.5 TS 5.7.5.5
ऽभव॒न्थ् स प॑रमे॒ष्ठी प्र॒जाप॑तिमब्रवी॒दुप॒ त्वाऽऽ*या॒नीति॒ नेह लो॒को᳚ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒थ् स वि॒श्वक॑र्माणं च य॒ज्ञ्ं चा᳚ब्रवी॒दुप॑ वा॒मा ऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚ऽस्तीत्य॑ब्रूताꣳ॒॒ स ए॒तां तृ॒तीयां॒ चिति॑मपश्य॒त् तामुपा॑धत्त॒ तद॒साव॑भव॒थ् स आ॑दि॒त्यः प्र॒जाप॑ति-मब्रवी॒दुप॒ त्वा - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒भ॒व॒न्न् । सः । प॒र॒मे॒ष्ठी । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । अ॒ब्र॒वी॒त् । उपेति॑ । त्वा॒ । एति॑ । अ॒या॒नि॒ । इति॑ । न । इ॒ह । लो॒कः । अ॒स्ति॒ । इति॑ । अ॒ब्र॒वी॒त् । सः । वि॒श्वक॑र्माण॒मिति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ण॒म् । च॒ । य॒ज्ञ्म् । च॒ । अ॒ब्र॒वी॒त् । उपेति॑ । वा॒म् । एति॑ । अ॒या॒नि॒ । इति॑ । न । इ॒ह । लो॒कः । अ॒स्ति॒ । इति॑ । अ॒ब्रू॒ता॒म् । सः । ए॒ताम् । तृ॒तीया᳚म् । चिति᳚म् । अ॒प॒श्य॒त् । ताम् । उपेति॑ । अ॒ध॒त्त॒ । तत् । अ॒सौ । अ॒भ॒व॒त् । सः । आ॒दि॒त्यः । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । अ॒ब्र॒वी॒त् । उपेति॑ । त्वा॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.5.6 TS 5.7.5.6
ऽऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚ऽस्तीत्य॑ब्रवी॒थ् स वि॒श्वक॑र्माणं च य॒ज्ञ्ं चा᳚ब्रवी॒दुप॑ वा॒माऽया॒नीति॒ नेह लो॒को᳚ऽस्तीत्य॑ब्रूताꣳ॒॒ स प॑रमे॒ष्ठिन॑मब्रवी॒दुप॒ त्वाऽऽया॒नीति॒ केन॑ मो॒पैष्य॒सीति॑ लोकं पृ॒णयेत्य॑ब्रवी॒त् तं ॅलो॑कं पृ॒णयो॒पैत् तस्मा॒दया॑तयाम्नी लोकं पृ॒णाऽया॑तयामा॒ ह्य॑सा - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
एति॑ । अ॒या॒नि॒ । इति॑ । न । इ॒ह । लो॒कः । अ॒स्ति॒ । इति॑ । अ॒ब्र॒वी॒त् । सः । वि॒श्वक॑र्माण॒मिति॑ वि॒श्व - क॒र्मा॒ण॒म् । च॒ । य॒ज्ञ्म् । च॒ । अ॒ब्र॒वी॒त् । उपेति॑ । वा॒म् । एति॑ । अ॒या॒नि॒ । इति॑ । न । इ॒ह । लो॒कः । अ॒स्ति॒ । इति॑ । अ॒ब्रू॒ता॒म् । सः । प॒र॒मे॒ष्ठिन᳚म् । अ॒ब्र॒वी॒त् । उपेति॑ । त्वा॒ । एति॑ । अ॒या॒नि॒ । इति॑ । केन॑ । मा॒ । उ॒पैष्य॒सीत्यु॑प - ऐष्य॑सि । इति॑ । लो॒कं॒पृ॒णयेति॑ लोकं - पृ॒णया᳚ । इति॑ । अ॒ब्र॒वी॒त् । तम् । लो॒क॒पृं॒णयेति॑ लोकं - पृ॒णया᳚ । उ॒पैदित्यु॑प - ऐत् । तस्मा᳚त् । अया॑तया॒म्नीत्यया॑त - या॒म्नी॒ । लो॒क॒पृं॒णेति॑ लोकं - पृ॒णा । अया॑तया॒मेत्यया॑त - या॒मा॒ । हि । अ॒सौ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.5.7 TS 5.7.5.7
-वा॑दि॒त्यस्तानृष॑यो ऽब्रुव॒न्नुप॑ व॒ आऽया॒मेति॒ केन॑ न उ॒पैष्य॒थेति॑ भू॒म्नेत्य॑ब्रुव॒न् तान् द्वाभ्यां॒ चिती᳚भ्यामु॒पाय॒न्थ् स पञ्च॑चितीकः॒ सम॑पद्यत॒ य ए॒वं ॅवि॒द्वान॒ग्निं चि॑नु॒ते भूया॑ने॒व भ॑वत्य॒भीमान् ॅलो॒काञ्ज॑यति वि॒दुरे॑नं दे॒वा अथो॑ ए॒तासा॑मे॒व दे॒वता॑नाꣳ॒॒ सायु॑ज्यं गच्छति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आ॒दि॒त्यः । तान् । ऋष॑यः । अ॒ब्रु॒व॒न्न् । उपेति॑ । वः॒ । एति॑ । अ॒या॒म॒ । इति॑ । केन॑ । नः॒ । उ॒पैष्य॒थेत्यु॑प - ऐष्य॑थ । इति॑ । भू॒म्ना । इति॑ । अ॒ब्रु॒व॒न्न् । तान् । द्वाभ्या᳚म् । चिती᳚भ्या॒मिति॑ चिति॑ - भ्या॒म् । उ॒पाय॒न्नित्यु॑प - आयन्न्॑ । सः । पञ्च॑चितीक॒ इति॒ पञ्च॑-चि॒ती॒कः॒ । समिति॑ । अ॒प॒द्य॒त॒ । यः । ए॒वम् । वि॒द्वान् । अ॒ग्निम् । चि॒नु॒ते । भूयान्॑ । ए॒व । भ॒व॒ति॒ । अ॒भीति॑ । इ॒मान् । लो॒कान् । ज॒य॒ति॒ । वि॒दुः । ए॒न॒म् । दे॒वाः । अथो॒ इति॑ । ए॒तासा᳚म् । ए॒व । दे॒वता॑नाम् । सायु॑ज्यम् । ग॒च्छ॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 45

अनुवाकः 6 (6 पञ्चाशत्)

TS 5.7.6.1 TS 5.7.6.1
वयो॒ वा अ॒ग्निर्यद॑ग्नि॒चित् प॒क्षिणो᳚ऽश्नी॒यात् तमे॒वाग्निम॑द्या॒दा-र्ति॒मार्च्छे᳚थ् संॅवथ्स॒रं ॅव्र॒तं च॑रेथ् संॅवथ्स॒रꣳ हि व्र॒तं नाति॑ प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निर्.हि॒नस्ति॒ खलु॒ वै तं प॒शुर्य ए॑नं पु॒रस्ता᳚त् प्र॒त्यञ्च॑मुप॒चर॑ति॒ तस्मा᳚त् प॒श्चात् प्राङु॑प॒चर्य॑ आ॒त्मनोऽहिꣳ॑सायै॒ तेजो॑ऽसि॒ तेजो॑ मे यच्छ पृथि॒वीं ॅय॑च्छ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वयः॑ । वै । अ॒ग्निः । यत् । अ॒ग्नि॒चिदित्य॑ग्नि - चित् । प॒क्षिणः॑ । अ॒श्नी॒यात् । तम् । ए॒व । अ॒ग्निम् । अ॒द्या॒त् । आर्ति᳚म् । एति॑ । ऋ॒च्छे॒त् । सं॒ॅव॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् । व्र॒तम् । च॒रे॒त् । सं॒ॅव॒थ्स॒रमिति॑ सं - व॒थ्स॒रम् । हि । व्र॒तम् । न । अतीति॑ । प॒शुः । वै । ए॒षः । यत् । अ॒ग्निः । हि॒नस्ति॑ । खलु॑ । वै । तम् । प॒शुः । यः । ए॒न॒म् । पु॒रस्ता᳚त् । प्र॒त्यञ्च᳚म् । उ॒प॒चर॒तीत्यु॑प - चर॑ति । तस्मा᳚त् । प॒श्चात् । प्राङ् । उ॒प॒चर्य॒ इत्यु॑प - चर्यः॑ । आ॒त्मनः॑ । अहिꣳ॑सायै । तेजः॑ । अ॒सि॒ । तेजः॑ । मे॒ । य॒च्छ॒ । पृ॒थि॒वीम् । य॒च्छ॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.6.2 TS 5.7.6.2
पृथि॒व्यै मा॑ पाहि॒ ज्योति॑रसि॒ ज्योति॑र्मे यच्छा॒न्तरि॑क्षं ॅयच्छा॒न्तरि॑क्षान्मा पाहि॒ सुव॑रसि॒ सुव॑र्मे यच्छ॒ दिवं॑ ॅयच्छ दि॒वो मा॑ पा॒हीत्या॑है॒ताभि॒र्वा इ॒मे लो॒का विधृ॑ता॒ यदे॒ता उ॑प॒दधा᳚त्ये॒षां ॅलो॒कानां॒ ॅविधृ॑त्यै स्वयमातृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ हिरण्येष्ट॒का उप॑दधाती॒मे वै लो॒काः स्व॑यमातृ॒ण्णा ज्योति॒र्॒.हिर॑ण्यं॒ ॅयथ् स्व॑यमातृ॒ण्णा उ॑प॒धाय॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
पृ॒थि॒व्यै । मा॒ । पा॒हि॒ । ज्योतिः॑ । अ॒सि॒ । ज्योतिः॑ । मे॒ । य॒च्छ॒ । अ॒न्तरि॑क्षम् । य॒च्छ॒ । अ॒न्तरि॑क्षात् । मा॒ । पा॒हि॒ । सुवः॑ । अ॒सि॒ । सुवः॑ । मे॒ । य॒च्छ॒ । दिव᳚म् । य॒च्छ॒ । दि॒वः । मा॒ । पा॒हि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । ए॒ताभिः॑ । वै । इ॒मे । लो॒काः । विधृ॑ता॒ इति॒ वि - धृ॒ताः॒ । यत् । ए॒ताः । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति । ए॒षाम् । लो॒काना᳚म् । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि - धृ॒त्यै॒ । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा इति॑ स्वयं - आ॒तृ॒ण्णाः । उ॒प॒धायेत्यु॑प - धाय॑ । हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का इति॑ हिरण्य - इ॒ष्ट॒काः । उपेति॑ । द॒धा॒ति॒ । इ॒मे । वै । लो॒काः । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा इति॑ स्वयं-आ॒तृ॒ण्णाः । ज्योतिः॑ । हिर॑ण्यम् । यत् । स्व॒य॒मा॒तृ॒ण्णा इति॑ स्वयं - आ॒तृ॒ण्णाः । उ॒प॒धायेत्यु॑प - धाय॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.6.3 TS 5.7.6.3
हिरण्येष्ट॒का उ॑प॒दधा॑ती॒-माने॒वैताभि॑-र्लो॒का-ञ्ज्योति॑ष्मतः कुरु॒तेऽथो॑ ए॒ताभि॑रे॒वास्मा॑ इ॒मे लो॒काः प्र भा᳚न्ति॒ यास्ते॑ अग्ने॒ सूर्ये॒ रुच॑ उद्य॒तो दिव॑मात॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभिः॑ । ताभिः॒ सर्वा॑भी रु॒चे जना॑य नस्कृधि ॥ या वो॑ देवाः॒ सूर्ये॒ रुचो॒ गोष्वश्वे॑षु॒ या रुचः॑ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ ताभिः॒ सर्वा॑भी॒ रुचं॑ नो धत्त बृहस्पते ॥ रुच॑न्नो धेहि - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का इति॑ हिरण्य - इ॒ष्ट॒काः । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति । इ॒मान् । ए॒व । ए॒ताभिः॑ । लो॒कान् । ज्योति॑ष्मतः । कु॒रु॒ते॒ । अथो॒ इति॑ । ए॒ताभिः॑ । ए॒व । अ॒स्मै॒ । इ॒मे । लो॒काः । प्रेति॑ । भा॒न्ति॒ । याः । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । सूर्ये᳚ । रुचः॑ । उ॒द्य॒त इत्यु॑त् - य॒तः । दिव᳚म् । आ॒त॒न्वन्तीत्या᳚ - त॒न्वन्ति॑ । र॒श्मिभि॒रिति॑ र॒श्मि - भिः॒ ॥ ताभिः॑ । सर्वा॑भिः । रु॒चे । जना॑य । नः॒ । कृ॒धि॒ ॥ याः । वः॒ । दे॒वाः॒ । सूर्ये᳚ । रुचः॑ । गोषु॑ । अश्वे॑षु । याः । रुचः॑ ॥ इन्द्रा᳚ग्नी॒ इतीन्द्र॑-अ॒ग्नी॒ । ताभिः॑ । सर्वा॑भिः । रुच᳚म् । नः॒ । ध॒त्त॒ । बृ॒ह॒स्प॒ते॒ ॥ रुच᳚म् । नः॒ । धे॒हि॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.6.4 TS 5.7.6.4
ब्राह्म॒णेषु॒ रुचꣳ॒॒ राज॑सु नस्कृधि । रुचं॑ ॅवि॒श्ये॑षु शू॒द्रेषु॒ मयि॑ धेहि रु॒चा रुचं᳚ ॥ द्वे॒धा वा अ॒ग्निं चि॑क्या॒नस्य॒ यश॑ इन्द्रि॒यं ग॑च्छत्य॒ग्निं ॅवा॑ चि॒तमी॑जा॒नं ॅवा॒ यदे॒ता आहु॑तीर्जु॒होत्या॒त्मन्ने॒व यश॑ इन्द्रि॒यं ध॑त्त ईश्व॒रो वा ए॒ष आर्ति॒मार्तो॒र्यो᳚ऽग्निं चि॒न्वन्न॑धि॒ क्राम॑ति॒ तत्त्वा॑ यामि॒ ब्रह्म॑णा॒ वन्द॑मान॒ इति॑ वारु॒ण्यर्चा - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ब्रा॒ह्म॒णेषु॑ । रुच᳚म् । राज॒स्विति॒ राज॑ - सु॒ । नः॒ । कृ॒धि॒ ॥ रुच᳚म् । वि॒श्ये॑षु । शू॒द्रेषु॑ । मयि॑ । धे॒हि॒ । रु॒चा । रुच᳚म् ॥ द्वे॒धा । वै । अ॒ग्निम् । चि॒क्या॒नस्य॑ । यशः॑ । इ॒न्द्रि॒यम् । ग॒च्छ॒ति॒ । अ॒ग्निम् । वा॒ । चि॒तम् । ई॒जा॒नम् । वा॒ । यत् । ए॒ताः । आहु॑ती॒रित्या - हु॒तीः॒ । जु॒होति॑ । आ॒त्मन्न् । ए॒व । यशः॑ । इ॒न्द्रि॒यम् । ध॒त्ते॒ । ई॒श्व॒रः । वै । ए॒षः । आर्ति᳚म् । आर्तो॒रित्या - अ॒र्तोः॒ । यः । अ॒ग्निम् । चि॒न्वन्न् । अ॒धि॒क्राम॒तीत्य॑धि - क्राम॑ति । तत् । त्वा॒ । या॒मि॒ । ब्रह्म॑णा । वन्द॑मानः । इति॑ । वा॒रु॒ण्या । ऋ॒चा ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.6.5 TS 5.7.6.5
जु॑हुया॒च्छान्ति॑रे॒वैषा ऽग्नेर्गुप्ति॑रा॒त्मनो॑ ह॒विष्कृ॑तो॒ वा ए॒ष यो᳚ऽग्निं चि॑नु॒ते यथा॒ वै ह॒विः स्कन्द॑त्ये॒वं ॅवा ए॒ष स्क॑न्दति॒ यो᳚ऽग्निं चि॒त्वा स्त्रिय॑मु॒पैति॑ मैत्रावरु॒ण्याऽऽ*मिक्ष॑या यजेत मैत्रावरु॒णता॑-मे॒वोपै᳚त्या॒त्मनो ऽस्क॑न्दाय॒ यो वा अ॒ग्निमृ॑तु॒स्थां ॅवेद॒र्तुर्.ऋ॑तुरस्मै॒ कल्प॑मान एति॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति संॅवथ्स॒रो वा अ॒ग्निर् - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
जु॒हु॒या॒त् । शान्तिः॑ । ए॒व । ए॒षा । अ॒ग्नेः । गुप्तिः॑ । आ॒त्मनः॑ । ह॒विष्कृ॑त॒ इति॑ ह॒विः - कृ॒तः॒ । वै । ए॒षः । यः । अ॒ग्निम् । चि॒नु॒ते । यथा᳚ । वै । ह॒विः । स्कन्द॑ति । ए॒वम् । वै । ए॒षः । स्क॒न्द॒ति॒ । यः । अ॒ग्निम् । चि॒त्वा । स्त्रिय᳚म् । उ॒पैतीत्यु॑प - एति॑ । मै॒त्रा॒व॒रु॒ण्येति॑ मैत्रा - व॒रु॒ण्या । आ॒मिक्ष॑या । य॒जे॒त॒ । मै॒त्रा॒व॒रु॒णता॒मिति॑ मैत्रा - व॒रु॒णता᳚म् । ए॒व । उपेति॑ । ए॒ति॒ । आ॒त्मनः॑ । अस्क॑न्दाय । यः । वै । अ॒ग्निम् । ऋ॒तु॒स्थामित्यृ॑तु - स्थाम् । वेद॑ । ऋ॒तुर्.ऋ॑तु॒रित्यृ॒तुः - ऋ॒तुः॒ । अ॒स्मै॒ । कल्प॑मानः । ए॒ति॒ । प्रतीति॑ । ए॒व । ति॒ष्ठ॒ति॒ । सं॒ॅव॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः । वै । अ॒ग्निः ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.6.6 TS 5.7.6.6
ऋ॑तु॒स्थास्तस्य॑ वस॒न्तः शिरो᳚ ग्री॒ष्मो दक्षि॑णः प॒क्षो व॒र्॒.षाः पुच्छꣳ॑ श॒रदुत्त॑रः प॒क्षो हे॑म॒न्तो मद्ध्यं॑ पूर्वप॒क्षा-श्चित॑योऽपरप॒क्षाः पुरी॑ष-महोरा॒त्राणीष्ट॑का ए॒ष वा अ॒ग्निर्.ऋ॑तु॒स्था य ए॒वं ॅवेद॒र्तुर्.ऋ॑तुरस्मै॒ कल्प॑मान एति॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒तं ज्यैष्ठ्य॑कामो॒ न्य॑धत्त॒ ततो॒ वै स ज्यैष्ठ्य॑मगच्छ॒द्य ए॒वं ॅवि॒द्वान॒ग्निं चि॑नु॒ते ( ) ज्यैष्ठ्य॑मे॒व ग॑च्छति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ऋ॒तु॒स्था इत्यृ॑तु - स्थाः । तस्य॑ । व॒स॒न्तः । शिरः॑ । ग्री॒ष्मः । दक्षि॑णः । प॒क्षः । व॒र्॒.षाः । पुच्छ᳚म् । श॒रत् । उत्त॑र॒ इत्युत् - त॒रः॒ । प॒क्षः । हे॒म॒न्तः । मद्ध्य᳚म् । पू॒र्व॒प॒क्षा इति॑ पूर्व - प॒क्षाः । चित॑यः । अ॒प॒र॒प॒क्षा इत्य॑पर - प॒क्षाः । पुरी॑षम् । अ॒हो॒रा॒त्राणीत्य॑हः-रा॒त्राणि॑ । इष्ट॑काः । ए॒षः । वै । अ॒ग्निः । ऋ॒तु॒स्था इत्यृ॑तु - स्थाः । यः । ए॒वम् । वेद॑ । ऋ॒तुर्.ऋ॑तु॒रित्यृ॒तुः - ऋ॒तुः॒ । अ॒स्मै॒ । कल्प॑मानः । ए॒ति॒ । प्रतीति॑ । ए॒व । ति॒ष्ठ॒ति॒ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । वै । ए॒तम् । ज्यैष्ठ्य॑काम॒ इति॒ ज्यैष्ठ्य॑ - का॒मः॒ । नीति॑ । अ॒ध॒त्त॒ । ततः॑ । वै । सः । ज्यैष्ठ्य᳚म् । अ॒ग॒च्छ॒त् । यः । ए॒वम् । वि॒द्वान् । अ॒ग्निम् । चि॒नु॒ते ( ) । ज्यैष्ठ्य᳚म् । ए॒व । ग॒च्छ॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 53

अनुवाकः 7 (3 पञ्चाशत्)

TS 5.7.7.1 TS 5.7.7.1
यदाकू॑ताथ् स॒मसु॑स्रोद्धृ॒दो वा॒ मन॑सो वा॒ संभृ॑तं॒ चक्षु॑षो वा । तमनु॒ प्रेहि॑ सुकृ॒तस्य॑ लो॒कं ॅयत्रर्.ष॑यः प्रथम॒जा ये पु॑रा॒णाः ॥ए॒तꣳ स॑धस्थ॒ परि॑ ते ददामि॒ यमा॒वहा᳚च्छेव॒धिं जा॒तवे॑दाः ।अ॒न्वा॒ग॒न्ता य॒ज्ञ्प॑तिर्वो॒ अत्र॒ तꣳ स्म॑ जानीत पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥जा॒नी॒तादे॑नं पर॒मे व्यो॑म॒न् देवाः᳚ सधस्था वि॒द रू॒पम॑स्य । यदा॒गच्छा᳚त् - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यत् । आकू॑ता॒दित्या - कू॒ता॒त् । स॒मसु॑स्रो॒दिति॑ सं - असु॑स्रोत् । हृ॒दः । वा॒ । मन॑सः । वा॒ । संभृ॑त॒मिति॒ सं - भृ॒त॒म् । चक्षु॑षः । वा॒ ॥ तम् । अनु॑ । प्रेति॑ । इ॒हि॒ । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु - कृ॒तस्य॑ । लो॒कम् । यत्र॑ । ऋष॑यः । प्र॒थ॒म॒जा इति॑ प्रथम-जाः । ये । पु॒रा॒णाः ॥ ए॒तम् । स॒ध॒स्थेति॑ सध - स्थ॒ । परीति॑ । ते॒ । द॒दा॒मि॒ । यम् । आ॒वहा॒दित्या᳚ - वहा᳚त् । शे॒व॒धिमिति॑ शेव - धिम् । जा॒तवे॑दा॒ इति॑ जा॒त - वे॒दाः॒ ॥ अ॒न्वा॒ग॒न्तेत्य॑नु-आ॒ग॒न्ता । य॒ज्ञ्प॑ति॒रिति॑ य॒ज्ञ्-प॒तिः॒ । वः॒ । अत्र॑ । तम् । स्म॒ । जा॒नी॒त॒ । प॒र॒मे । व्यो॑म॒न्निति॒ वि-ओ॒म॒न्न् ॥ जा॒नी॒तात् । ए॒न॒म् । प॒र॒मे । व्यो॑म॒न्निति॒ वि - ओ॒म॒न्न् । देवाः᳚ । स॒ध॒स्था॒ इति॑ सध - स्थाः॒ । वि॒द । रू॒पम् । अ॒स्य॒ ॥ यत् । आ॒गच्छा॒दित्या᳚ - गच्छा᳚त् ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.7.2 TS 5.7.7.2
प॒थिभि॑र्देव॒यानै॑रिष्टापू॒र्ते कृ॑णुतादा॒विर॑स्मै ॥ सं प्र च्य॑वद्ध्व॒मनु॒ सं प्र या॒ताग्ने॑ प॒थो दे॑व॒याना᳚न् कृणुद्ध्वं ।अ॒स्मिन्थ् स॒धस्थे॒ अद्ध्युत्त॑रस्मि॒न् विश्वे॑ देवा॒ यज॑मानश्च सीदत ॥प्र॒स्त॒रेण॑ परि॒धिना᳚ स्रु॒चा वेद्या॑ च ब॒र्॒.हिषा᳚ । ऋ॒चेमं ॅय॒ज्ञ्ं नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥यदि॒ष्टं ॅयत् प॑रा॒दानं॒ ॅयद्द॒त्तं ॅया च॒ दक्षि॑णा । त - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि - भिः॒ । दे॒व॒यानै॒रिति॑ देव - यानैः᳚ । इ॒ष्टा॒पू॒र्ते इती᳚ष्टा-पू॒र्ते । कृ॒णु॒ता॒त् । आ॒विः । अ॒स्मै॒ ॥ सम् । प्रेति॑ । च्य॒व॒द्ध्व॒म् । अन्विति॑ । सम् । प्रेति॑ । या॒त॒ । अग्ने᳚ । प॒थः । दे॒व॒याना॒निति॑ देव - यानान्॑ । कृ॒णु॒द्ध्व॒म् ॥ अ॒स्मिन्न् । स॒धस्थ॒ इति॑ स॒ध - स्थे॒ । अधीति॑ । उत्त॑रस्मि॒न्नित्युत् - त॒र॒स्मि॒न्न् । विश्वे᳚ । दे॒वाः॒ । यज॑मानः । च॒ । सी॒द॒त॒ ॥ प्र॒स्त॒रेणेति॑ प्र - स्त॒रेण॑ । प॒रि॒धिनेति॑ परि - धिना᳚ । स्रु॒चा । वेद्या᳚ । च॒ । ब॒र्॒.हिषा᳚ ॥ ऋ॒चा । इ॒मम् । य॒ज्ञ्म् । नः॒ । व॒ह॒ । सुवः॑ । दे॒वेषु॑ । गन्त॑वे ॥ यत् । इ॒ष्टम् । यत् । प॒रा॒दान॒मिति॑ परा - दान᳚म् । यत् । द॒त्तम् । या । च॒ । दक्षि॑णा ॥ तत् ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.7.3 TS 5.7.7.3
-द॒ग्निर्वै᳚श्वकर्म॒णः सुव॑र्दे॒वेषु॑ नो दधत् ॥येना॑ स॒हस्रं॒ ॅवह॑सि॒ येना᳚ग्ने सर्ववेद॒सं । तेने॒मं ॅय॒ज्ञ्ं नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥येना᳚ग्ने॒ दक्षि॑णा यु॒क्ता य॒ज्ञ्ं ॅवह॑न्त्यृ॒त्विजः॑ । तेने॒मं ॅय॒ज्ञ्ं नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ॥येना᳚ग्ने॒ सु॒कृतः॑ प॒था मधो॒र्द्धारा᳚ व्यान॒शुः । तेने॒मं ॅय॒ज्ञ्ं नो॑ वह॒ सुव॑र्दे॒वेषु॒ गन्त॑वे ( ) ॥यत्र॒ धारा॒ अन॑पेता॒ मधो᳚र्घृ॒तस्य॑ च॒ याः । तद॒ग्निर्वै᳚श्वकर्म॒णः सुव॑र्दे॒वेषु॑ नो दधत् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒ग्निः । वै॒श्व॒क॒र्म॒ण इति॑ वैश्व - क॒र्म॒णः । सुवः॑ । दे॒वेषु॑ । नः॒ । द॒ध॒त् ॥ येन॑ । स॒हस्र᳚म् । वह॑सि । येन॑ । अ॒ग्ने॒ । स॒र्व॒वे॒द॒समिति॑ सर्व - वे॒द॒सम् ॥ तेन॑ । इ॒मम् । य॒ज्ञ्म् । नः॒ । व॒ह॒ । सुवः॑ । दे॒वेषु॑ । गन्त॑वे ॥ येन॑ । अ॒ग्ने॒ । दक्षि॑णाः । यु॒क्ताः । य॒ज्ञ्म् । वह॑न्ति । ऋ॒त्विजः॑ ॥ तेन॑ । इ॒मम् । य॒ज्ञ्म् । नः॒ । व॒ह॒ । सुवः॑ । दे॒वेषु॑ । गन्त॑वे ॥ येन॑ । अ॒ग्ने॒ । सु॒कृत॒ इति॑ सु - कृतः॑ । प॒था । मधोः᳚ । धाराः᳚ । व्या॒न॒शुरिति॑ वि - आ॒न॒शुः ॥ तेन॑ । इ॒मम् । य॒ज्ञ्म् । नः॒ । व॒ह॒ । सुवः॑ । दे॒वेषु॑ । गन्त॑वे ( ) ॥ यत्र॑ । धाराः᳚ । अन॑पेता॒ इत्यन॑प - इ॒ताः॒ । मधोः᳚ । घृ॒तस्य॑ । च॒ । याः ॥ तत् । अ॒ग्निः । वै॒श्व॒क॒र्म॒ण इति॑ वैश्व - क॒र्म॒णः । सुवः॑ । दे॒वेषु॑ । नः॒ । द॒ध॒त् ॥
पदसंख्या: 64

अनुवाकः 8 (3 पञ्चाशत्)

TS 5.7.8.1 TS 5.7.8.1
यास्ते॑ अग्ने स॒मिधो॒ यानि॒ धाम॒ या जि॒ह्वा जा॑तवेदो॒ यो अ॒र्चिः । ये ते॑ अग्ने मे॒डयो॒ य इन्द॑व॒स्तेभि॑रा॒त्मानं॑ चिनुहि प्रजा॒नन्न् ॥उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञो वा ए॒ष यद॒ग्निः किं ॅवाऽहै॒तस्य॑ क्रि॒यते॒ किं ॅवा॒ न यद्वा अ॑द्ध्व॒र्यु-र॒ग्नेश्चि॒न्वन्न॑-न्त॒रेत्या॒त्मनो॒ वै तद॒न्तरे॑ति॒ यास्ते॑ अग्ने स॒मिधो॒ यानि॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
याः । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । स॒मिध॒ इति॑ सं - इधः॑ । यानि॑ । धाम॑ । या । जि॒ह्वा । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात-वे॒दः॒ । यः । अ॒र्चिः ॥ ये । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । मे॒डयः॑ । ये । इन्द॑वः । तेभिः॑ । आ॒त्मान᳚म् । चि॒नु॒हि॒ । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र - जा॒नन्न् ॥ उ॒थ्स॒न्न॒य॒ज्ञ् इत्यु॑थ्सन्न - य॒ज्ञ्ः । वै । ए॒षः । यत् । अ॒ग्निः । किम् । वा॒ । अह॑ । ए॒तस्य॑ । क्रि॒यते᳚ । किम् । वा॒ । न । यत् । वै । अ॒द्ध्व॒र्युः । अ॒ग्नेः । चि॒न्वन्न् । अ॒न्त॒रेतीय॑न्तः - एति॑ । आ॒त्मनः॑ । वै । तत् । अ॒न्तः । ए॒ति॒ । याः । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । स॒मिध॒ इति॑ सं - इधः॑ । यानि॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.8.2 TS 5.7.8.2
धामेत्या॑है॒षा वा अ॒ग्नेः स्व॑यं चि॒तिर॒ग्निरे॒व तद॒ग्निं चि॑नोति॒ नाद्ध्व॒र्युरा॒त्मनो॒ऽन्तरे॑ति॒ चत॑स्र॒ आशाः॒ प्रच॑रन्त्व॒ग्नय॑ इ॒मं नो॑ य॒ज्ञ्ं न॑यतु प्रजा॒नन्न् । घृ॒तं पिन्व॑न्न॒जरꣳ॑ सु॒वीरं॒ ब्रह्म॑ स॒मिद्-भ॑व॒त्याहु॑तीनां ॥सु॒व॒र्गाय॒ वा ए॒ष लो॒कायोप॑ धीयते॒ यत् कू॒र्मश्चत॑स्र॒ आशाः॒ प्र च॑रन्त्व॒ग्नय॒ इत्या॑ह॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
धाम॑ । इति॑ । आ॒ह॒ । ए॒षा । वै । अ॒ग्नेः । स्व॒यं॒चि॒तिरिति॑ स्वयं - चि॒तिः । अ॒ग्निः । ए॒व । तत् । अ॒ग्निम् । चि॒नो॒ति । न । अ॒द्ध्व॒र्युः । आ॒त्मनः॑ । अ॒न्तः । ए॒ति॒ । चत॑स्रः । आशाः᳚ । प्रेति॑ । च॒र॒न्तु॒ । अ॒ग्नयः॑ । इ॒मम् । नः॒ । य॒ज्ञ्म् । न॒य॒तु॒ । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र - जा॒नन्न् ॥ घृ॒तम् । पिन्वन्न्॑ । अ॒जर᳚म् । सु॒वीर॒मिति॑ सु-वीर᳚म् । ब्रह्म॑ । स॒मिदिति॑ सं - इत् । भ॒व॒ति॒ । आहु॑तीना॒मित्या - हु॒ती॒ना॒म् ॥ सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः - गाय॑ । वै । ए॒षः । लो॒काय॑ । उपेति॑ । धी॒य॒ते॒ । यत् । कू॒र्मः । चत॑स्रः । आशाः᳚ । प्रेति॑ । च॒र॒न्तु॒ । अ॒ग्नयः॑ । इति॑ । आ॒ह॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.8.3 TS 5.7.8.3
दिश॑ ए॒वैतेन॒ प्र जा॑नाती॒मं नो॑ य॒ज्ञ्ं न॑यतु प्रजा॒नन्नित्या॑ह सुव॒र्गस्य॑ लो॒कस्या॒भिनी᳚त्यै॒ ब्रह्म॑ स॒मिद्-भ॑व॒त्याहु॑तीना॒-मित्या॑ह॒ ब्रह्म॑णा॒ वै दे॒वाः सु॑व॒र्गं ॅलो॒कमा॑य॒न्॒ यद्-ब्रह्म॑ण्वत्योप॒दधा॑ति॒ ब्रह्म॑णै॒व तद्-यज॑मानः सुव॒र्गं ॅलो॒कमे॑ति प्र॒जाप॑ति॒र्वा ए॒ष यद॒ग्निस्तस्य॑ प्र॒जाः प॒शवः॒ छन्दाꣳ॑सि रू॒पꣳ सर्वा॒न्॒ वर्णा॒निष्ट॑कानां ( ) कुर्याद् रू॒पेणै॒व प्र॒जां प॒शून् छन्दाꣳ॒॒स्यव॑ रु॒न्धेऽथो᳚ प्र॒जाभ्य॑ ए॒वैनं॑ प॒शुभ्यः॒ छन्दो᳚भ्यो ऽव॒रुद्ध्य॑ चिनुते ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
दिशः॑ । ए॒व । ए॒तेन॑ । प्रेति॑ । जा॒ना॒ति॒ । इ॒मम् । नः । य॒ज्ञ्म् । न॒य॒तु॒ । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र - जा॒नन्न् । इति॑ । आ॒ह॒ । सु॒व॒र्गस्येति॑ सुवः - गस्य॑ । लो॒कस्य॑ । अ॒भिनी᳚त्या॒ इत्य॒भि-नी॒त्यै॒ । ब्रह्म॑ । स॒मिदिति॑ सं - इत् । भ॒व॒ति॒ । आहु॑तीना॒मित्या - हु॒ती॒ना॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । ब्रह्म॑णा । वै । दे॒वाः । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् । लो॒कम् । आ॒य॒न्न् । यत् । ब्रह्म॑ण्व॒त्येति॒ ब्रह्मण्॑ - व॒त्या॒ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति । ब्रह्म॑णा । ए॒व । तत् । यज॑मानः । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् । लो॒कम् । ए॒ति॒ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । वै । ए॒षः । यत् । अ॒ग्निः । तस्य॑ । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । प॒शवः॑ । छन्दाꣳ॑सि । रू॒पम् । सर्वान्॑ । वर्णान्॑ । इष्ट॑कानाम् ( ) । कु॒र्या॒त् । रू॒पेण॑ । ए॒व । प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् । प॒शून् । छन्दाꣳ॑सि । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । अथो॒ इति॑ । प्र॒जाभ्य॒ इति॑ प्र - जाभ्यः॑ । ए॒व । ए॒न॒म् । प॒शुभ्य॒ इति॑ प॒शु-भ्यः॒ । छन्दो᳚भ्य॒ इति॒ छन्दः॑ - भ्यः॒ । अ॒व॒रुद्ध्येत्य॑व - रुद्ध्य॑ । चि॒नु॒ते॒ ॥
पदसंख्या: 66

अनुवाकः 9 (4 पञ्चाशत्)

TS 5.7.9.1 TS 5.7.9.1
मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निꣳ रा॒यस्पोषा॑य सुप्रजा॒स्त्वाय॑ सु॒वीर्या॑य । मयि॑ प्र॒जां मयि॒ वर्चो॑ दधा॒म्यरि॑ष्टाः स्याम त॒नुवा॑ सु॒वीराः᳚ ॥यो नो॑ अ॒ग्निः पि॑तरो हृ॒थ्स्व॑न्तरम॑र्त्यो॒ मर्त्याꣳ॑ आवि॒वेश॑ । तमा॒त्मन् परि॑ गृह्णीमहे व॒यं मा सो अ॒स्माꣳ अ॑व॒हाय॒ परा॑ गात् ॥ यद॑द्ध्व॒र्युरा॒त्मन्न॒ग्निम-गृ॑हीत्वा॒ऽग्निं चि॑नु॒याद्यो᳚ऽस्य॒ स्वो᳚ऽग्निस्तमपि॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मयि॑ । गृ॒ह्णा॒मि॒ । अग्रे᳚ । अ॒ग्निम् । रा॒यः । पोषा॑य । सु॒प्र॒जा॒स्त्वायेति॑ सुप्रजाः - त्वाय॑ । सु॒वीर्या॒येति॑ सु - वीर्या॑य ॥ मयि॑ । प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् । मयि॑ । वर्चः॑ । द॒धा॒मि॒ । अरि॑ष्टाः । स्या॒म॒ । त॒नुवा᳚ । सु॒वीरा॒ इति॑ सु - वीराः᳚ ॥ यः । नः॒ । अ॒ग्निः । पि॒त॒रः॒ । हृ॒थ्स्विति॑ हृत् - सु । अ॒न्तः । अम॑र्त्यः । मर्त्यान्॑ । आ॒वि॒वेशेत्या᳚ - वि॒वेश॑ ॥ तम् । आ॒त्मन्न् । परीति॑ । गृ॒ह्णी॒म॒हे॒ । व॒यम् । मा । सः । अ॒स्मान् । अ॒व॒हायेत्य॑व - हाय॑ । परेति॑ । गा॒त् ॥ यत् । अ॒द्ध्व॒र्युः । आ॒त्मन्न् । अ॒ग्निम् । अगृ॑हीत्वा । अ॒ग्निम् । चि॒नु॒यात् । यः । अ॒स्य॒ । स्वः । अ॒ग्निः । तम् । अपीति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.9.2 TS 5.7.9.2
यज॑मानाय चिनुयाद॒ग्निं खलु॒ वै प॒शवोऽनूप॑ तिष्ठन्तेऽप॒क्रामु॑का अस्मात् प॒शवः॑ स्यु॒र्मयि॑ गृह्णा॒म्यग्रे॑ अ॒ग्निमित्या॑हा॒ऽऽत्मन्ने॒व स्वम॒ग्निं दा॑धार॒ नास्मा᳚त् प॒शवोऽप॑ क्रामन्ति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्मृच्चाऽऽप॑श्चा॒ग्नेर॑ना॒द्यमथ॒ कस्मा᳚न्मृ॒दा चा॒द्भिश्चा॒ग्निश्ची॑यत॒ इति॒ यद॒द्भिः सं॒ ॅयौ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यज॑मानाय । चि॒नु॒या॒त् । अ॒ग्निम् । खलु॑ । वै । प॒शवः॑ । अनु॑ । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ । अ॒प॒क्रामु॑का॒ इत्य॑प - क्रामु॑काः । अ॒स्मा॒त् । प॒शवः॑ । स्युः॒ । मयि॑ । गृ॒ह्णा॒मि॒ । अग्रे᳚ । अ॒ग्निम् । इति॑ । आ॒ह॒ । आ॒त्मन्न् । ए॒व । स्वम् । अ॒ग्निम् । दा॒धा॒र॒ । न । अ॒स्मा॒त् । प॒शवः॑ । अपेति॑ । क्रा॒म॒न्ति॒ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म-वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ । यत् । मृत् । च॒ । आपः॑ । च॒ । अ॒ग्नेः । अ॒ना॒द्यम् । अथ॑ । कस्मा᳚त् । मृ॒दा । च॒ । अ॒द्भिरित्य॑त्-भिः । च॒ । अ॒ग्निः । ची॒य॒ते॒ । इति॑ । यत् । अ॒द्भिरित्य॑त् - भिः । सं॒ॅयौतीति॑ सं - यौति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.9.3 TS 5.7.9.3
-त्यापो॒ वै सर्वा॑ दे॒वता॑ दे॒वता॑भिरे॒वैनꣳ॒॒ सꣳ सृ॑जति॒ यन्मृ॒दा चि॒नोती॒यं ॅवा अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो᳚ऽग्निनै॒व तद॒ग्निं चि॑नोति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ यन्मृ॒दा चा॒द्भिश्चा॒ग्निश्ची॒यतेऽथ॒ कस्मा॑द॒ग्निरु॑च्यत॒ इति॒ यच्छन्दो॑भि-श्चि॒नोत्य॒ग्नयो॒ वै छन्दाꣳ॑सि॒ तस्मा॑द॒ग्निरु॑च्य॒तेऽथो॑ इ॒यं ॅवा अ॒ग्निर्वै᳚श्वान॒रो य - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आपः॑ । वै । सर्वाः᳚ । दे॒वताः᳚ । दे॒वता॑भिः । ए॒व । ए॒न॒म् । समिति॑ । सृ॒ज॒ति॒ । यत् । मृ॒दा । चि॒नोति॑ । इ॒यम् । वै । अ॒ग्निः । वै॒श्वा॒न॒रः । अ॒ग्निना᳚ । ए॒व । तत् । अ॒ग्निम् । चि॒नो॒ति॒ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ । यत् । मृ॒दा । च॒ । अ॒द्भिरित्य॑त् - भिः । च॒ । अ॒ग्निः । ची॒यते᳚ । अथ॑ । कस्मा᳚त् । अ॒ग्निः । उ॒च्य॒ते॒ । इति॑ । यत् । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ । चि॒नोति॑ । अ॒ग्नयः॑ । वै । छन्दाꣳ॑सि । तस्मा᳚त् । अ॒ग्निः । उ॒च्य॒ते॒ । अथो॒ इति॑ । इ॒यम् । वै । अ॒ग्निः । वै॒श्वा॒न॒रः॒ । यत् ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.9.4 TS 5.7.9.4
-न्मृ॒दा चि॒नोति॒ तस्मा॑द॒ग्निरु॑च्यते हिरण्येष्ट॒का उप॑ दधाति॒ ज्योति॒र्वै हिर॑ण्यं॒ ज्योति॑रे॒वाऽस्मि॑न् दधा॒त्यथो॒ तेजो॒ वै हिर॑ण्यं॒ तेज॑ ए॒वाऽऽ*त्मन् ध॑त्ते॒ यो वा अ॒ग्निꣳ स॒र्वतो॑मुखं चिनु॒ते सर्वा॑सु प्र॒जास्वन्न॑मत्ति॒ सर्वा॒ दिशो॒ऽभि ज॑यति गाय॒त्रीं पु॒रस्ता॒दुप॑ दधाति त्रि॒ष्टुभं॑ दक्षिण॒तो जग॑तीं प॒श्चाद॑नु॒ष्टुभ॑मुत्तर॒तः प॒ङ्क्तिं मद्ध्य॑ ए॒ष वा ( ) अ॒ग्निः स॒र्वतो॑मुख॒स्तं ॅय ए॒वं ॅवि॒द्वाꣳश्चि॑नु॒ते सर्वा॑सु प्र॒जास्वन्न॑मत्ति॒ सर्वा॒ दिशो॒ऽभि ज॑य॒त्यथो॑ दि॒श्ये॑व दिशं॒ प्र व॑यति॒ तस्मा᳚द्-दि॒शि दिक् प्रोता᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मृ॒दा । चि॒नोति॑ । तस्मा᳚त् । अ॒ग्निः । उ॒च्य॒ते॒ । हि॒र॒ण्ये॒ष्ट॒का इति॑ हिरण्य - इ॒ष्ट॒काः । उपेति॑ । द॒धा॒ति॒ । ज्योतिः॑ । वै । हिर॑ण्यम् । ज्योतिः॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । द॒धा॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । तेजः॑ । वै । हिर॑ण्यम् । तेजः॑ । ए॒व । आ॒त्मन्न् । ध॒त्ते॒ । यः । वै । अ॒ग्निम् । स॒र्वतो॑मुख॒मिति॑ स॒र्वतः॑ - मु॒ख॒म् । चि॒नु॒ते । सर्वा॑सु । प्र॒जास्विति॑ प्र - जासु॑ । अन्न᳚म् । अ॒त्ति॒ । सर्वाः᳚ । दिशः॑ । अ॒भीति॑ । ज॒य॒ति॒ । गा॒य॒त्रीम् । पु॒रस्ता᳚त् । उपेति॑ । द॒धा॒ति॒ । त्रि॒ष्टुभ᳚म् । द॒क्षि॒ण॒तः । जग॑तीम् । प॒श्चात् । अ॒नु॒ष्टुभ॒मित्य॑नु-स्तुभ᳚म् । उ॒त्त॒र॒त इत्यु॑त्-त॒र॒तः । प॒ङ्क्तिम् । मद्ध्य᳚ । ए॒षः । वै ( ) । अ॒ग्निः । स॒र्वतो॑मुख॒ इति॑ स॒र्वतः॑ - मु॒खः॒ । तम् । यः । ए॒वम् । वि॒द्वान् । चि॒नु॒ते । सर्वा॑सु । प्र॒जास्विति॑ प्र-जासु॑ । अन्न᳚म् । अ॒त्ति॒ । सर्वाः᳚ । दिशः॑ । अ॒भीति॑ । ज॒य॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । दि॒शि । ए॒व । दिश᳚म् । प्रेति॑ । व॒य॒ति॒ । तस्मा᳚त् । दि॒शि । दिक् । प्रोतेति॒ प्र - उ॒ता॒ ॥
पदसंख्या: 75

अनुवाकः 10 (3 पञ्चाशत्)

TS 5.7.10.1 TS 5.7.10.1
प्र॒जाप॑तिर॒ग्निम॑सृजत॒ सो᳚ऽस्माथ् सृ॒ष्टः प्राङ् प्राऽ*द्र॑व॒त् तस्मा॒ अश्वं॒ प्रत्या᳚स्य॒थ् स द॑क्षि॒णाऽऽव॑र्तत॒ तस्मै॑ वृ॒ष्णिं प्रत्या᳚स्य॒थ् स प्र॒त्यङ्ङाऽव॑र्तत॒ तस्मा॑ ऋष॒भं प्रत्या᳚स्य॒थ् स उद॒ङ्ङाऽव॑र्तत॒ तस्मै᳚ ब॒स्तं प्रत्या᳚स्य॒थ् स ऊ॒र्द्ध्वो᳚ऽद्रव॒त् तस्मै॒ पुरु॑षं॒ प्रत्या᳚स्य॒द्यत् प॑शुशी॒र्॒.षाण्यु॑प॒दधा॑ति स॒र्वत॑ ए॒वैन॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । अ॒ग्निम् । अ॒सृ॒ज॒त॒ । सः । अ॒स्मा॒त् । सृ॒ष्टः । प्राङ् । प्रेति॑ । अ॒द्र॒व॒त् । तस्मै᳚ । अश्व᳚म् । प्रतीति॑ । आ॒स्य॒त् । सः । द॒क्षि॒णा । एति॑ । अ॒व॒र्त॒त॒ । तस्मै᳚ । वृ॒ष्णिम् । प्रतीति॑ । आ॒स्य॒त् । सः । प्र॒त्यङ् । एति॑ । अ॒व॒र्त॒त॒ । तस्मै᳚ । ऋ॒ष॒भम् । प्रतीति॑ । आ॒स्य॒त् । सः । उदङ्॑ । एति॑ । अ॒व॒र्त॒त॒ । तस्मै᳚ । ब॒स्तम् । प्रतीति॑ । आ॒स्य॒त् । सः । ऊ॒द्‌र्ध्वः । अ॒द्र॒व॒त् । तस्मै᳚ । पुरु॑षम् । प्रतीति॑ । आ॒स्य॒त् । यत् । प॒शु॒शी॒र्॒.षाणीति॑ पशु - शी॒र्॒.षाणि॑ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति । स॒र्वतः॑ । ए॒व । ए॒न॒म् ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.10.2 TS 5.7.10.2
मव॒रुद्ध्य॑ चिनुत ए॒ता वै प्रा॑ण॒भृत॒-श्चक्षु॑ष्मती॒रिष्ट॑का॒ यत् प॑शुशी॒र्.षाणि॒ यत् प॑शुशी॒र्.षाण्यु॑प॒दधा॑ति॒ ताभि॑रे॒व यज॑मानो॒ऽमुष्मि॑न् ॅलो॒के प्राणि॒त्यथो॒ ताभि॑रे॒वास्मा॑ इ॒मे लो॒काः प्र भा᳚न्ति मृ॒दाऽभि॒लिप्योप॑ दधाति मेद्ध्य॒त्वाय॑ प॒शुर्वा ए॒ष यद॒ग्निरन्नं॑ प॒शव॑ ए॒ष खलु॒ वा अ॒ग्निर्यत् प॑शुशी॒र्॒.षाणि॒ यं का॒मये॑त॒ कनी॑यो॒ऽस्यान्नꣳ॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒व॒रुद्ध्येत्य॑व - रुद्ध्य॑ । चि॒नु॒ते॒ । ए॒ताः । वै । प्रा॒ण॒भृत॒ इति॑ प्राण - भृतः॑ । चक्षु॑ष्मतीः । इष्ट॑काः । यत् । प॒शु॒शी॒र्.॒षाणीति॑ पशु - शी॒र्.॒षाणि॑ । यत् । प॒शु॒शी॒र्.॒षाणीति॑ पशु - शी॒र्.॒षाणि॑ । उ॒प॒दधा॒तीत्यु॑प - दधा॑ति । ताभिः॑ । ए॒व । यज॑मानः । अ॒मुष्मिन्न्॑ । लो॒के । प्रेति॑ । अ॒नि॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । ताभिः॑ । ए॒व । अ॒स्मै॒ । इ॒मे । लो॒काः । प्रेति॑ । भा॒न्ति॒ । मृ॒दा । अ॒भि॒लिप्येत्य॑भि - लिप्य॑ । उपेति॑ । द॒धा॒ति॒ । मे॒द्ध्य॒त्वायेति॑ मेद्ध्य-त्वाय॑ । प॒शुः । वै । ए॒षः । यत् । अ॒ग्निः । अन्न᳚म् । प॒शवः॑ । ए॒षः । खलु॑ । वै । अ॒ग्निः । यत् । प॒शु॒शी॒र्.॒षाणीति॑ पशु-शी॒र्.॒षाणि॑ । यम् । का॒मये॑त । कनी॑यः । अ॒स्य॒ । अन्न᳚म् ।
पदसंख्या: 50
TS 5.7.10.3 TS 5.7.10.3
स्या॒दिति॑ संत॒रां तस्य॑ पशुशी॒र्॒.षाण्युप॑ दद्ध्या॒त् कनी॑य ए॒वास्यान्नं॑ भवति॒ यं का॒मये॑त स॒माव॑द॒स्यान्नꣳ॑ स्या॒दिति॑ मद्ध्य॒तस्तस्योप॑ दद्ध्याथ् स॒माव॑-दे॒वास्यान्नं॑ भवति॒ यं का॒मये॑त॒ भूयो॒ऽस्याऽन्नꣳ॑ स्या॒दित्यन्ते॑षु॒ तस्य॑ व्यु॒दूह्योप॑ दद्ध्यादन्त॒त ए॒वास्मा॒ अन्न॒मव॑ रुन्धे॒ भूयो॒ऽस्यान्नं॑ भवति ( ) ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
स्या॒त् । इति॑ । स॒तं॒रामिति॑ सं - त॒राम् । तस्य॑ । प॒शु॒शी॒र्.॒षाणीति॑ पशु - शी॒र्.॒षाणि॑ । उपेति॑ । द॒द्ध्या॒त् । कनी॑यः । ए॒व । अ॒स्य॒ । अन्न᳚म् । भ॒व॒ति॒ । यम् । का॒मये॑त । स॒माव॑त् । अ॒स्य॒ । अन्न᳚म् । स्या॒त् । इति॑ । म॒द्ध्य॒तः । तस्य॑ । उपेति॑ । द॒द्ध्या॒त् । स॒माव॑त् । ए॒व । अ॒स्य॒ । अन्न᳚म् । भ॒व॒ति॒ । यम् । का॒मये॑त । भूयः॑ । अ॒स्य॒ । अन्न᳚म् । स्या॒त् । इति॑ । अन्ते॑षु । तस्य॑ । व्यु॒दूह्येति॑ वि - उ॒दूह्य॑ । उपेति॑ । द॒द्ध्या॒त् । अ॒न्त॒तः । ए॒व । अ॒स्मै॒ । अन्न᳚म् । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । भूयः॑ । अ॒स्य॒ । अन्न᳚म् । भ॒व॒ति॒ ( ) ॥
पदसंख्या: 50

अनुवाकः 11 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.11.1 TS 5.7.11.1
स्ते॒गान् दꣳष्ट्रा᳚भ्यां म॒ण्डूका॒न् जंभ्ये॑भि॒राद॑कां-खा॒देनोर्जꣳ॑ सꣳ सू॒देना*ऽर॑ण्यं॒ जांबी॑लेन॒ मृदं॑ ब॒र्.स्वे॑भिः॒ शर्क॑राभि॒रव॑का॒मव॑काभिः॒ शर्क॑रामुथ्सा॒देन॑ जि॒ह्वाम॑वक्र॒न्देन॒ तालुꣳ॒॒ सर॑स्वतीं जिह्वा॒ग्रेण॑ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
स्ते॒गान् । दꣳष्ट्रा᳚भ्याम् । म॒ण्डूकान्॑ । जंभ्ये॑भिः । आद॑काम् । खा॒देन॑ । ऊर्ज᳚म् । सꣳ॒॒सू॒देनेति॑ सं-सू॒देन॑ । अर॑ण्यम् । जांबी॑लेन । मृद᳚म् । ब॒र्स्वे॑भिः । शर्क॑राभिः । अव॑काम् । अव॑काभिः । शर्क॑राम् । उ॒थ्सा॒देनेत्यु॑त् - सा॒देन॑ । जि॒ह्वाम् । अ॒व॒क्र॒न्देनेत्य॑व - क्र॒न्देन॑ । तालु᳚म् । सर॑स्वतीम् । जि॒ह्वा॒ग्रेणेति॑ जिह्वा - अ॒ग्रेण॑ ॥
पदसंख्या: 22

अनुवाकः 12 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.12.1 TS 5.7.12.1
वाजꣳ॒॒ हनू᳚भ्याम॒प आ॒स्ये॑नाऽऽ*दि॒त्या-ञ्छ्मश्रु॑भि-रुपया॒म-मध॑रे॒णोष्ठे॑न॒ सदुत्त॑रे॒णान्त॑रेणा-नूका॒शं प्र॑का॒शेन॒ बाह्यꣳ॑ स्तनयि॒त्नुं नि॑र्बा॒धेन॑ सूर्या॒ग्नी चक्षु॑र्भ्यां ॅवि॒द्युतौ॑ क॒नान॑काभ्याम॒शनिं॑ म॒स्तिष्के॑ण॒ बलं॑ म॒ज्जभिः॑ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वाज᳚म् । हनू᳚भ्या॒मिति॒ हनु॑ - भ्या॒म् । अ॒पः । आ॒स्ये॑न । आ॒दि॒त्यान् । श्मश्रु॑भि॒रिति॒ श्मश्रु॑ - भिः॒ । उ॒प॒या॒ममित्यु॑प - या॒मम् । अध॑रेण । ओष्ठे॑न । सत् । उत्त॑रे॒णेत्युत् - त॒रे॒ण॒ । अन्त॑रेण । अ॒नू॒का॒शमित्य॑नु - का॒शम् । प्र॒का॒शेनेति॑ प्र - का॒शेन॑ । बाह्य᳚म् । स्त॒न॒यि॒त्नुम् । नि॒र्बा॒धेनेति॑ निः-बा॒धेन॑ । सू॒र्या॒ग्नी इति॑ सूर्य-अ॒ग्नी । चक्षु॑र्भ्या॒मिति॒ चक्षुः॑ - भ्या॒म् । वि॒द्युता॒विति॑ वि - द्युतौ᳚ । क॒नान॑काभ्याम् । अ॒शनि᳚म् । म॒स्तिष्के॑ण । बल᳚म् । म॒ज्जभि॒रिति॑ म॒ज्ज - भिः॒ ॥
पदसंख्या: 25

अनुवाकः 13 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.13.1 TS 5.7.13.1
कू॒र्मा-ञ्छ॒फैर॒च्छला॑भिः क॒पिञ्ज॑ला॒न्थ्साम॒ कुष्ठि॑काभिर्ज॒वं जङ्घा॑भिरग॒दं जानु॑भ्यां ॅवी॒र्यं॑ कु॒हाभ्यां᳚ भ॒यं प्र॑चा॒लाभ्यां॒ गुहो॑पप॒क्षाभ्या॑-म॒श्विना॒वꣳ सा᳚भ्या॒मदि॑तिꣳ शी॒र्ष्णा निर्.ऋ॑तिं॒ निर्जा᳚ल्मकेन शी॒र्ष्णा ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
कू॒र्मान् । श॒फैः । अ॒च्छला॑भिः । क॒पिञ्ज॑लान् । साम॑ । कुष्ठि॑काभिः । ज॒वम् । जङ्घा॑भिः । अ॒ग॒दम् । जानु॑भ्या॒मिति॒ जानु॑-भ्या॒म् । वी॒र्य᳚म् । कु॒हाभ्या᳚म् । भ॒यम् । प्र॒चा॒लाभ्या॒मिति॑ प्र - चा॒लाभ्या᳚म् । गुहा᳚ । उ॒प॒प॒क्षाभ्या॒मित्यु॑प - प॒क्षाभ्या᳚म् । अ॒श्विनौ᳚ । अꣳसा᳚भ्याम् । अदि॑तिम् । शी॒र्ष्णा । निर्.ऋ॑ति॒मिति॒ निः - ऋ॒ति॒म् । निर्जा᳚ल्मके॒नेति॒ निः-जा॒ल्म॒के॒न॒ । शी॒र्ष्णा ॥
पदसंख्या: 23

अनुवाकः 14 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.14.1 TS 5.7.14.1
योक्त्रं॒ गृद्ध्रा॑भिर्यु॒गमान॑तेन चि॒त्तं मन्या॑भिः संक्रो॒शान् प्रा॒णैः प्र॑का॒शेन॒ त्वचं॑ पराका॒शेनान्त॑रां म॒शका॒न् केशै॒रिन्द्रꣳ॒॒ स्वप॑सा॒ वहे॑न॒ बृह॒स्पतिꣳ॑ शकुनिसा॒देन॒ रथ॑मु॒ष्णिहा॑भिः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
योक्त्र᳚म् । गृद्ध्रा॑भिः । यु॒गम् । आन॑ते॒नेत्या - न॒ते॒न॒ । चि॒त्तम् । मन्या॑भिः । स॒क्र्ॐ॒शानिति॑ सं - क्रो॒शान् । प्रा॒णैरिति॑ प्र - अ॒नैः । प्र॒का॒शेनेति॑ प्र - का॒शेन॑ । त्वच᳚म् । प॒रा॒का॒शेनेति॑ परा - का॒शेन॑ । अन्त॑राम् । म॒शकान्॑ । केशैः᳚ । इन्द्र᳚म् । स्वप॒सेति॑ सु - अप॑सा । वहे॑न । बृह॒स्पति᳚म् । श॒कु॒नि॒सा॒देनेति॑ शकुनि - सा॒देन॑ । रथ᳚म् । उ॒ष्णिहा॑भिः ॥
पदसंख्या: 21

अनुवाकः 15 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.15.1 TS 5.7.15.1
मि॒त्रावरु॑णौ॒ श्रोणी᳚भ्यामिन्द्रा॒ग्नी शि॑ख॒ण्डाभ्या॒-मिन्द्रा॒बृह॒स्पती॑ ऊ॒रुभ्या॒मिन्द्रा॒विष्णू॑ अष्ठी॒वद्भ्याꣳ॑ सवि॒तारं॒ पुच्छे॑न गन्ध॒र्वाञ्छेपे॑ना-फ्स॒रसो॑ मु॒ष्काभ्यां॒ पव॑मानं पा॒युना॑ प॒वित्रं॒ पोत्रा᳚भ्यामा॒क्रम॑णꣳ स्थू॒राभ्यां᳚ प्रति॒क्रम॑णं॒ कुष्ठा᳚भ्यां ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मि॒त्रावरु॑णा॒विति॑ मि॒त्रा - वरु॑णौ । श्रोणी᳚भ्या॒मिति॒ श्रोणि॑ - भ्या॒म् । इ॒न्द्रा॒ग्नी इती᳚न्द्र - अ॒ग्नी । शि॒ख॒ण्डाभ्या᳚म् । इन्द्रा॒बृह॒स्पती॒ इतीन्द्रा᳚ - बृह॒स्पती᳚ । ऊ॒रुभ्या॒मित्यू॒रु - भ्या॒म् । इन्द्रा॒विष्णू॒ इतीन्द्रा᳚ - विष्णू᳚ । अ॒ष्ठी॒वद्भ्या॒मित्य॑ष्ठी॒वत् - भ्या॒म् । स॒वि॒तार᳚म् । पुच्छे॑न । ग॒न्ध॒र्वान् । शेपे॑न । अ॒फ्स॒रसः॑ । मु॒ष्काभ्या᳚म् । पव॑मानम् । पा॒युना᳚ । प॒वित्र᳚म् । पोत्रा᳚भ्याम् । आ॒क्रम॑ण॒मित्या᳚ - क्रम॑णम् । स्थू॒राभ्या᳚म् । प्र॒ति॒क्रम॑ण॒मिति॑ प्रति - क्रम॑णम् । कुष्ठा᳚भ्याम् ॥
पदसंख्या: 22

अनुवाकः 16 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.16.1 TS 5.7.16.1
इन्द्र॑स्य क्रो॒डो ऽदि॑त्यै पाज॒स्यं॑ दि॒शां ज॒त्रवो॑ जी॒मूता᳚न् हृदयौप॒शाभ्या॑-म॒न्तरि॑क्षं पुरि॒तता॒ नभ॑ उद॒र्ये॑णेन्द्रा॒णीं प्ली॒ह्ना व॒ल्मीका᳚न् क्लो॒म्ना गि॒रीन् प्ला॒शिभिः॑ समु॒द्रमु॒दरे॑ण वैश्वान॒रं भस्म॑ना ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
इन्द्र॑स्य । क्रो॒डः । अदि॑त्यै । पा॒ज॒स्य᳚म् । दि॒शाम् । ज॒त्रवः॑ । जी॒मूतान्॑ । हृ॒द॒यौ॒प॒शाभ्या॒मिति॑ हृदय - औ॒प॒शाभ्या᳚म् । अ॒न्तरि॑क्षम् । पु॒रि॒तता᳚ । नभः॑ । उ॒द॒र्ये॑ण । इ॒न्द्रा॒णीम् । प्ली॒ह्ना । व॒ल्मीकान्॑ । क्लो॒म्ना । गि॒रीन् । प्ला॒शिभि॒रिति॑ प्ला॒शि-भिः॒ । स॒मु॒द्रम् । उ॒दरे॑ण । वै॒श्वा॒न॒रम् । भस्म॑ना ॥
पदसंख्या: 22

अनुवाकः 17 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.17.1 TS 5.7.17.1
पू॒ष्णो व॑नि॒ष्ठुर॑न्धा॒हेः स्थू॑रगु॒दा स॒र्पान् गुदा॑भिर्. ऋ॒तून् पृ॒ष्टीभि॒र्दिवं॑ पृ॒ष्ठेन॒ वसू॑नां प्रथ॒मा कीक॑सा रु॒द्राणां᳚ द्वि॒तीया॑ ऽऽदि॒त्यानां᳚ तृ॒तीया ऽङ्गि॑रसां चतु॒र्थी सा॒द्ध्यानां᳚ पञ्च॒मी विश्वे॑षां दे॒वानाꣳ॑ ष॒ष्ठी ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
पू॒ष्णः । व॒नि॒ष्ठुः । अ॒न्धा॒हेरित्य॑न्ध-अ॒हेः । स्थू॒र॒गु॒देति॑ स्थूर - गु॒दा । स॒र्पान् । गुदा॑भिः । ऋ॒तून् । पृ॒ष्टीभि॒रिति॑ पृ॒ष्टि - भिः॒ । दिव᳚म् । पृ॒ष्ठेन॑ । वसू॑नाम् । प्र॒थ॒मा । कीक॑सा । रु॒द्राणा᳚म् । द्वि॒तीया᳚ । आ॒दि॒त्याना᳚म् । तृ॒तीया᳚ । अङ्गि॑रसाम् । च॒तु॒र्थी । सा॒द्ध्याना᳚म् । प॒ञ्च॒मी । विश्वे॑षाम् । दे॒वाना᳚म् । ष॒ष्ठी ॥
पदसंख्या: 24

अनुवाकः 18 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.18.1 TS 5.7.18.1
ओजो᳚ ग्री॒वाभि॒र्-निर्.ऋ॑तिम॒स्थभि॒रिन्द्रꣳ॒॒ स्वप॑सा॒ वहे॑न रु॒द्रस्य॑ विच॒लः स्क॒न्धो॑ ऽहोरा॒त्रयो᳚र्द्वि॒तीयो᳚ ऽर्द्धमा॒सानां᳚ तृ॒तीयो॑ मा॒सां च॑तु॒र्थ ऋ॑तू॒नां प॑ञ्च॒मः सं॑ॅवथ्स॒रस्य॑ ष॒ष्ठः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ओजः॑ । ग्री॒वाभिः॑ । निर्.ऋ॑ति॒मिति॒ निः-ऋ॒ति॒म् । अ॒स्थभि॒रित्य॒स्थ-भिः॒ । इन्द्र᳚म् । स्वप॒सेति॑ सु - अप॑सा । वहे॑न । रु॒द्रस्य॑ । वि॒च॒ल इति॑ वि - च॒लः । स्क॒न्धः । अ॒हो॒रा॒त्रयो॒रित्य॑हः - रा॒त्रयोः᳚ । द्वि॒तीयः॑ । अ॒द्‌र्ध॒मा॒साना॒मित्य॑द्‌र्ध - मा॒साना᳚म् । तृ॒तीयः॑ । मा॒साम् । च॒तु॒र्थः । ऋ॒तू॒नाम् । प॒ञ्च॒मः । सं॒ॅव॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ । ष॒ष्ठः ॥
पदसंख्या: 20

अनुवाकः 19 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.19.1 TS 5.7.19.1
आ॒न॒न्दं न॒न्दथु॑ना॒ कामं॑ प्रत्या॒साभ्यां᳚ भ॒यꣳ शि॑ती॒मभ्यां᳚ प्र॒शिषं॑ प्रशा॒साभ्याꣳ॑ सूर्याचन्द्र॒मसौ॒ वृक्या᳚भ्याꣳ श्यामशब॒लौ मत॑स्नाभ्यां॒ ॅव्यु॑ष्टिꣳ रू॒पेण॒ निम्रु॑क्ति॒मरू॑पेण ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आ॒न॒न्दमित्या᳚ - न॒न्दम् । न॒न्दथु॑ना । काम᳚म् । प्र॒त्या॒साभ्या॒मिति॑ प्रति - आ॒साभ्या᳚म् । भ॒यम् । शि॒ती॒मभ्या॒मिति॑ शिती॒म - भ्या॒म् । प्र॒शिष॒मिति॑ प्र - शिष᳚म् । प्र॒शा॒साभ्या॒मिति॑ प्र - शा॒साभ्या᳚म् । सू॒र्या॒च॒न्द्र॒मसा॒विति॑ सूर्या - च॒न्द्र॒मसौ᳚ । वृक्या᳚भ्याम् । श्या॒म॒श॒ब॒लाविति॑ श्याम - श॒ब॒लौ । मत॑स्नाभ्याम् । व्यु॑ष्टि॒मिति॒ वि-उ॒ष्टि॒म् । रू॒पेण॑ । निम्रु॑क्ति॒मिति॒ नि-म्रु॒क्ति॒म् । अरू॑पेण ॥
पदसंख्या: 16

अनुवाकः 20 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.20.1 TS 5.7.20.1
अह॑र्माꣳ॒॒सेन॒ रात्रिं॒ पीव॑सा॒ऽपो यू॒षेण॑ घृ॒तꣳ रसे॑न॒ श्यां ॅवस॑या दू॒षीका॑भि-र्ह्रा॒दुनि॒-मश्रु॑भिः॒ पृष्वां॒ दिवꣳ॑ रू॒पेण॒ नक्ष॑त्राणि॒ प्रति॑रूपेण पृथि॒वीं चर्म॑णा छ॒वीं छ॒व्यो॑ पाकृ॑ताय॒ स्वाहा ऽऽल॑ब्धाय॒ स्वाहा॑ हु॒ताय॒ स्वाहा᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अहः॑ । माꣳ॒॒सेन॑ । रात्रि᳚म् । पीव॑सा । अ॒पः । यू॒षेण॑ । घृ॒तम् । रसे॑न । श्याम् । वस॑या । दू॒षीका॑भिः । ह्रा॒दुनि᳚म् । अश्रु॑भि॒रित्यश्रु॑ - भिः॒ । पृष्वा᳚म् । दिव᳚म् । रू॒पेण॑ । नक्ष॑त्राणि । प्रति॑रूपे॒णेति॒ प्रति॑ - रू॒पे॒ण॒ । पृ॒थि॒वीम् । चर्म॑णा । छ॒वीम् । छ॒व्या᳚ । उ॒पाकृ॑ता॒येत्यु॑प - आकृ॑ताय । स्वाहा᳚ । आल॑ब्धा॒येत्या - ल॒ब्धा॒य॒ । स्वाहा᳚ । हु॒ताय॑ । स्वाहा᳚ ॥
पदसंख्या: 28

अनुवाकः 21 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.21.1 TS 5.7.21.1
अ॒ग्नेः प॑क्ष॒तिः सर॑स्वत्यै॒ निप॑क्षतिः॒ सोम॑स्य तृ॒तीया॒ऽपां च॑तु॒र्थ्योष॑धीनां पञ्च॒मी सं॑ॅवथ्स॒रस्य॑ ष॒ष्ठी म॒रुताꣳ॑ सप्त॒मी बृह॒स्पते॑रष्ट॒मी मि॒त्रस्य॑ नव॒मी वरु॑णस्य दश॒मीन्द्र॑स्यैकाद॒शी विश्वे॑षां दे॒वानां᳚ द्वाद॒शी द्यावा॑पृथि॒व्योः पा॒र्श्वं ॅय॒मस्य॑ पाटू॒रः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒ग्नेः । प॒क्ष॒तिः । सर॑स्वत्यै । निप॑क्षति॒रिति॒ नि-प॒क्ष॒तिः॒ । सोम॑स्य । तृ॒तीया᳚ । अ॒पाम् । च॒तु॒र्थी । ओष॑धीनाम् । प॒ञ्च॒मी । सं॒ॅव॒थ्स॒रस्येति॑ सं - व॒थ्स॒रस्य॑ । ष॒ष्ठी । म॒रुता᳚म् । स॒प्त॒मी । बृह॒स्पतेः᳚ । अ॒ष्ट॒मी । मि॒त्रस्य॑ । न॒व॒मी । वरु॑णस्य । द॒श॒मी । इन्द्र॑स्य । ए॒का॒द॒शी । विश्वे॑षाम् । दे॒वाना᳚म् । द्वा॒द॒शी । द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒व्योः । पा॒र्श्वम् । य॒मस्य॑ । पा॒टू॒रः ॥
पदसंख्या: 29

अनुवाकः 22 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.22.1 TS 5.7.22.1
वा॒योः प॑क्ष॒तिः सर॑स्वतो॒ निप॑क्षति-श्च॒न्द्रम॑स-स्तृ॒तीया॒ नक्ष॑त्राणां चतु॒र्थी स॑वि॒तुः प॑ञ्च॒मी रु॒द्रस्य॑ ष॒ष्ठी स॒र्पाणाꣳ॑ सप्त॒म्य॑र्य॒म्णो᳚ऽष्ट॒मी त्वष्टु॑र्नव॒मी धा॒तुर्द॑श॒मीन्द्रा॒ण्या ए॑काद॒श्यदि॑त्यै द्वाद॒शी द्यावा॑पृथि॒व्योः पा॒र्श्वं ॅय॒म्यै॑ पाटू॒रः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वा॒योः । प॒क्ष॒तिः । सर॑स्वतः । निप॑क्षति॒रिति॒ नि - प॒क्ष॒तिः॒ । च॒न्द्रम॑सः । तृ॒तीया᳚ । नक्ष॑त्राणाम् । च॒तु॒र्थी । स॒वि॒तुः । प॒ञ्च॒मी । रु॒द्रस्य॑ । ष॒ष्ठी । स॒र्पाणा᳚म् । स॒प्त॒मी । अ॒र्य॒म्णः । अ॒ष्ट॒मी । त्वष्टुः॑ । न॒व॒मी । धा॒तुः । द॒श॒मी । इ॒न्द्रा॒ण्याः । ए॒का॒द॒शी । अदि॑त्यै । द्वा॒द॒शी । द्यावा॑पृथि॒व्योरिति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒व्योः । पा॒र्श्वम् । य॒म्यै᳚ । पा॒टू॒रः ॥
पदसंख्या: 28

अनुवाकः 23 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.23.1 TS 5.7.23.1
पन्था॑मनू॒वृग्भ्याꣳ॒॒ संत॑तिꣳ स्नाव॒न्या᳚भ्याꣳ॒॒ शुका᳚न् पि॒त्तेन॑ हरि॒माणं॑ ॅय॒क्ना हली᳚क्ष्णान् पापवा॒तेन॑ कू॒श्माञ्छक॑भिः शव॒र्तानूव॑द्ध्येन॒ शुनो॑ वि॒शस॑नेन स॒र्पान् ॅलो॑हितग॒न्धेन॒ वयाꣳ॑सि पक्वग॒न्धेन॑ पि॒पीलि॑काः प्रशा॒देन॑ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
पन्था᳚म् । अ॒नू॒वृग्भ्या॒मित्य॑नू॒वृक् - भ्या॒म् । संत॑ति॒मिति॒ सं-त॒ति॒म् । स्ना॒व॒न्या᳚भ्याम् । शुकान्॑ । पि॒त्तेन॑ । ह॒रि॒माण᳚म् । य॒क्ना । हली᳚क्ष्णान् । पा॒प॒वा॒तेनेति॑ पाप - वा॒तेन॑ । कू॒श्मान् । शक॑भि॒रिति॒ शक॑ - भिः॒ । श॒व॒र्तान् । ऊव॑द्ध्येन । शुनः॑ । वि॒शस॑ने॒नेति॑ वि - शस॑नेन । स॒र्पान् । लो॒हि॒त॒ग॒न्धेनेति॑ लोहित - ग॒न्धेन॑ । वयाꣳ॑सि । प॒क्व॒ग॒न्धेनेति॑ पक्व - ग॒न्धेन॑ । पि॒पीलि॑काः । प्र॒शा॒देनेति॑ प्र - शा॒देन॑ ॥
पदसंख्या: 22

अनुवाकः 24 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.24.1 TS 5.7.24.1
क्रमै॒रत्य॑क्रमीद्-वा॒जी विश्वै᳚र्दे॒वैर्य॒ज्ञियैः᳚ संॅविदा॒नः ।स नो॑ नय सुकृ॒तस्य॑ लो॒कं तस्य॑ ते व॒यꣳ स्व॒धया॑ मदेम ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
क्रमैः᳚ । अतीति॑ । अ॒क्र॒मी॒त् । वा॒जी । विश्वैः᳚ । दे॒वैः । य॒ज्ञियैः᳚ । सं॒ॅवि॒दा॒न इति॑ सं - वि॒दा॒नः ॥ सः । नः॒ । न॒य॒ । सु॒कृ॒तस्येति॑ सु - कृ॒तस्य॑ । लो॒कम् । तस्य॑ । ते॒ । व॒यम् । स्व॒धयेति॑ स्व-धया᳚ । म॒दे॒म॒ ॥
पदसंख्या: 18

अनुवाकः 25 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.25.1 TS 5.7.25.1
द्यौस्ते॑ पृ॒ष्ठं पृ॑थि॒वी स॒धस्थ॑मा॒त्मान्तरि॑क्षꣳ समु॒द्रो योनिः॒ सूर्य॑स्ते॒ चक्षु॒र्वातः॑ प्रा॒णश्च॒न्द्रमाः॒ श्रोत्रं॒ मासा᳚श्चार्द्धमा॒साश्च॒ पर्वा᳚ण्यृ॒तवोङ्गा॑नि संॅवथ्स॒रो म॑हि॒मा ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
द्यौः । ते॒ । पृ॒ष्ठम् । पृ॒थि॒वी । स॒धस्थ॒मिति॑ स॒ध - स्थ॒म् । आ॒त्मा । अ॒न्तरि॑क्षम् । स॒मु॒द्रः । योनिः॑ । सूर्यः॑ । ते॒ । चक्षुः॑ । वातः॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः । च॒न्द्रमाः᳚ । श्रोत्र᳚म् । मासाः᳚ । च॒ । अ॒द्‌र्ध॒मा॒सा इत्य॑द्‌र्ध - मा॒साः । च॒ । पर्वा॑णि । ऋ॒तवः॑ । अङ्गा॑नि । सं॒ॅव॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः । म॒हि॒मा ॥
पदसंख्या: 25

अनुवाकः 26 (1 पञ्चाशत्)

TS 5.7.26.1 TS 5.7.26.1
अ॒ग्निः प॒शुरा॑सी॒त् तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं ॅलो॒कम॑जय॒द्-यस्मि॑न्न॒ग्निः स ते॑ लो॒कस्तं जे᳚ष्य॒स्यथाव॑ जिघ्र वा॒युः प॒शुरा॑सी॒त् तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं ॅलो॒कम॑जय॒द्-यस्मि॑न् वा॒युः स ते॑ लो॒कस्तस्मा᳚त् त्वा॒ऽन्तरे᳚ष्यामि॒ यदि॒ नाव॒जिघ्र॑स्यादि॒त्यः प॒शुरा॑सी॒त् तेना॑यजन्त॒ स ए॒तं ॅलो॒कम॑जय॒द् यस्मि॑ -( )-न्नादि॒त्यः स ते॑ लो॒कस्तं जे᳚ष्यसि॒ यद्य॑व॒जिघ्र॑सि ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒ग्निः । प॒शुः । आ॒सी॒त् । तेन॑ । अ॒य॒ज॒न्त॒ । सः । ए॒तम् । लो॒कम् । अ॒ज॒य॒त् । यस्मिन्न्॑ । अ॒ग्निः । सः । ते॒ । लो॒कः । तम् । जे॒ष्य॒सि॒ । अथ॑ । अवेति॑ । जि॒घ्र॒ । वा॒युः । प॒शुः । आ॒सी॒त् । तेन॑ । अ॒य॒ज॒न्त॒ । सः । ए॒तम् । लो॒कम् । अ॒ज॒य॒त् । यस्मिन्न्॑ । वा॒युः । सः । ते॒ । लो॒कः । तस्मा᳚त् । त्वा॒ । अ॒न्तः । ए॒ष्या॒मि॒ । यदि॑ । न । अ॒व॒जिघ्र॒सीत्य॑व-जिघ्र॑सि । आ॒दि॒त्यः । प॒शुः । आ॒सी॒त् । तेन॑ । अ॒य॒ज॒न्त॒ । सः । ए॒तम् । लो॒कम् । अ॒ज॒य॒त् । यस्मिन्न्॑ ( ) । आ॒दि॒त्यः । सः । ते॒ । लो॒कः । तम् । जे॒ष्य॒सि॒ । यदि॑ । अ॒व॒जिघ्र॒सीत्य॑व - जिघ्र॑सि ॥
पदसंख्या: 58