TB 1.4.10

10 पञ्चाशत्

1.4.10 अनुवाकं 10 - चातुर्मास्यप्रशंसनम्

1.4.10.1
अ॒ग्निर्वाव सं॑ॅवथ्स॒रः । आ॒दि॒त्यः प॑रिवथ्स॒रः । च॒न्द्रमा॑ इदावथ्स॒रः । वा॒यु-र॑नुवथ्स॒रः ॥ यद्-वै᳚श्वदे॒वेन॒ यज॑ते । अ॒ग्निमे॒व तथ् सं॑ॅवथ्स॒र-मा᳚प्नोति । तस्मा᳚द्-वैश्वदे॒वेन॒ यज॑मानः । सं॒ॅव॒थ्स॒रीणाꣳ॑ स्व॒स्ति-माशा᳚स्त॒ इत्याशा॑सीत ॥ यद्-व॑रुण प्रघा॒सैर्-यज॑ते । आ॒दि॒त्यमे॒व तत् प॑रिवथ्स॒र-मा᳚प्नोति
कोर्वै (Index)
(प॒रि॒व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति - शुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते - ऽजयन्थ् - सहस्रया॒जिन॑मा॒प्नोति॑ - वैश्वदेव॒त्वꣳ - सा॑कमे॒धैर॑यजत - स॒मैध॑न्त - पितृयज्ञ्॒त्वं - ज॑यति॒ यस्मि॑न् वा॒युर्. - हे॑म॒न्त स्त्रीणी॑ च)
1.4.10.2
तस्मा᳚द्-वरुण-प्रघा॒सैर् यज॑मानः । प॒रि॒व॒थ्स॒रीणाꣳ॑ स्व॒स्ति-माशा᳚स्त॒ इत्याशा॑सीत । यथ् सा॑कमे॒धैर्-यज॑ते । च॒न्द्रम॑समे॒व तदि॑दावथ्स॒र-मा᳚प्नोति । तस्मा᳚थ् साकमे॒धैर्-यज॑मानः । इ॒दा॒व॒थ्स॒रीणाꣳ॑ स्व॒स्ति-माशा᳚स्त॒ इत्याशा॑सीत ॥ यत् पि॑तृ य॒ज्ञेन॒ यज॑ते । दे॒वाने॒व तद॒न्वव॑स्यति ॥ अथ॒ वा अ॑स्य वा॒युश्चा॑-नुवथ्स॒रश्चा प्री॑ता॒वुच्छि॑ष्येते । यच्छु॑नासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते
कोर्वै (Index)
(प॒रि॒व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति - शुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते - ऽजयन्थ् - सहस्रया॒जिन॑मा॒प्नोति॑ - वैश्वदेव॒त्वꣳ - सा॑कमे॒धैर॑यजत - स॒मैध॑न्त - पितृयज्ञ्॒त्वं - ज॑यति॒ यस्मि॑न् वा॒युर्. - हे॑म॒न्त स्त्रीणी॑ च)
1.4.10.3
वा॒युमे॒व तद॑नुवथ्स॒र-मा᳚प्नोति । तस्मा᳚-च्छुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑मानः । अ॒नु॒व॒थ्स॒रीणाꣳ॑ स्व॒स्ति-माशा᳚स्त॒ इत्याशा॑सीत ॥ सं॒ॅव॒थ्स॒रं ॅवा ए॒ष ई᳚फ्स॒तीत्या॑हुः । यश्चा॑तुर्-मा॒स्यैर् यज॑त॒ इति॑ । ए॒ष ह॒ त्वै स॑वंथ्स॒र-मा᳚प्नोति । य ए॒वं ॅवि॒द्वाꣳ श्चा॑तुर्मा॒स्यैर्-यज॑ते ॥ विश्वे॑ दे॒वाः सम॑यजन्त । ते᳚ऽग्निमे॒वाय॑जन्त । त ए॒तं ॅलो॒कम॑जयन्न्
कोर्वै (Index)
(प॒रि॒व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति - शुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते - ऽजयन्थ् - सहस्रया॒जिन॑मा॒प्नोति॑ - वैश्वदेव॒त्वꣳ - सा॑कमे॒धैर॑यजत - स॒मैध॑न्त - पितृयज्ञ्॒त्वं - ज॑यति॒ यस्मि॑न् वा॒युर्. - हे॑म॒न्त स्त्रीणी॑ च)
1.4.10.4
यस्मि॑न्न॒ग्निः । यद्-वै᳚श्वदे॒वेन॒ यज॑ते । ए॒तमे॒व लो॒कं ज॑यति । यस्मि॑न्न॒ग्निः । अ॒ग्नेरे॒व सायु॑ज्य॒मुपै॑ति ॥ य॒दा वै᳚श्वदे॒वेन॒ यज॑ते । अथ॑ संॅवथ्स॒रस्य॑ गृ॒हप॑ति-माप्नोति । य॒दा सं॑ॅवथ्स॒रस्य॑ गृ॒हप॑ति-मा॒प्नोति॑ । अथ॑ सहस्रया॒जिन॑-माप्नोति । य॒दा स॑हस्रया॒जिन॑-मा॒प्नोति॑
कोर्वै (Index)
(प॒रि॒व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति - शुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते - ऽजयन्थ् - सहस्रया॒जिन॑मा॒प्नोति॑ - वैश्वदेव॒त्वꣳ - सा॑कमे॒धैर॑यजत - स॒मैध॑न्त - पितृयज्ञ्॒त्वं - ज॑यति॒ यस्मि॑न् वा॒युर्. - हे॑म॒न्त स्त्रीणी॑ च)
1.4.10.5
अथ॑ गृहमे॒धिन॑-माप्नोति । य॒दा गृ॑हमे॒धिन॑-मा॒प्नोति॑ । अथा॒ग्निर् भ॑वति । य॒दाऽग्निर् भव॑ति । अथ॒ गौर्भ॑वति । ए॒षा वै वै᳚श्वदे॒वस्य॒ मात्रा᳚ । ए॒तद्-वा ए॒तेषा॑मव॒मम् । अतो॑ऽतो॒ वा उत्त॑राणि॒ श्रेयाꣳ॑सि भवन्ति । यद्-विश्वे॑ दे॒वाः स॒मय॑जन्त । तद्-वै᳚श्वदे॒वस्य॑ वैश्वदेव॒त्वम् ।
कोर्वै (Index)
(प॒रि॒व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति - शुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते - ऽजयन्थ् - सहस्रया॒जिन॑मा॒प्नोति॑ - वैश्वदेव॒त्वꣳ - सा॑कमे॒धैर॑यजत - स॒मैध॑न्त - पितृयज्ञ्॒त्वं - ज॑यति॒ यस्मि॑न् वा॒युर्. - हे॑म॒न्त स्त्रीणी॑ च)
1.4.10.6
अथा॑दि॒त्यो वरु॑णꣳ॒॒ राजा॑नं ॅवरुण प्रघा॒सैर॑यजत । स ए॒तं ॅलो॒कम॑जयत् । यस्मि॑न्नादि॒त्यः । यद्-व॑रुण-प्रघा॒सैर्-यज॑ते । ए॒तमे॒व लो॒कं ज॑यति । यस्मि॑न्नादि॒त्यः । आ॒दि॒त्यस्यै॒व-सायु॑ज्य॒-मुपै॑ति । यदा॑दि॒त्यो वरु॑णꣳ॒॒ राजा॑नं ॅवरुण प्रघा॒सैरय॑जत । तद्-व॑रुण प्रघा॒सानां᳚ ॅवरुण प्रघास॒त्वम् ॥ अथ॒ सोमो॒ राजा॒ छन्दाꣳ॑सि साकमे॒धैर॑यजत
कोर्वै (Index)
(प॒रि॒व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति - शुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते - ऽजयन्थ् - सहस्रया॒जिन॑मा॒प्नोति॑ - वैश्वदेव॒त्वꣳ - सा॑कमे॒धैर॑यजत - स॒मैध॑न्त - पितृयज्ञ्॒त्वं - ज॑यति॒ यस्मि॑न् वा॒युर्. - हे॑म॒न्त स्त्रीणी॑ च)
1.4.10.7
स ए॒तं ॅलो॒कम॑जयत् । यस्मिꣳ॑ श्च॒न्द्रमा॑ वि॒भाति॑ । यथ् सा॑कमे॒धैर्-यज॑ते । ए॒तमे॒व लो॒कं ज॑यति । यस्मिꣳ॑ श्च॒न्द्रमा॑ वि॒भाति॑ । च॒न्द्रम॑स ए॒व सायु॑ज्य॒-मुपै॑ति । सोमो॒ वै च॒न्द्रमाः᳚ । ए॒ष ह॒ त्वै सा॒क्षाथ् सोमं॑ भक्षयति । य ए॒वं ॅवि॒द्वान्थ् सा॑कमे॒धैर्-यज॑ते । यथ् सोम॑श्च॒ राजा॒ छन्दाꣳ॑सि च स॒मैध॑न्त
कोर्वै (Index)
(प॒रि॒व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति - शुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते - ऽजयन्थ् - सहस्रया॒जिन॑मा॒प्नोति॑ - वैश्वदेव॒त्वꣳ - सा॑कमे॒धैर॑यजत - स॒मैध॑न्त - पितृयज्ञ्॒त्वं - ज॑यति॒ यस्मि॑न् वा॒युर्. - हे॑म॒न्त स्त्रीणी॑ च)
1.4.10.8
तथ् सा॑कमे॒धानाꣳ॑ साकमेध॒त्वम् ॥ अथ॒र्तवः॑ पि॒तरः॑ प्र॒जाप॑तिं पि॒तरं॑ पितृय॒ज्ञे-ना॑यजन्त । त ए॒तं ॅलो॒कम॑जयन्न् । यस्मि॑न्नृ॒तवः॑ । यत् पि॑तृय॒ज्ञेन॒ यज॑ते । ए॒तमे॒व लो॒कं ज॑यति । यस्मि॑न्नृ॒तवः॑ । ऋ॒तू॒नामे॒व सायु॑ज्य॒-मुपै॑ति । यद्-ऋ॒तवः॑ पि॒तरः॑ प्र॒जाप॑तिं पि॒तरं॑ पितृय॒ज्ञेनाय॑जन्त । तत् पि॑तृय॒ज्ञ्स्य॑ पितृयज्ञ्॒त्वम् ।
कोर्वै (Index)
(प॒रि॒व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति - शुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते - ऽजयन्थ् - सहस्रया॒जिन॑मा॒प्नोति॑ - वैश्वदेव॒त्वꣳ - सा॑कमे॒धैर॑यजत - स॒मैध॑न्त - पितृयज्ञ्॒त्वं - ज॑यति॒ यस्मि॑न् वा॒युर्. - हे॑म॒न्त स्त्रीणी॑ च)
1.4.10.9
अथौष॑धय इ॒मं दे॒वं त्र्य॑म्बकै-रयजन्त॒ प्रथे॑म॒हीति॑ । ततो॒ वै ता अ॑प्रथन्त । य ए॒वं ॅवि॒द्वाꣳ स्त्र्य॑म्बकै॒र्-यज॑ते । प्रथ॑ते प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ ॥ अथ॑ वा॒युः प॑रमे॒ष्ठिनꣳ॑ शुनासी॒रीये॑णायजत । स ए॒तं ॅलो॒कम॑जयत् । यस्मि॑न्-वा॒युः । यच्छु॑नासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते । ए॒तमे॒व लो॒कं ज॑यति । यस्मि॑न्-वा॒युः
कोर्वै (Index)
(प॒रि॒व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति - शुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते - ऽजयन्थ् - सहस्रया॒जिन॑मा॒प्नोति॑ - वैश्वदेव॒त्वꣳ - सा॑कमे॒धैर॑यजत - स॒मैध॑न्त - पितृयज्ञ्॒त्वं - ज॑यति॒ यस्मि॑न् वा॒युर्. - हे॑म॒न्त स्त्रीणी॑ च)
1.4.10.10
वा॒योरे॒व सायु॑ज्य॒-मुपै॑ति ॥ ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । प्र चा॑तुर्मास्यया॒जी-मी॑य॒ता(3) न प्रमी॑य॒ता(3) इति॑ । जीव॒न्वा ए॒ष ऋ॒तूनप्ये॑ति । यदि॑ व॒सन्ता᳚ प्र॒मीय॑ते । व॒स॒न्तो भ॑वति । यदि॑ ग्री॒ष्मे ग्री॒ष्मः । यदि॑ व॒र्॒.षासु॑ व॒र्॒.षाः । यदि॑ श॒रदि॑ श॒रत् । यदि॒ हेम॑न्. हेम॒न्तः ( ) । ऋ॒तुर्भू॒त्वा सं॑ॅवथ्स॒रमप्ये॑ति । सं॒ॅव॒थ्स॒रः प्र॒जाप॑तिः । प्र॒जाप॑ति॒र्वा वैषः ।
कोर्वै (Index)
(प॒रि॒व॒थ्स॒रमा᳚प्नोति - शुनासी॒रीये॑ण॒ यज॑ते - ऽजयन्थ् - सहस्रया॒जिन॑मा॒प्नोति॑ - वैश्वदेव॒त्वꣳ - सा॑कमे॒धैर॑यजत - स॒मैध॑न्त - पितृयज्ञ्॒त्वं - ज॑यति॒ यस्मि॑न् वा॒युर्. - हे॑म॒न्त स्त्रीणी॑ च)