काण्डम् 1 - प्रश्नः 5

Kanda 1, Prasna 5

11 अनुवाकाः | 51 पञ्चाशत्

प्रश्नः 5 - Complete Audio Recording

॥

अनुवाकः 1 (4 पञ्चाशत्)

TS 1.5.1.1 TS 1.5.1.1
दे॒वा॒सु॒राः संॅय॑त्ता आस॒न्ते दे॒वा वि॑ज॒यमु॑प॒यन्तो॒ ऽग्नौ वा॒मं ॅवसु॒ सं न्य॑दधते॒दमु॑ नो भविष्यति॒ यदि॑ नो जे॒ष्यन्तीति॒ तद॒ग्निर्न्य॑कामयत॒ तेनापा᳚*क्राम॒त् तद्दे॒वा वि॒जित्या॑*व॒रुरु॑थ्समाना॒ अन्वा॑य॒न् तद॑स्य॒ सह॒साऽऽ*दि॑थ्सन्त॒ सो॑ ऽरोदी॒द्यदरो॑दी॒त् तद् रु॒द्रस्य॑ रुद्र॒त्वं ॅयदश्व्रशी॑यत॒ तद्- [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव - अ॒सु॒राः । संॅय॑त्ता॒ इति॑ सं - य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्न् । ते । दे॒वाः । वि॒ज॒यमिति॑ वि - ज॒यम् । उ॒प॒यन्त॒ इत्यु॑प - यन्तः॑ । अ॒ग्नौ । वा॒मम् । वसु॑ । सम् । नीति॑ । अ॒द॒ध॒त॒ । इ॒दम् । उ॒ । नः॒ । भ॒वि॒ष्य॒ति॒ । यदि॑ । नः । जे॒ष्यन्ति॑ । इति॑ । तत् । अ॒ग्निः । नीति॑ । अ॒का॒म॒य॒त॒ । तेन॑ । अपेति॑ । अ॒क्रा॒म॒त् । तत् । दे॒वाः । वि॒जित्येति॑ वि - जित्य॑ । अ॒व॒रुरु॑थ्समाना॒ इत्य॑व - रुरु॑थ्समानाः । अन्विति॑ । आ॒य॒न्न् । तत् । अ॒स्य॒ । सह॑सा । एति॑ । अ॒दि॒थ्स॒न्त॒ । सः । अ॒रो॒दी॒त् । यत् । अरो॑दीत् । तत् । रु॒द्रस्य॑ । रु॒द्र॒त्वमिति॑ रुद्र - त्वम् । यत् । अश्रु॑ । अशी॑यत । तत् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.1.2 TS 1.5.1.2
र॑ज॒तꣳ हिर॑ण्यमभव॒त् तस्मा᳚द् रज॒तꣳ हिर॑ण्य-मदक्षि॒ण्य-म॑श्रु॒जꣳ हि यो ब॒र्॒.हिषि॒ ददा॑ति पु॒राऽस्य॑ संॅवथ्स॒राद् गृ॒हे रु॑दन्ति॒ तस्मा᳚द् ब॒र्.॒हिषि॒ न देयꣳ॒॒ सो᳚ऽग्निर॑ब्रवीद् भा॒ग्य॑सा॒न्यथ॑ व इ॒दमिति॑ पुनरा॒धेयं॑ ते॒ केव॑ल॒मित्य॑ब्रुवन् नृ॒द्ध्नव॒त् खलु॒ स इत्य॑ब्रवी॒द्यो म॑द्देव॒त्य॑-म॒ग्नि-मा॒दधा॑ता॒ इति॒ तं पू॒षाऽऽध॑त्त॒ तेन॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
र॒ज॒तम् । हिर॑ण्यम् । अ॒भ॒व॒त् । तस्मा᳚त् । र॒ज॒तम् । हिर॑ण्यम् । अ॒द॒क्षि॒ण्यम् । अ॒श्रु॒जमित्य॑श्रु - जम् । हि । यः । ब॒र्॒.हिषि॑ । ददा॑ति । पु॒रा । अ॒स्य॒ । सं॒ॅव॒थ्स॒रादिति॑ सं - व॒थ्स॒रात् । गृ॒हे । रु॒द॒न्ति॒ । तस्मा᳚त् । ब॒र्॒.हिषि॑ । न । देय᳚म् । सः । अ॒ग्निः । अ॒ब्र॒वी॒त् । भा॒गी । अ॒सा॒नि॒ । अथ॑ । वः॒ । इ॒दम् । इति॑ । पु॒न॒रा॒धेय॒मिति॑ पुनः - आ॒धेय᳚म् । ते॒ । केव॑लम् । इति॑ । अ॒ब्रु॒व॒न्न् । ऋ॒द्ध्नव॑त् । खलु॑ । सः । इति॑ । अ॒ब्र॒वी॒त् । यः । म॒द्दे॒व॒त्य॑मिति॑ मत् - दे॒व॒त्य᳚म् । अ॒ग्निम् । आ॒दधा॑ता॒ इत्या᳚ - दधा॑तै । इति॑ । तम् । पू॒षा । एति॑ । अ॒ध॒त्त॒ । तेन॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.1.3 TS 1.5.1.3
पू॒षाऽऽर्द्ध्नो॒त् तस्मा᳚त् पौ॒ष्णाः प॒शव॑ उच्यन्ते॒ तं त्वष्टाऽऽध॑त्त॒ तेन॒ त्वष्टा᳚ऽऽर्द्ध्नो॒त् तस्मा᳚त् त्वा॒ष्ट्राः प॒शव॑ उच्यन्ते॒ तं मनु॒राऽध॑त्त॒ तेन॒ मनु॑रा॒र्द्ध्नो॒त् तस्मा᳚न्मान॒व्यः॑ प्र॒जा उ॑च्यन्ते॒ तं धा॒ताऽऽ*ध॑त्त॒ तेन॑ धा॒ताऽऽ*र्द्ध्नो᳚थ् संॅवथ्स॒रो वै धा॒ता तस्मा᳚थ् संॅवथ्स॒रं प्र॒जाः प॒शवोऽनु॒ प्र जा॑यन्ते॒ य ए॒वं पु॑नरा॒धेय॒स्यर्द्धिं॒ ॅवेद॒- [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
पू॒षा । आ॒र्द्ध्नो॒त् । तस्मा᳚त् । पौ॒ष्णाः । प॒शवः॑ । उ॒च्य॒न्ते॒ । तम् । त्वष्टा᳚ । एति॑ । अ॒ध॒त्त॒ । तेन॑ । त्वष्टा᳚ । आ॒र्द्ध्नो॒त् । तस्मा᳚त् । त्वा॒ष्ट्राः । प॒शवः॑ । उ॒च्य॒न्ते॒ । तम् । मनुः॑ । एति॑ । अ॒ध॒त्त॒ । तेन॑ । मनुः॑ । आ॒र्द्ध्नो॒त् । तस्मा᳚त् । मा॒न॒व्यः॑ । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । उ॒च्य॒न्ते॒ । तम् । धा॒ता । एति॑ । अ॒ध॒त्त॒ । तेन॑ । धा॒ता । आ॒र्द्ध्नो॒त् । सं॒ॅव॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः । वै । धा॒ता । तस्मा᳚त् । सं॒ॅव॒थ्स॒रमिति॑ सं-व॒थ्स॒रम् । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । प॒शवः॑ । अनु॑ । प्रेति॑ । जा॒य॒न्ते॒ । यः । ए॒वम् । पु॒न॒रा॒धेय॒स्येति॑ पुनः - आ॒धेय॑स्य । ऋद्धि᳚म् । वेद॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.1.4 TS 1.5.1.4
र्द्ध्नोत्ये॒व यो᳚ऽस्यै॒वं ब॒न्धुतां॒ ॅवेद॒ बन्धु॑मान् भवति भाग॒धेयं॒ ॅवा अ॒ग्निराहि॑त इ॒च्छमा॑नः प्र॒जां प॒शून् यज॑मान॒स्योप॑ दोद्रावो॒द्वास्य॒ पुन॒रा द॑धीत भाग॒धेये॑नै॒वैनꣳ॒॒ सम॑र्द्धय॒त्यथो॒ शान्ति॑रे॒वास्यै॒षा पुन॑र्वस्वो॒रा द॑धीतै॒तद्वै पु॑नरा॒धेय॑स्य॒ नक्ष॑त्रं॒ ॅयत् पुन॑र्वसू॒ स्वाया॑मे॒वैनं॑ दे॒वता॑यामा॒धाय॑ ब्रह्मवर्च॒सी भ॑वति द॒र्भै ( ) रा द॑धा॒त्यया॑तयामत्वाय द॒र्भैरा द॑धात्य॒द्भ्य ए॒वैन॒मोष॑धीभ्यो ऽव॒रुद्ध्या ऽऽ*ध॑त्ते॒ पञ्च॑कपालः पुरो॒डाशो॑ भवति॒ पञ्च॒ वा ऋ॒तव॑ ऋ॒तुभ्य॑ ए॒वैन॑मव॒रुद्ध्या ऽऽ*ध॑त्ते ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ऋ॒द्ध्नोति॑ । ए॒व । यः । अ॒स्य॒ । ए॒वम् । ब॒न्धुता᳚म् । वेद॑ । बन्धु॑मा॒निति॒ बन्धु॑ - मा॒न् । भ॒व॒ति॒ । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग -धेय᳚म् । वै । अ॒ग्निः । आहि॑त॒ इत्या - हि॒तः॒ । इ॒च्छमा॑नः । प्र॒जामिति॑ प्र-जाम् । प॒शून् । यज॑मानस्य । उपेति॑ । दो॒द्रा॒व॒ । उ॒द्वास्येत्यु॑त् - वास्य॑ । पुनः॑ । एति॑ । द॒धी॒त॒ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । ए॒व । ए॒न॒म् । समिति॑ । अ॒र्ध॒य॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । शान्तिः॑ । ए॒व । अ॒स्य॒ । ए॒षा । पुन॑र्वस्वो॒रिति॒ पुनः॑ - व॒स्वोः॒ । एति॑ । द॒धी॒त॒ । ए॒तत् । वै । पु॒न॒रा॒धेय॒स्येति॑ पुनः - आ॒धेय॑स्य । नक्ष॑त्रम् । यत् । पुन॑र्वसू॒ इति॒ पुनः॑ - व॒सू॒ । स्वाया᳚म् । ए॒व । ए॒न॒म् । दे॒वता॑याम् । आ॒धायेत्या᳚ - धाय॑ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सी । भ॒व॒ति॒ । द॒र्भैः ( ) । एति॑ । द॒धा॒ति॒ । अया॑तयामत्वा॒येत्यया॑तयाम - त्वा॒य॒ । द॒र्भैः । एति॑ । द॒धा॒ति॒ । अ॒द्भ्य इत्य॑त् - भ्यः । ए॒व । ए॒न॒म् । ओष॑धीभ्य॒ इत्योष॑धि-भ्यः॒ । अ॒व॒रुद्ध्येत्य॑व - रुद्ध्य॑ । एति॑ । ध॒त्ते॒ । पञ्च॑कपाल॒ इति॒ पञ्च॑ - क॒पा॒लः॒ । पु॒रो॒डाशः॑ । भ॒व॒ति॒ । पञ्च॑ । वै । ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तुभ्य॒ इत्यृ॒तु - भ्यः॒ । ए॒व । ए॒न॒म् । अ॒व॒रुद्ध्येत्य॑व - रुद्ध्य॑ । एति॑ । ध॒त्ते॒ ॥
पदसंख्या: 75

अनुवाकः 2 (5 पञ्चाशत्)

TS 1.5.2.1 TS 1.5.2.1
परा॒ वा ए॒ष य॒ज्ञ्ं प॒शून् व॑पति॒ यो᳚ऽग्निमु॑द्वा॒सय॑ते॒ पञ्च॑कपालः पुरो॒डाशो॑ भवति॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञ्ः पाङ्क्ताः᳚ प॒शवो॑ य॒ज्ञ्मे॒व प॒शूनव॑ रुन्धे वीर॒हा वा ए॒ष दे॒वानां॒ ॅयो᳚ऽग्निमु॑द्वा॒सय॑ते॒ न वा ए॒तस्य॑ ब्राह्म॒णा ऋ॑ता॒यवः॑ पु॒राऽन्न॑मक्षन् प॒ङ्क्त्यो॑ याज्यानुवा॒क्या॑ भवन्ति॒ पाङ्क्तो॑ य॒ज्ञ्ः पाङ्क्तः॒ पुरु॑षो दे॒वाने॒व वी॒रं नि॑रव॒दाया॒ग्निं पुन॒रा - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
परेति॑ । वै । ए॒षः । य॒ज्ञ्म् । प॒शून् । व॒प॒ति॒ । यः । अ॒ग्निम् । उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त् - वा॒सय॑ते । पञ्च॑कपाल॒ इति॒ पञ्च॑ - क॒पा॒लः॒ । पु॒रो॒डाशः॑ । भ॒व॒ति॒ । पाङ्क्तः॑ । य॒ज्ञ्ः । पाङ्क्ताः᳚ । प॒शवः॑ । य॒ज्ञ्म् । ए॒व । प॒शून् । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । वी॒र॒हेति॑ वीर - हा । वै । ए॒षः । दे॒वाना᳚म् । यः । अ॒ग्निम् । उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त् - वा॒सय॑ते । न । वै । ए॒तस्य॑ । ब्रा॒ह्म॒णाः । ऋ॒ता॒यव॒ इत्यृ॑त-यवः॑ । पु॒रा । अन्न᳚म् । अ॒क्ष॒न्न् । प॒ङ्क्त्यः॑ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्या॑ इति॑ याज्या - अ॒नु॒वा॒क्याः᳚ । भ॒व॒न्ति॒ । पाङ्क्तः॑ । य॒ज्ञ्ः । पाङ्क्तः॑ । पुरु॑षः । दे॒वान् । ए॒व । वी॒रम् । नि॒र॒व॒दायेति॑ निः - अ॒व॒दाय॑ । अ॒ग्निम् । पुनः॑ । एति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.2.2 TS 1.5.2.2
ध॑त्ते श॒ताक्ष॑रा भवन्ति श॒तायुः॒ पुरु॑षः श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑ तिष्ठति॒ यद्वा अ॒ग्निराहि॑तो॒ नर्द्ध्यते॒ ज्यायो॑ भाग॒धेयं॑ निका॒मय॑मानो॒ यदा᳚ग्ने॒यꣳ सर्वं॒ भव॑ति॒ सैवास्यर्द्धिः॒ सं ॅवा ए॒तस्य॑ गृ॒हे वाक् सृ॑ज्यते॒ यो᳚ऽग्निमु॑द्वा॒सय॑ते॒ स वाचꣳ॒॒ सꣳसृ॑ष्टां॒ ॅयज॑मान ईश्व॒रोऽनु॒ परा॑भवितो॒र् विभ॑क्तयो भवन्ति वा॒चो विधृ॑त्यै॒ यज॑मान॒स्याप॑राभावाय॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ध॒त्ते॒ । श॒ताक्ष॑रा॒ इति॑ श॒त - अ॒क्ष॒राः॒ । भ॒व॒न्ति॒ । श॒तायु॒रिति॑ श॒त - आ॒युः॒ । पुरु॑षः । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त - इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑षि । ए॒व । इ॒न्द्रि॒ये । प्रतीति॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । यत् । वै । अ॒ग्निः । आहि॑त॒ इत्या - हि॒तः॒ । न । ऋ॒द्ध्यते᳚ । ज्यायः॑ । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग - धेय᳚म् । नि॒का॒मय॑मान॒ इति॑ नि - का॒मय॑मानः । यत् । आ॒ग्ने॒यम् । सर्व᳚म् । भव॑ति । सा । ए॒व । अ॒स्य॒ । ऋद्धिः॑ । समिति॑ । वै । ए॒तस्य॑ । गृ॒हे । वाक् । सृ॒ज्य॒ते॒ । यः । अ॒ग्निम् । उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त् - वा॒सय॑ते । सः । वाच᳚म् । सꣳसृ॑ष्टा॒मिति॒ सं - सृ॒ष्टा॒म् । यज॑मानः । ई॒श्व॒रः । अन्विति॑ । परा॑भवितो॒रिति॒ परा᳚ - भ॒वि॒तोः॒ । विभ॑क्तय॒ इति॒ वि - भ॒क्त॒यः॒ । भ॒व॒न्ति॒ । वा॒चः । विधृ॑त्या॒ इति॒ वि - धृ॒त्यै॒ । यज॑मानस्य । अप॑राभावा॒येत्यप॑रा - भा॒वा॒य॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.2.3 TS 1.5.2.3
विभ॑क्तिं करोति॒ ब्रह्मै॒व तद॑करुपाꣳ॒॒शु य॑जति॒ यथा॑ वा॒मं ॅवसु॑ विविदा॒नो गूह॑ति ता॒दृगे॒व तद॒ग्निं प्रति॑ स्विष्ट॒कृतं॒ निरा॑ह॒ यथा॑ वा॒मं ॅवसु॑ विविदा॒नः प्र॑का॒शं जिग॑मिषति ता॒दृगे॒व तद्विभ॑क्तिमु॒क्त्वा प्र॑या॒जेन॒ वष॑ट्करोत्या॒यत॑नादे॒व नैति॒ यज॑मानो॒ वै पु॑रो॒डाशः॑ प॒शव॑ ए॒ते आहु॑ती॒ यद॒भितः॑ पुरो॒डाश॑मे॒ते आहु॑ती - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
विभ॑क्ति॒मिति॒ वि - भ॒क्ति॒म् । क॒रो॒ति॒ । ब्रह्म॑ । ए॒व । तत् । अ॒कः॒ । उ॒पाꣳ॒॒श्वित्यु॑प-अꣳ॒॒शु । य॒ज॒ति॒ । यथा᳚ । वा॒मम् । वसु॑ । वि॒वि॒दा॒नः । गूह॑ति । ता॒दृक् । ए॒व । तत् । अ॒ग्निम् । प्रतीति॑ । स्वि॒ष्ट॒कृत॒मिति॑ स्विष्ट- कृत᳚म् । निरिति॑ । आ॒ह॒ । यथा᳚ । वा॒मम् । वसु॑ । वि॒वि॒दा॒नः । प्र॒का॒शमिति॑ प्र - का॒शम् । जिग॑मिषति । ता॒दृक् । ए॒व । तत् । विभ॑क्ति॒मिति॒ वि - भ॒क्ति॒म् । उ॒क्त्वा । प्र॒या॒जेनेति॑ प्र - या॒जेन॑ । वष॑ट् । क॒रो॒ति॒ । आ॒यत॑ना॒दित्या᳚ - यत॑नात् । ए॒व । न । ए॒ति॒ । यज॑मानः । वै । पु॒रो॒डाशः॑ । प॒शवः॑ । ए॒ते इति॑ । आहु॑ती॒ इत्या - हु॒ती॒ । यत् । अ॒भितः॑ । पु॒रो॒डाश᳚म् । ए॒ते इति॑ । आहु॑ती॒ इत्या - हु॒ती॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.2.4 TS 1.5.2.4
जु॒होति॒ यज॑मानमे॒वोभ॒यतः॑ प॒शुभिः॒ परि॑ गृह्णाति कृ॒तय॑जुः॒ संभृ॑तसंभार॒ इत्या॑हु॒र्न सं॒भृत्याः᳚ संभा॒रा न यजुः॑ कर्त॒व्य॑मित्यथो॒ खलु॑ सं॒भृत्या॑ ए॒व सं॑भा॒राः क॑र्त॒व्यं॑ ॅयजु॑र् य॒ज्ञ्स्य॒ समृ॑द्ध्यै पुनर्निष्कृ॒तो रथो॒ दक्षि॑णा पुनरुथ्स्यू॒तं ॅवासः॑ पुनरुथ्सृ॒ष्टो॑ऽन॒ड्वान् पु॑नरा॒धेय॑स्य॒ समृ॑द्ध्यै स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्त जि॒ह्वा इत्य॑ग्निहो॒त्रं जु॑होति॒ यत्र॑यत्रै॒वास्य॒ न्य॑क्तं॒ तत॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
जु॒होति॑ । यज॑मानम् । ए॒व । उ॒भ॒यतः॑ । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ । परीति॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ । कृ॒तय॑जु॒रिति॑ कृ॒त - य॒जुः॒ । संभृ॑तसंभार॒ इति॒ संभृ॑त - स॒भां॒रः॒ । इति॑ । आ॒हुः॒ । न । स॒भृंत्या॒ इति॑ सं - भृत्याः᳚ । सं॒भा॒रा इति॑ सं-भा॒राः । न । यजुः॑ । क॒र्त॒व्य᳚म् । इति॑ । अथा॒ इति॑ । खलु॑ । स॒भृंत्या॒ इति॑ सं - भृत्याः᳚ । ए॒व । स॒भां॒रा इति॑ सं-भा॒राः । क॒र्त॒व्य᳚म् । यजुः॑ । य॒ज्ञ्स्य॑ । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सं - ऋ॒द्ध्यै॒ । पु॒न॒र्नि॒ष्कृ॒त इति ॑पुनः - नि॒ष्कृ॒तः । रथः॑ । दक्षि॑णा । पु॒न॒रु॒थ्स्यू॒तमिति॑ पुनः - उ॒थ्स्यू॒तम् । वासः॑ । पु॒न॒रु॒थ्सृ॒ष्ट इति॑ पुनः - उ॒थ्सृ॒ष्टः । अ॒न॒ड्वान् । पु॒न॒रा॒धेय॒स्येति॑ पुनः - आ॒धेय॑स्य । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सं - ऋ॒द्ध्यै॒ । स॒प्त । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । स॒मिध॒ इति॑ सं - इधः॑ । स॒प्त । जि॒ह्वाः । इति॑ । अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि - हो॒त्रम् । जु॒हो॒ति॒ । यत्र॑य॒त्रेति॒ यत्र॑-य॒त्र॒ । ए॒व । अ॒स्य॒ । न्य॑क्त॒मिति॒ नि - अ॒क्त॒म् । ततः॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.2.5 TS 1.5.2.5
ए॒वैन॒मव॑ रुन्धे वीर॒हा वा ए॒ष दे॒वानां॒ ॅयो᳚ऽग्निमु॑द्वा॒सय॑ते॒ तस्य॒ वरु॑ण ए॒वर्ण॒यादा᳚ग्निवारु॒ण-मेका॑दशकपाल॒मनु॒ निर्व॑पे॒द्यं चै॒व हन्ति॒ यश्चा᳚स्यर्ण॒यात्तौ भा॑ग॒धेये॑न प्रीणाति॒ नाऽऽर्ति॒मार्च्छ॑ति॒ यज॑मानः ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒व । ए॒न॒म् । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । वी॒र॒हेति॑ वीर - हा । वै । ए॒षः । दे॒वाना᳚म् । यः । अ॒ग्निम् । उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त् - वा॒सय॑ते । तस्य॑ । वरु॑णः । ए॒व । ऋ॒ण॒यादित्यृ॑ण - यात् । आ॒ग्नि॒वा॒रु॒णमित्या᳚ग्नि - वा॒रु॒णम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश - क॒पा॒ल॒म् । अनु॑ । निरिति॑ । व॒पे॒त् । यम् । च॒ । ए॒व । हन्ति॑ । यः । च॒ । अ॒स्य॒ । ऋ॒ण॒यादित्यृ॑ण - यात् । तौ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । प्री॒णा॒ति॒ । न । आर्ति᳚म् । एति॑ । ऋ॒च्छ॒ति॒ । यज॑मानः ॥
पदसंख्या: 36

अनुवाकः 3 (3 पञ्चाशत्)

TS 1.5.3.1 TS 1.5.3.1
भूमि॑र् भू॒म्ना द्यौर् व॑रि॒णाऽन्तरि॑क्षं महि॒त्वा । उ॒पस्थे॑ ते देव्यदिते॒ ऽग्निम॑न्ना॒दम॒न्नाद्या॒याऽऽद॑धे ॥आऽयं गौः पृश्ञि॑रक्रमी॒दस॑नन् मा॒तरं॒ पुनः॑ । पि॒तरं॑ च प्र॒यन्थ् सुवः॑ ॥ त्रिꣳ॒॒शद्धाम॒ वि रा॑जति॒ वाक् प॑त॒ङ्गाय॑ शिश्रिये । प्रत्य॑स्य वह॒ द्युभिः॑ ॥ अ॒स्य प्रा॒णाद॑पान॒त्य॑न्तश्च॑रति रोच॒ना । व्य॑ख्यन् महि॒षः सुवः॑ ॥ यत्त्वा᳚-[ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
भूमिः॑ । भू॒म्ना । द्यौः । व॒रि॒णा । अ॒न्तरि॑क्षम् । म॒हि॒त्वेति॑ महि-त्वा ॥ उ॒पस्थ॒ इत्यु॒प - स्थे॒ । ते॒ । दे॒वि॒ । अ॒दि॒ते॒ । अ॒ग्निम् । अ॒न्ना॒दमित्य॑न्न - अ॒दम् । अ॒न्नाद्या॒येत्य॑न्न - अद्या॑य । एति॑ । द॒धे॒ ॥ एति॑ । अ॒यम् । गौः । पृश्निः॑ । अ॒क्र॒मी॒त् । अस॑नत् । मा॒तर᳚म् । पुनः॑ ॥ पि॒तर᳚म् । च॒ । प्र॒यन्निति॑ प्र - यन्न् । सुवः॑ ॥ त्रिꣳ॒॒शत् । धाम॑ । वीति॑ । रा॒ज॒ति॒ । वाक् । प॒त॒ङ्गाय॑ । शि॒श्रि॒ये॒ ॥ प्रतीति॑ । अ॒स्य॒ । व॒ह॒ । द्युभि॒रिति॒ द्यु - भिः॒ । अ॒स्य । प्रा॒णादिति॑ प्र - अ॒नात् । अ॒पा॒न॒तीत्य॑प - अ॒न॒ती । अ॒न्तः । च॒र॒ति॒ । रो॒च॒ना ॥ वीति॑ । अ॒ख्य॒त् । म॒हि॒षः । सुवः॑ ॥ यत् । त्वा॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.3.2 TS 1.5.3.2
क्रु॒द्धः प॑रो॒वप॑ म॒न्युना॒ यदव॑र्त्या । सु॒कल्प॑मग्ने॒ तत्तव॒ पुन॒स्त्वोद्दी॑पयामसि ॥यत्ते॑ म॒न्युप॑रोप्तस्य पृथि॒वीमनु॑ दद्ध्व॒से । आ॒दि॒त्या विश्वे॒ तद्दे॒वा वस॑वश्च स॒माभ॑रन्न् ॥मनो॒ ज्योति॑र् जुषता॒माज्यं॒ ॅविच्छि॑न्नं ॅय॒ज्ञ्ꣳ समि॒मं द॑धातु । बृह॒स्पति॑स्तनुतामि॒मं नो॒ विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्तां ॥ स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्त जि॒ह्वाः स॒प्त - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
क्रु॒द्धः । प॒रो॒वपेति॑ परा - उ॒पव॑ । म॒न्युना᳚ । यत् । अव॑र्त्या ॥ सु॒कल्प॒मिति॑ सु - कल्प᳚म् । अ॒ग्ने॒ । तत् । तव॑ । पुनः॑ । त्वा॒ । उदिति॑ । दी॒प॒या॒म॒सि॒ ॥ यत् । ते॒ । म॒न्युप॑रोप्त॒स्येति॑ म॒न्यु-प॒रो॒प्त॒स्य॒ । पृ॒थि॒वीम् । अन्विति॑ । द॒द्ध्व॒से ॥ आ॒दि॒त्याः । विश्वे᳚ । तत् । दे॒वाः । वस॑वः । च॒ । स॒माभ॑र॒न्निति॑ सं - आभ॑रन्न् ॥ मनः॑ । ज्योतिः॑ । जु॒ष॒ता॒म् । आज्य᳚म् । विच्छि॑न्न॒मिति॒ वि - छि॒न्न॒म् । य॒ज्ञ्म् । समिति॑ । इ॒मम् । द॒धा॒तु॒ ॥ बृह॒स्पतिः॑ । त॒नु॒ता॒म् । इ॒मम् । नः॒ । विश्वे᳚ । दे॒वाः । इ॒ह । मा॒द॒य॒न्ता॒म् ॥ स॒प्त । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । स॒मिध॒ इति॑ सं - इधः॑ । स॒प्त । जि॒ह्वाः । स॒प्त ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.3.3 TS 1.5.3.3
र्.ष॑यः स॒प्त धाम॑ प्रि॒याणि॑ । स॒प्त होत्राः᳚ सप्त॒धा त्वा॑ यजन्ति स॒प्त योनी॒रा पृ॑णस्वा घृ॒तेन॑ ॥ पुन॑रू॒र्जा नि व॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षाऽऽ*यु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वत॒स्परि॑ ॥ लेकः॒ सले॑कः सु॒लेक॒स्ते न॑ आदि॒त्या आज्यं॑ जुषा॒णा वि॑यन्तु॒ केतः॒ सके॑तः सु॒केत॒स्ते न॑ ( ) आदि॒त्या आज्यं॑ जुषा॒णा वि॑यन्तु॒ विव॑स्वाꣳ॒॒ अदि॑ति॒र् देव॑जूति॒स्ते न॑ आदि॒त्या आज्यं॑ जुषा॒णा वि॑यन्तु ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ऋष॑यः । स॒प्त । धाम॑ । प्रि॒याणि॑ ॥ स॒प्त । होत्राः᳚ । स॒प्त॒धेति॑ सप्त - धा । त्वा॒ । य॒ज॒न्ति॒ । स॒प्त । योनीः᳚ । एति॑ । पृ॒ण॒स्व॒ । घृ॒तेन॑ ॥ पुनः॑ । ऊ॒र्जा । नीति॑ । व॒र्त॒स्व॒ । पुनः॑ । अ॒ग्ने॒ । इ॒षा । आयु॑षा ॥ पुनः॑ । नः॒ । पा॒हि॒ । वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह । र॒य्या । नीति॑ । व॒र्त॒स्व॒ । अग्ने᳚ । पिन्व॑स्व । धार॑या ॥ वि॒श्वफ्‌स्नि॒येति॑ वि॒श्व - फ्‌स्नि॒या॒ । वि॒श्वतः॑ । परि॑ ॥ लेकः॑ । सले॑क॒ इति॒ स - ले॒कः॒ । सु॒लेक॒ इति॑ सु - लेकः॑ । ते । नः॒ । आ॒दि॒त्याः । आज्य᳚म् । जु॒षा॒णाः । वि॒य॒न्तु॒ । केतः॑ । सके॑त॒ इति॒ स - के॒तः॒ । सु॒केत॒ इति॑ सु - केतः॑ । ते । नः॒ ( ) । आ॒दि॒त्याः । आज्य᳚म् । जु॒षा॒णाः । वि॒य॒न्तु॒ । विव॑स्वान् । अदि॑तिः । देव॑जूति॒रिति॒ देव॑ - जू॒तिः॒ । ते । नः॒ । आ॒दि॒त्याः । आज्य᳚म् । जु॒षा॒णाः । वि॒य॒न्तु॒ ॥
पदसंख्या: 63

अनुवाकः 4 (4 पञ्चाशत्)

TS 1.5.4.1 TS 1.5.4.1
भूमि॑र् भू॒म्ना द्यौर् व॑रि॒णेत्या॑हा॒ऽऽशिषै॒वैन॒मा ध॑त्ते स॒र्पा वै जीर्य॑न्तो ऽमन्यन्त॒ स ए॒तं क॑स॒र्णीरः॑ काद्रवे॒यो मन्त्र॑मपश्य॒त् ततो॒ वै ते जी॒र्णास्त॒नूरपा᳚घ्नत सर्परा॒ज्ञिया॑ ऋ॒ग्भिर् गार्.ह॑पत्य॒मा द॑धाति पुनर्न॒वमे॒वैन॑म॒जरं॑ कृ॒त्वा ऽऽ*ध॒त्तेऽथो॑ पू॒तमे॒व पृ॑थि॒वीम॒न्नाद्यं॒ नोपा॑नम॒थ्सैतं - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
भूमिः॑ । भू॒म्ना । द्यौः । व॒रि॒णा । इति॑ । आ॒ह॒ । आ॒शिषेत्या᳚ - शिषा᳚ । ए॒व । ए॒न॒म् । एति॑ । ध॒त्ते॒ । स॒र्पाः । वै । जीर्य॑न्तः । अ॒म॒न्य॒न्त॒ । सः । ए॒तम् । क॒स॒र्णीरः॑ । का॒द्र॒वे॒यः । मन्त्र᳚म् । अ॒प॒श्य॒त् । ततः॑ । वै । ते । जी॒र्णाः । त॒नूः । अपेति॑ । अ॒घ्न॒त॒ । स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॒ इति॑ सर्प -रा॒ज्ञियाः᳚ । ऋ॒ग्भिरित्यृ॑क् - भिः । गार्.ह॑पत्य॒मिति॒ गार्.ह॑ - प॒त्य॒म् । एति॑ । द॒धा॒ति॒ । पु॒न॒र्न॒वमिति॑ पुनः- न॒वम् । ए॒व । ए॒न॒म् । अ॒जर᳚म् । कृ॒त्वा । एति॑ । ध॒त्ते॒ । अथो॒ इति॑ । पू॒तम् । ए॒व । पृ॒थि॒वीम् । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् । न । उपेति॑ । अ॒न॒म॒त् । सा । ए॒तम् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.4.2 TS 1.5.4.2
मन्त्र॑मपश्य॒त् ततो॒ वै ताम॒न्नाद्य॒-मुपा॑नम॒द्यथ् -स॑र्परा॒ज्ञिया॑ ऋ॒ग्भिर् गार्.ह॑पत्य-मा॒दधा᳚त्य॒न्नाद्य॒स्याव॑रुद्ध्या॒ अथो॑ अ॒स्यामे॒वैनं॒ प्रति॑ष्ठित॒मा ध॑त्ते॒ यत्त्वा᳚ क्रु॒द्धः प॑रो॒वपेत्या॒हाप॑ह्नुत ए॒वास्मै॒ तत् पुन॒स्त्वोद्दी॑पयाम॒सीत्या॑ह॒ समि॑न्ध ए॒वैनं॒ ॅयत्ते॑ म॒न्युप॑रोप्त॒स्येत्या॑ह दे॒वता॑भिरे॒वै - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मन्त्र᳚म् । अ॒प॒श्य॒त् । ततः॑ । वै । ताम् । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् । उपेति॑ । अ॒न॒म॒त् । यत् । स॒र्प॒रा॒ज्ञिया॒ इति॑ सर्प -रा॒ज्ञियाः᳚ । ऋ॒ग्भिरित्यृ॑क् - भिः । गार्.ह॑पत्य॒मिति॒ गार्.ह॑ - प॒त्य॒म् । आ॒दधा॒तीत्या᳚ - दधा॑ति । अ॒न्नाद्य॒स्येत्य॑न्न - अद्य॑स्य । अव॑रुद्ध्या॒ इत्यव॑ - रु॒द्ध्यै॒ । अथो॒ इति॑ । अ॒स्याम् । ए॒व । ए॒न॒म् । प्रति॑ष्ठित॒मिति॒ प्रति॑ - स्थि॒त॒म् । एति॑ । ध॒त्ते॒ । यत् । त्वा॒ । क्रु॒द्धः । प॒रो॒वपेति॑ परा - उ॒वप॑ । इति॑ । आ॒ह॒ । अपेति॑ । ह्नु॒ते॒ । ए॒व । अ॒स्मै॒ । तत् । पुनः॑ । त्वा॒ । उदिति॑ । दी॒प॒या॒म॒सि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । समिति॑ । इ॒न्धे॒ । ए॒व । ए॒न॒म् । यत् । ते॒ । म॒न्युप॑रोप्त॒स्येति॑ म॒न्यु - प॒रो॒प्त॒स्य॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । दे॒वता॑भिः । ए॒व ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.4.3 TS 1.5.4.3
नꣳ॒॒ सं भ॑रति॒ वि वा ए॒तस्य॑ य॒ज्ञ्श्छि॑द्यते॒ यो᳚ऽग्निमु॑द्वा॒सय॑ते॒ बृह॒स्पति॑वत्य॒र्चोप॑ तिष्ठते॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वानां॒ बृह॒स्पति॒र् ब्रह्म॑णै॒व य॒ज्ञ्ꣳ सं द॑धाति॒ विच्छि॑न्नं ॅय॒ज्ञ्ꣳ समि॒मं द॑धा॒त्वित्या॑ह॒ सन्त॑त्यै॒ विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्ता॒मित्या॑ह स॒न्तत्यै॒व य॒ज्ञ्ं दे॒वेभ्योऽनु॑ दिशति स॒प्त ते॑ अग्ने स॒मिधः॑ स॒प्त जि॒ह्वा - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒न॒म् । समिति॑ । भ॒र॒ति॒ । वीति॑ । वै । ए॒तस्य॑ । य॒ज्ञ्ः । छि॒द्य॒ते॒ । यः । अ॒ग्निम् । उ॒द्वा॒सय॑त॒ इत्यु॑त् - वा॒सय॑ते । बृह॒स्पति॑व॒त्येति॒॒ बृह॒स्पति॑ - व॒त्य॒ । ऋ॒चा । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । ब्रह्म॑ । वै । दे॒वाना᳚म् । बृह॒स्पतिः॑ । ब्रह्म॑णा । ए॒व । य॒ज्ञ्म् । समिति॑ । द॒धा॒ति॒ । वच्छि॑न्न॒मिति॒ वि-छि॒न्न॒म् । य॒ज्ञ्म् । समिति॑ । इ॒मम् । द॒धा॒तु॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । संत॑त्या॒ इति॒ सं - त॒त्यै॒ । विश्वे᳚ । दे॒वाः । इ॒ह । मा॒द॒य॒न्ता॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । स॒न्तत्येति॑ सं - तत्य॑ । ए॒व । य॒ज्ञ्म् । दे॒वेभ्यः॑ । अन्विति॑ । दि॒श॒ति॒ । स॒प्त । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । स॒मिध॒ इति॑ सं - इधः॑ । स॒प्त । जि॒ह्वाः ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.4.4 TS 1.5.4.4
इत्या॑ह स॒प्तस॑प्त॒ वै स॑प्त॒धाऽग्नेः प्रि॒यास्त॒नुव॒स्ता ए॒वाव॑ रुन्धे॒ पुन॑रू॒र्जा स॒ह र॒य्येत्य॒भितः॑ पुरो॒डाश॒माहु॑ती जुहोति॒ यज॑मानमे॒वोर्जा च॑ र॒य्या चो॑भ॒यतः॒ परि॑ गृह्णात्यादि॒त्या वा अ॒स्माल्लो॒काद॒मुं ॅलो॒कमा॑य॒॒न् ते॑ऽमुष्मि॑न् ॅलो॒के व्य॑तृष्य॒न् त इ॒मं ॅलो॒कं पुन॑रभ्य॒वेत्या॒ ऽग्निमा॒धायै॒-तान्. ( ) होमा॑नजुहवु॒स्त आ᳚र्द्ध्नुव॒॒न् ते सु॑व॒र्गं ॅलो॒कमा॑य॒न्॒. यः प॑रा॒चीनं॑ पुनरा॒धेया॑द॒ग्निमा॒दधी॑त॒ स ए॒तान्. होमा᳚न् जुहुया॒द्यामे॒वाऽऽ*दि॒त्या ऋद्धि॒मार्द्ध्नु॑व॒न् तामे॒वर्द्ध्नो॑ति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
इति॑ । आ॒ह॒ । स॒प्तस॒प्तेति॑ स॒प्त - स॒प्त॒ । वै । स॒प्त॒धेति॑ सप्त - धा । अ॒ग्नेः । प्रि॒याः । त॒नुवः॑ । ताः । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । पुनः॑ । ऊ॒र्जा । स॒ह । र॒य्या । इति॑ । अ॒भितः॑ । पु॒रो॒डाश᳚म् । आहु॑ती॒ इत्या - हु॒ती॒ । जु॒हो॒ति॒ । यज॑मानम् । ए॒व । ऊ॒र्जा । च॒ । र॒य्या । च॒ । उ॒भ॒यतः॑ । परीति॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ । आ॒दि॒त्याः । वै । अ॒स्मात् । लो॒कात् । अ॒मुम् । लो॒कम् । आ॒य॒न्न् । ते । अ॒मुष्मिन्न्॑ । लो॒के । वीति॑ । अ॒तृ॒ष्य॒न्न् । ते । इ॒मम् । लो॒कम् । पुनः॑ । अ॒भ्य॒वेत्येत्य॑भि - अ॒वेत्य॑ । अ॒ग्निम् । आ॒धायेत्या᳚ - धाय॑ । ए॒तान् () । होमान्॑ । अ॒जु॒ह॒वुः॒ । ते । आ॒र्द्ध्नु॒व॒न्न् । ते । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् । लो॒कम् । आ॒य॒न्न् । यः । प॒रा॒चीन᳚म् । पु॒न॒रा॒धेया॒दिति॑ पुनः - आ॒धेया᳚त् । अ॒ग्निम् । आ॒दधी॒तेत्या᳚- दधी॑त । सः । ए॒तान् । होमान्॑ । जु॒हु॒या॒त् । याम् । ए॒व । आ॒दि॒त्याः । ऋद्धि᳚म् । आर्द्ध्नु॑वन्न् । ताम् । ए॒व । ऋ॒द्ध्नो॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 75

अनुवाकः 5 (4 पञ्चाशत्)

TS 1.5.5.1 TS 1.5.5.1
उ॒प॒प्र॒यन्तो॑ अद्ध्व॒रं मन्त्रं॑ ॅवोचेमा॒ग्नये᳚ । आ॒रे अ॒स्मे च॑ शृण्व॒ते ॥ अ॒स्य प्र॒त्नामनु॒ द्युतꣳ॑ शु॒क्रं दु॑दुह्रे॒ अह्र॑यः । पयः॑ सहस्र॒सामृषिं᳚ ॥ अ॒ग्निर् मू॒र्द्धा दि॒वः क॒कुत्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यं । अ॒पाꣳ रेताꣳ॑सि जिन्वति ॥ अ॒यमि॒ह प्र॑थ॒मो धा॑यि धा॒तृभि॒र्॒. होता॒ यजि॑ष्ठो अध्व॒रेष्वीड्यः॑ ॥ यमप्न॑वानो॒ भृग॑वो विरुरु॒चुर्वने॑षु चि॒त्रं ॅवि॒भुवं॑ ॅवि॒शेवि॑शे ॥ उ॒भा वा॑मिन्द्राग्नी आहु॒वद्ध्या॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
उ॒प॒प्र॒यन्त॒ इत्यु॑प - प्र॒यन्तः॑ । अ॒द्ध्व॒रम् । मन्त्र᳚म् । वो॒चे॒म॒ । अ॒ग्नये᳚ ॥ आ॒रे । अ॒स्मे इति॑ । च॒ । शृ॒ण्व॒ते ॥ अ॒स्य । प्र॒त्नाम् । अन्विति॑ । द्युत᳚म् । शु॒क्रम् । दु॒दु॒ह्रे॒ । अह्र॑यः ॥ पयः॑ । स॒ह॒स्र॒सामिति॑ सहस्र - साम् । ऋषि᳚म् ॥ अ॒ग्निः । मू॒र्धा । दि॒वः । क॒कुत् । पतिः॑ । पृ॒थि॒व्याः । अ॒यम् ॥ अ॒पाम् । रेताꣳ॑सि । जि॒न्व॒ति॒ ॥ अ॒यम् । इ॒ह । प्र॒थ॒मः । धा॒यि॒ । धा॒तृभि॒रिति॑ धा॒तृ - भिः॒ । होता᳚ । यजि॑ष्ठः । अ॒द्ध्व॒रेषु॑ । ईड्यः॑ ॥ यम् । अप्न॑वानः । भृग॑वः । वि॒रु॒रु॒चुरिति॑ वि - रु॒रु॒चुः । वने॑षु । चि॒त्रम् । वि॒भुव॒मिति॑ वि - भुव᳚म् । वि॒शेवि॑श॒ इति॑ वि॒शे - वि॒शे॒ ॥ उ॒भा । वा॒म् । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इती᳚न्द्र - अ॒ग्नी॒ । आ॒हु॒वद्ध्यै᳚ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.5.2 TS 1.5.5.2
उ॒भा राध॑सः स॒ह मा॑द॒यद्ध्यै᳚ । उ॒भा दा॒तारा॑वि॒षाꣳ र॑यी॒णामु॒भा वाज॑स्य सा॒तये॑ हुवे वां ॥ अ॒यं ते॒ योनि॑र्. ऋ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः । तं जा॒नन्न॑ग्न॒ आ रो॒हाथा॑ नो वर्द्धया र॒यिं ॥ अग्न॒ आयूꣳ॑षि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिषं॑ च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुनां᳚ ॥ अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्यं᳚ । दध॒त्पोषꣳ॑ र॒यिं - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
उ॒भा । राध॑सः । स॒ह । मा॒द॒यद्ध्यै᳚ ॥ उ॒भा । दा॒तारौ᳚ । इ॒षाम् । र॒यी॒णाम् । उ॒भा । वाज॑स्य । सा॒तये᳚ । हु॒वे॒ । वा॒म् ॥ अ॒यम् । ते॒ । योनिः॑ । ऋ॒त्वियः॑ । यतः॑ । जा॒तः । अरो॑चथाः ॥ तम् । जा॒नन्न् । अ॒ग्ने॒ । एति॑ । रो॒ह॒ । अथ॑ । नः॒ । व॒र्द्ध॒य॒ । र॒यिम् ॥ अग्ने᳚ । आयूꣳ॑षि । प॒व॒से॒ । एति॑ । सु॒व॒ । ऊर्ज᳚म् । इष᳚म् । च॒ । नः॒ ॥ आ॒रे । बा॒ध॒स्व॒ । दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने᳚ । पव॑स्व । स्वपा॒ इति॑ सु - अपाः᳚ । अ॒स्मे इति॑ । वर्चः॑ । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु - वीर्य᳚म् ॥ दध॑त् । पोष᳚म् । र॒यिम् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.5.3 TS 1.5.5.3
मयि॑ ॥ अग्ने॑ पावक रो॒चिषा॑ म॒न्द्रया॑ देव जि॒ह्वया᳚ । आ दे॒वान्. व॑क्षि॒ यक्षि॑ च ॥ स नः॑ पावक दीदि॒वोऽग्ने॑ दे॒वाꣳ इ॒हा ऽऽ*व॑ह । उप॑ य॒ज्ञ्ꣳ ह॒विश्च॑ नः ॥ अ॒ग्निः शुचि॑व्रततमः॒ शुचि॒र् विप्रः॒ शुचिः॑ क॒विः । शुची॑ रोचत॒ आहु॑तः ॥ उद॑ग्ने॒ शुच॑य॒स्तव॑ शु॒क्रा भ्राज॑न्त ईरते । तव॒ ज्योतीꣳ॑ष्य॒र्चयः॑ ॥ आ॒यु॒र्दा अ॑ग्ने॒ऽस्यायु॑र्मे - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मयि॑ ॥ अग्ने᳚ । पा॒व॒क॒ । रो॒चिषा᳚ । म॒न्द्रया᳚ । दे॒व॒ । जि॒ह्वया᳚ ॥ एति॑ । दे॒वान् । व॒क्षि॒ । यक्षि॑ । च॒ ॥ सः । नः॒ । पा॒व॒क॒ । दी॒दि॒वः । अग्ने᳚ । दे॒वान् । इ॒ह । एति॑ । व॒ह॒ ॥ उपेति॑ । य॒ज्ञ्म् । ह॒विः । च॒ । नः॒ ॥ अ॒ग्निः । शुचि॑व्रततम॒ इति॒ शुचि॑व्रत - त॒मः॒ । शुचिः॑ । विप्रः॑ । शुचिः॑ । क॒विः ॥ शुचिः॑ । रो॒च॒ते॒ । आहु॑त॒ इत्या - हु॒तः॒ ॥ उदिति॑ । अ॒ग्ने॒ । शुच॑यः । तव॑ । शु॒क्राः । भ्राज॑न्तः । ई॒र॒ते॒ ॥ तव॑ । ज्योतीꣳ॑षि । अ॒र्चयः॑ ॥ आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः - दाः । अ॒ग्ने॒ । अ॒सि॒ । आयुः॑ । म॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.5.4 TS 1.5.5.4
देहि वर्चो॒दा अ॑ग्नेऽसि॒ वर्चो॑ मे देहि तनू॒पा अ॑ग्नेऽसि त॒नुवं॑ मे पा॒ह्यग्ने॒ यन्मे॑ त॒नुवा॑ ऊ॒नं तन्म॒ आ पृ॑ण॒ चित्रा॑वसो स्व॒स्ति ते॑ पा॒रम॑शी॒येन्धा॑नास्त्वा श॒तꣳ हिमा᳚ द्यु॒मन्तः॒ समि॑धीमहि॒ वय॑स्वन्तो वय॒स्कृतं॒ ॅयश॑स्वन्तो यश॒स्कृतꣳ॑ सु॒वीरा॑सो॒ अदा᳚भ्यं । अग्ने॑ सपत्न॒दंभ॑नं॒ ॅवर्.षि॑ष्ठे॒ अधि॒ नाके᳚ ॥ सं त्वम॑ग्ने॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑सा ( ) ऽगथाः॒ समृषी॑णाꣳ स्तु॒तेन॒ सं प्रि॒येण॒ धाम्ना᳚ । त्वम॑ग्ने॒ सूर्य॑वर्चा असि॒ सं मामायु॑षा॒ वर्च॑सा प्र॒जया॑ सृज ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
दे॒हि॒ । व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः- दाः । अ॒ग्ने॒ । अ॒सि॒ । वर्चः॑ । मे॒ । दे॒हि॒ । त॒नू॒पा इति॑ तनू - पाः । अ॒ग्ने॒ । अ॒सि॒ । त॒नुव᳚म् । मे॒ । पा॒हि॒ । अग्ने᳚ । यत् । मे॒ । त॒नुवाः᳚ । ऊ॒नम् । तत् । मे॒ । एति॑ । पृ॒ण॒ । चित्रा॑वसो॒ इति॒ चित्र॑ - व॒सो॒ । स्व॒स्ति । ते॒ । पा॒रम् । अ॒शी॒य॒ । इन्धा॑नाः । त्वा॒ । श॒तम् । हिमाः᳚ । द्यु॒मन्त॒ इति॑ द्यु- मन्तः॑ । समिति॑ । इ॒धी॒म॒हि॒ । वय॑स्वन्तः । व॒य॒स्कृत॒मिति॑ वयः-कृत᳚म् । यश॑स्वन्तः । य॒श॒स्कृत॒मिति॑ यशः - कृत᳚म् । सु॒वीरा॑स॒ इति सु - वीरा॑सः । अदा᳚भ्यम् ॥ अग्ने᳚ । स॒प॒त्न॒दंभ॑न॒मिति॑ सपत्न - दंभ॑नम् । वर्.षि॑ष्ठे । अधीति॑ । नाके᳚ ॥ समिति॑ । त्वम् । अ॒ग्ने॒ । सूर्य॑स्य । वर्च॑सा ( ) । अ॒ग॒थाः॒ । समिति॑ । ऋषी॑णाम् । स्तु॒तेन॑ । समिति॑ । प्रि॒येण॑ । धाम्ना᳚ ॥ त्वम् । अ॒ग्ने॒ । सूर्य॑वर्चा॒ इति॒ सूर्य॑ - व॒र्चाः॒ । अ॒सि॒ । समिति॑ । माम् । आयु॑षा । वर्च॑सा । प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ । सृ॒ज॒ ॥
पदसंख्या: 67

अनुवाकः 6 (4 पञ्चाशत्)

TS 1.5.6.1 TS 1.5.6.1
सं प॑श्यामि प्र॒जा अ॒ह-मिड॑प्रजसो मान॒वीः । सर्वा॑ भवन्तु नो गृ॒हे । अंभः॒ स्थांभो॑ वो भक्षीय॒ महः॑ स्थ॒ महो॑ वो भक्षीय॒ सहः॑ स्थ॒ सहो॑ वो भक्षी॒योर्जः॒ स्थोर्जं॑ ॅवो भक्षीय॒ रेव॑ती॒ रम॑द्ध्व-म॒स्मिन् ॅलो॒के᳚ऽस्मिन् गो॒ष्ठे᳚ऽस्मिन् क्षये॒ऽस्मिन् योना॑वि॒हैव स्ते॒तो माऽप॑ गात ब॒ह्वीर्मे॑ भूयास्त - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
समिति॑ । प॒श्या॒मि॒ । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । अ॒हम् । इड॑प्रजस॒ इतीड॑ - प्र॒ज॒सः॒ । मा॒न॒वीः ॥ सर्वाः᳚ । भ॒व॒न्तु॒ । नः॒ । गृ॒हे ॥ अभंः॑ । स्थ॒ । अम्भः॑ । वः॒ । भ॒क्षी॒य॒ । महः॑ । स्थ॒ । महः॑ । वः॒ । भ॒क्षी॒य॒ । सहः॑ । स्थ॒ । सहः॑ । वः॒ । भ॒क्षी॒य॒ । ऊर्जः॑ । स्थ॒ । ऊर्ज᳚म् । वः॒ । भ॒क्षी॒य॒ । रेव॑तीः । रम॑द्ध्वम् । अ॒स्मिन्न् । लो॒के । अ॒स्मिन्न् । गो॒ष्ठ इति॑ गो-स्थे । अ॒स्मिन्न् । क्षये᳚ । अ॒स्मिन्न् । योनौ᳚ । इ॒ह । ए॒व । स्त॒ । इ॒तः । मा । अपेति॑ । गा॒त॒ । ब॒ह्वीः । मे॒ । भू॒या॒स्त॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.6.2 TS 1.5.6.2
सꣳहि॒ताऽसि॑ विश्वरू॒पीरा मो॒र्जा वि॒शा ऽऽ*गौ॑प॒त्येना ऽऽ*रा॒यस्पोषे॑ण सहस्रपो॒षं ॅवः॑ पुष्यासं॒ मयि॑ वो॒ रायः॑ श्रयन्तां ॥ उप॑ त्वाऽग्ने दि॒वेदि॑वे॒ दोषा॑वस्तर्द्धि॒या व॒यं । नमो॒ भर॑न्त॒ एम॑सि ॥ राज॑न्तमद्ध्व॒राणां᳚ गो॒पामृ॒तस्य॒ दीदि॑विं । वर्द्ध॑मानꣳ॒॒ स्वे दमे᳚ ॥ स नः॑ पि॒तेव॑ सू॒नवेऽग्ने॑ सूपाय॒नो भ॑व । सच॑स्वा नः स्व॒स्तये᳚ ॥ अग्ने॒- [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
सꣳ॒॒हि॒तेति॑ सं - हि॒ता । अ॒सि॒ । वि॒श्व॒रू॒पीरिति॑ विश्व - रू॒पीः । एति॑ । मा॒ । ऊ॒र्जा । वि॒श॒ । एति॑ । गौ॒प॒त्येन॑ । एति॑ । रा॒यः । पोषे॑ण । स॒ह॒स्र॒पो॒षमिति॑ सहस्र - पो॒षम् । वः॒ । पु॒ष्या॒स॒म् । मयि॑ । वः॒ । रायः॑ । श्र॒य॒न्ता॒म् ॥ उपेति॑ । त्वा॒ । अ॒ग्ने॒ । दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे-दि॒वे॒ । दोषा॑वस्त॒रिति॒ दोषा᳚-व॒स्तः॒ । धि॒या । व॒यम् ॥ नमः॑ । भर॑न्तः । एति॑ । इ॒म॒सि॒ ॥ राज॑न्तम् । अ॒द्ध्व॒राणा᳚म् । गो॒पामिति॑ गो - पाम् । ऋ॒तस्य॑ । दीदि॑विम् ॥ वर्ध॑मानम् । स्वे । दमे᳚ ॥ सः । नः॒ । पि॒ता । इ॒व॒ । सू॒नवे᳚ । अग्ने᳚ । सू॒पा॒य॒न इति॑ सु - उ॒पा॒य॒नः । भ॒व॒ ॥ सच॑स्व । नः॒ । स्व॒स्तये᳚ ॥ अग्ने᳚ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.6.3 TS 1.5.6.3
त्वं नो॒ अन्त॑मः । उ॒त त्रा॒ता शि॒वो भ॑व वरू॒त्थ्यः॑ ॥ तं त्वा॑ शोचिष्ठ दीदिवः । सु॒म्नाय॑ नू॒नमी॑महे॒ सखि॑भ्यः ॥ वसु॑र॒ग्निर् वसु॑श्रवाः । अच्छा॑ नक्षि द्यु॒मत्त॑मो र॒यिं दाः᳚ ॥ ऊ॒र्जा वः॑ पश्याम्यू॒र्जा मा॑ पश्यत रा॒यस्पोषे॑ण वः पश्यामि रा॒यस्पोषे॑ण मा पश्य॒तेडाः᳚ स्थ मधु॒कृतः॑ स्यो॒ना मा ऽऽवि॑श॒तेरा॒ मदः॑ । स॒ह॒स्र॒पो॒षं ॅवः॑ पुष्यासं॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
त्वम् । नः॒ । अन्त॑मः ॥ उ॒त । त्रा॒ता । शि॒वः । भ॒व॒ । व॒रू॒थ्यः॑ ॥ तम् । त्वा॒ । शो॒चि॒ष्ठ॒ । दी॒दि॒वः॒ ॥ सु॒म्नाय॑ । नू॒नम् । ई॒म॒हे॒ । सखि॑भ्य॒ इति॒ सखि॑ - भ्यः॒ ॥ वसुः॑ । अ॒ग्निः । वसु॑श्रवा॒ इति॒ वसु॑ - श्र॒वाः॒ ॥ अच्छ॑ । न॒क्षि॒ । द्यु॒मत्त॑म॒ इति॑ द्यु॒मत् - त॒मः॒ । र॒यिम् । दाः॒ ॥ ऊ॒र्जा । वः॒ । प॒श्या॒मि॒ । ऊ॒र्जा । मा॒ । प॒श्य॒त॒ । रा॒यः । पोषे॑ण । वः॒ । प॒श्या॒मि॒ । रा॒यः । पोषे॑ण । मा॒ । प॒श्य॒त॒ । इडाः᳚ । स्थ॒ । म॒धु॒कृत॒ इति॑ मधु - कृतः॑ । स्यो॒नाः । मा॒ । एति॑ । वि॒श॒त॒ । इराः᳚ । मदः॑ ॥ स॒ह॒स्र॒पो॒षमिति॑ सहस्र - पो॒षम् । वः॒ । पु॒ष्या॒स॒म् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.6.4 TS 1.5.6.4
मयि॑ वो॒ रायः॑ श्रयन्तां ॥ तथ्स॑वि॒तुर् वरे᳚ण्यं॒ भर्गो॑ दे॒वस्य॑ धीमहि । धियो॒ योनः॑ प्रचो॒दया᳚त् ॥ सो॒मानꣳ॒॒ स्वर॑णं कृणु॒हि ब्र॑ह्मणस्पते । क॒क्षीव॑न्तं॒ ॅय औ॑शि॒जं ॥ क॒दा च॒न स्त॒रीर॑सि॒ नेन्द्र॑ सश्चसि दा॒शुषे᳚ ॥ उपो॒पेन्नु म॑घव॒न् भुय॒ इन्नु ते॒ दानं॑ दे॒वस्य॑ पृच्यते ॥ परि॑ त्वाऽग्ने॒ पुरं॑ ॅव॒यं ॅविप्रꣳ॑ सहस्य धीमहि ॥ धृ॒षद्व॑र्णं ( ) दि॒वेदि॑वे भे॒त्तारं॑ भङ्गु॒राव॑तः ॥ अग्ने॑ गृहपते सुगृहप॒तिर॒हं त्वया॑ गृ॒हप॑तिना भूयासꣳ सुगृहप॒तिर्मया॒ त्वं गृ॒हप॑तिना भूयाः श॒तꣳ हिमा॒स्तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मतीं॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ऽमुष्मै॒ ज्योति॑ष्मतीं ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मयि॑ । वः॒ । रायः॑ । श्र॒य॒न्ता॒म् ॥ तत् । स॒वि॒तुः । वरे᳚ण्यम् । भर्गः॑ । दे॒वस्य॑ । धी॒म॒हि॒ ॥ धियः॑ । यः । नः॒ । प्र॒चो॒दया॒दिति॑ प्र-चो॒दया᳚त् ॥ सो॒मान᳚म् । स्वर॑णम् । कृ॒णु॒हि । ब्र॒ह्म॒णः॒ । प॒ते॒ ॥ क॒क्षीव॑न्त॒मिति॑ क॒क्षी - व॒न्त॒म् । यः । औ॒शि॒जम् । क॒दा । च॒न । स्त॒रीः । अ॒सि॒ । न । इ॒न्द्र॒ । स॒श्च॒सि॒ । दा॒शुषे᳚ ॥ उपो॒पेत्युप॑ - उ॒प॒ । इत् । नु । म॒घ॒व॒न्निति॑ मघ - व॒न्न् । भूयः॑ । इत् । नु । ते॒ । दान᳚म् । दे॒वस्य॑ । पृ॒च्य॒ते॒ ॥ परीति॑ । त्वा॒ । अ॒ग्ने॒ । पुर᳚म् । व॒यम् । विप्र᳚म् । स॒ह॒स्य॒ । धी॒म॒हि॒ ॥ धृ॒षद्व॑र्ण॒मिति॑ धृ॒षत् - व॒र्ण॒म् ( ) । दि॒वेदि॑व॒ इति॑ दि॒वे - दि॒वे॒ । भे॒त्तार᳚म् । भ॒ङ्गु॒राव॑त॒ इति॑ भङ्गु॒र-व॒तः॒ ॥ अग्ने᳚ । गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ गृह - प॒ते॒ । सु॒गृ॒ह॒प॒तिरिति॑ सु - गृ॒ह॒प॒तिः । अ॒हम् । त्वया᳚ । गृ॒हप॑ति॒नेति॑ गृ॒ह - प॒ति॒ना॒ । भू॒या॒स॒म् । सु॒गृ॒ह॒प॒तिरिति॑ सु - गृ॒ह॒प॒तिः । मया᳚ । त्वम् । गृ॒हप॑ति॒नेति॑ गृ॒ह - प॒ति॒ना॒ । भू॒याः॒ । श॒तम् । हिमाः᳚ । ताम् । आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् । एति॑ । शा॒से॒ । तन्त॑वे । ज्योति॑ष्मतीम् । ताम् । आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् । एति॑ । शा॒से॒ । अ॒मुष्मै᳚ । ज्योति॑ष्मतीम् ॥
पदसंख्या: 79

अनुवाकः 7 (6 पञ्चाशत्)

TS 1.5.7.1 TS 1.5.7.1
अय॑ज्ञो॒ वा ए॒ष यो॑ऽसा॒मोप॑प्र॒यन्तो॑ अद्ध्व॒रमित्या॑ह॒ स्तोम॑मे॒वास्मै॑ युन॒क्त्युपेत्या॑ह प्र॒जा वै प॒शव॒ उपे॒मं ॅलो॒कं प्र॒जामे॒व प॒शूनि॒मं ॅलो॒कमुपै᳚त्य॒स्य प्र॒त्नामनु॒ द्युत॒मित्या॑ह सुव॒र्गो वै लो॒कः प्र॒त्नः सु॑व॒र्गमे॒व लो॒कꣳ स॒मारो॑हत्य॒ग्निर् मू॒र्द्धा दि॒वः क॒कुदित्या॑ह मू॒र्द्धान॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अय॑ज्ञ्ः । वै । ए॒षः । यः । अ॒सा॒मा । उ॒प॒प्र॒यन्त॒ इत्यु॑प - प्र॒यन्तः॑ । अ॒द्ध्व॒रम् । इति॑ । आ॒ह॒ । स्तोम᳚म् । ए॒व । अ॒स्मै॒ । यु॒न॒क्ति॒ । उपेति॑ । इति॑ । आ॒ह॒ । प्र॒जेति॑ प्र - जा । वै । प॒शवः॑ । उपेति॑ । इ॒मम् । लो॒कम् । प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् । ए॒व । प॒शून् । इ॒मम् । लो॒कम् । उपेति॑ । ए॒ति॒ । अ॒स्य । प्र॒त्नाम् । अन्विति॑ । द्युत᳚म् । इति॑ । आ॒ह॒ । सु॒व॒र्ग इति॑ सुवः - गः । वै । लो॒कः । प्र॒त्नः । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् । ए॒व । लो॒कम् । स॒मारो॑ह॒तीति॑ सं - आरो॑हति । अ॒ग्निः । मू॒र्धा । दि॒वः । क॒कुत् । इति॑ । आ॒ह॒ । मू॒र्धान᳚म् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.7.2 TS 1.5.7.2
मे॒वैनꣳ॑ समा॒नानां᳚ करो॒त्यथो॑ देवलो॒कादे॒व म॑नुष्यलो॒के प्रति॑ तिष्ठत्य॒यमि॒ह प्र॑थ॒मो धा॑यि धा॒तृभि॒रित्या॑ह॒ मुख्य॑मे॒वैनं॑ करोत्यु॒भा वा॑मिन्द्राग्नी आहु॒वद्ध्या॒ इत्या॒हौजो॒ बल॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ ऽयं ते॒ योनि॑र्. ऋ॒त्विय॒ इत्या॑ह प॒शवो॒ वै र॒यिः प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे ष॒ड्भिरुप॑ तिष्ठते॒ षड्वा - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒व । ए॒न॒म् । स॒मा॒नाना᳚म् । क॒रो॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । दे॒व॒लो॒कादिति॑ देव - लो॒कात् । ए॒व । म॒नु॒ष्य॒लो॒क इति॑ मनुष्य - लो॒के । प्रतीति॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । अ॒यम् । इ॒ह । प्र॒थ॒मः । धा॒यि॒ । धा॒तृभि॒रिति॑ धा॒तृ - भिः॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । मुख्य᳚म् । ए॒व । ए॒न॒म् । क॒रो॒ति॒ । उ॒भा । वा॒म् । इ॒न्द्रा॒ग्नी॒ इती᳚न्द्र - अ॒ग्नी॒ । आ॒हु॒वद्ध्यै᳚ । इति॑ । आ॒ह॒ । ओजः॑ । बल᳚म् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । अ॒यम् । ते॒ । योनिः॑ । ऋ॒त्वियः॑ । इति॑ । आ॒ह॒ । प॒शवः॑ । वै । र॒यिः । प॒शून् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । ष॒ड्भिरिति॑ षट् - भिः । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । षट् । वै ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.7.3 TS 1.5.7.3
ऋ॒तव॑ ऋ॒तुष्वे॒व प्रति॑ तिष्ठति ष॒ड्भिरुत्त॑राभि॒रुप॑ तिष्ठते॒ द्वाद॑श॒ सं प॑द्यन्ते॒ द्वाद॑श॒ मासाः᳚ संॅवथ्स॒रः सं॑ॅवथ्स॒र ए॒व प्रति॑ तिष्ठति॒ यथा॒ वै पुरु॒षोऽश्वो॒ गौर्-जीर्य॑त्ये॒व-म॒ग्निराहि॑तो जीर्यति संॅवथ्स॒रस्य॑ प॒रस्ता॑दाग्निपावमा॒नीभि॒-रुप॑ तिष्ठते पुनर्न॒व-मे॒वैन॑-म॒जरं॑ करो॒त्यथो॑ पु॒नात्ये॒वोप॑ तिष्ठते॒ योग॑ ए॒वास्यै॒ष उप॑ तिष्ठते॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तुषु॑ । ऐ॒व । प्रतीति॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । ष॒ड्भिरिति॑ षट् - भिः । उत्त॑राभि॒रित्युत् - त॒रा॒भिः॒ । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । द्वाद॑श । समिति॑ । प॒द्य॒न्ते॒ । द्वाद॑श । मासाः᳚ । स॒म्ॅव॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रः । स॒म्ॅव॒थ्स॒र इति॑ सं - व॒थ्स॒रे । ए॒व । प्रतीति॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । यथा᳚ । वै । पुरु॑षः । अश्वः॑ । गौः । जीर्य॑ति । ए॒वम् । अ॒ग्निः । आहि॑त॒ इत्या - हि॒तः॒ । जी॒र्य॒ति॒ । स॒॒म्ॅव॒थ्स॒रस्येति॑ सं - वथ्स॒रस्य॑ । प॒रस्ता᳚त् । आ॒ग्नि॒पा॒व॒मा॒नीभि॒रित्या᳚ग्नि - पा॒व॒मा॒नीभिः॑ । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । पु॒न॒र्न॒वमिति॑ पुनः-न॒वम् । ए॒व । ए॒न॒म् । अ॒जर᳚म् । क॒रो॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । पु॒नाति॑ । ए॒व । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । योगः॑ । ए॒व । अ॒स्य॒ । ए॒षः । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.7.4 TS 1.5.7.4
दम॑ ए॒वास्यै॒ष उप॑ तिष्ठते याच्ञैवास्यै॒षोप॑ तिष्ठते॒ यथा॒ पापी॑या॒ञ्छ्रेय॑स आ॒हृत्य॑ नम॒स्यति॑ ता॒दृगे॒व तदा॑यु॒र्दा अ॑ग्ने॒ऽस्यायु॑र्मे दे॒हीत्या॑हा*ऽऽयु॒र्दा ह्ये॑ष व॑र्चो॒दा अ॑ग्नेऽसि॒ वर्चो॑ मे दे॒हीत्या॑ह वर्चो॒दा ह्ये॑ष त॑नू॒पा अ॑ग्नेऽसि त॒नुवं॑ मे पा॒हीत्या॑ह - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
दमः॑ । ए॒व । अ॒स्य॒ । ए॒षः । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । याच्ञै । ए॒व । अ॒स्य॒ । ए॒षा । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । यथा᳚ । पापी॑यान् । श्रेय॑से । आ॒हृत्येत्या᳚ - हृत्य॑ । न॒म॒स्यति॑ । ता॒दृक् । ए॒व । तत् । आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः - दाः । अ॒ग्ने॒ । अ॒सि॒ । आयुः॑ । मे॒ । दे॒हि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । आ॒यु॒र्दा इत्या॑युः - दाः । हि । ए॒षः । व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः - दाः । अ॒ग्ने॒ । अ॒सि॒ । वर्चः॑ । मे॒ । दे॒हि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । व॒र्चो॒दा इति॑ वर्चः - दाः । हि । ए॒षः । त॒नू॒पा इति॑ तनू - पाः । अ॒ग्ने॒ । अ॒सि॒ । त॒नुव᳚म् । मे॒ । पा॒हि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.7.5 TS 1.5.7.5
तनू॒पा ह्ये॑षोऽग्ने॒ यन्मे॑ त॒नुवा॑ ऊ॒नं तन्म॒ आ पृ॒णेत्या॑ह॒ यन्मे᳚ प्र॒जायै॑ पशू॒नामू॒नं तन्म॒ आ पू॑र॒येति॒ वावैतदा॑ह॒ चित्रा॑वसो स्व॒स्ति ते॑ पा॒रम॑शी॒येत्या॑ह॒ रात्रि॒र् वै चि॒त्राव॑सु॒रव्यु॑ष्ट्यै॒ वा ए॒तस्यै॑ पु॒रा ब्रा᳚ह्म॒णा अ॑भैषु॒र् व्यु॑ष्टिमे॒वाव॑ रुन्ध॒ इन्धा॑नास्त्वा श॒तꣳ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
त॒नू॒पा इति॑ तनू - पाः । हि । ए॒षः । अग्ने᳚ । यत् । मे॒ । त॒नुवाः᳚ । ऊ॒नम् । तत् । मे॒ । एति॑ । पृ॒ण॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । यत् । मे॒ । प्र॒जाया॒ इति॑ प्र - जायै᳚ । प॒शू॒नाम् । ऊ॒नम् । तत् । मे॒ । एति॑ । पू॒र॒य॒ । इति॑ । वाव । ए॒तत् । आ॒ह॒ । चित्रा॑वसो॒ इति॒ चित्र॑ - व॒सो॒ । स्व॒स्ति । ते॒ । पा॒रम् । अ॒शी॒य॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । रात्रिः॑ । वै । चि॒त्राव॑सु॒रिति॑ चि॒त्र - व॒सुः॒ । अव्यु॑ष्ट्या॒ इत्यवि॑ - उ॒ष्ट्यै॒ । वै । ए॒तस्यै᳚ । पु॒रा । ब्रा॒ह्म॒णाः । अ॒भै॒षुः॒ । व्यु॑ष्टि॒मिति॒ वि - उ॒ष्टि॒म् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । इन्धा॑नाः । त्वा॒ । श॒तम् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.7.6 TS 1.5.7.6
हिमा॒ इत्या॑ह श॒तायुः॒ पुरु॑षः श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑ तिष्ठत्ये॒षा वै सू॒र्मी कर्ण॑कावत्ये॒तया॑ ह स्म॒ वै दे॒वा असु॑राणाꣳ शतत॒र्॒.हाꣳ स्तृꣳ॑हन्ति॒ यदे॒तया॑ स॒मिध॑मा॒दधा॑ति॒ वज्र॑मे॒वैतच्छ॑त॒घ्नीं ॅयज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्याय॒ प्र ह॑रति॒ स्तृत्या॒ अछं॑बट्कारꣳ॒॒ सं त्वम॑ग्ने॒ सूर्य॑स्य॒ वर्च॑साऽगथा॒ इत्या॑है॒तत्त्वमसी॒दम॒हं ( ) भू॑यास॒मिति॒ वावैतदा॑ह॒ त्वम॑ग्ने॒ सूर्य॑वर्चा अ॒सीत्या॑हा॒ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
हिमाः᳚ । इति॑ । आ॒ह॒ । श॒तायु॒रिति॑ श॒त - आ॒युः॒ । पुरु॑षः । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त - इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑षि । ए॒व । इ॒न्द्रि॒ये । प्रतीति॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । ए॒षा । वै । सू॒र्मी । कर्ण॑काव॒तीति॒ कर्ण॑क-व॒ती॒ । ए॒तया᳚ । ह॒ । स्म॒ । वै । दे॒वाः । असु॑राणाम् । श॒त॒त॒र्॒.हानिति॑ शत - त॒र्॒.हान् । तृꣳ॒॒ह॒न्ति॒ । यत् । ए॒तया᳚ । स॒मिध॒मिति॑ सं-इध᳚म् । आ॒दधा॒तीत्या᳚ - दधा॑ति । वज्र᳚म् । ए॒व । ए॒तत् । श॒त॒घ्नीमिति॑ शत - घ्नीम् । यज॑मानः । भ्रातृ॑व्याय । प्रेति॑ । ह॒र॒ति॒ । स्तृत्यै᳚ । अच्छ॑बंट्कार॒मित्यच्छ॑बंट् - का॒र॒म् । समिति॑ । त्वम् । अ॒ग्ने॒ । सूर्य॑स्य । वर्च॑सा । अ॒ग॒थाः॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । ए॒तत् । त्वम् । असि॑ । इ॒दम् । अ॒हम् ( ) । भू॒या॒स॒म् । इति॑ । वाव । ए॒तत् । आ॒ह॒ । त्वम् । अ॒ग्ने॒ । सूर्य॑वर्चा॒ इति॒ सूर्य॑ - व॒र्चाः॒ । अ॒सि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् । ए॒व । ए॒ताम् । एति॑ । शा॒स्ते॒ ॥
पदसंख्या: 66

अनुवाकः 8 (5 पञ्चाशत्)

TS 1.5.8.1 TS 1.5.8.1
सं प॑श्यामि प्र॒जा अ॒हमित्या॑ह॒ याव॑न्त ए॒व ग्रा॒म्याः प॒शव॒स्ताने॒वाव॑ रु॒न्धेऽंभः॒ स्थांभो॑ वो भक्षी॒येत्या॒हांभो॒ ह्ये॑ता महः॑ स्थ॒ महो॑ वो भक्षी॒येत्या॑ह॒ महो॒ ह्ये॑ताः सहः॑ स्थ॒ सहो॑ वो भक्षी॒येत्या॑ह॒ सहो॒ ह्ये॑ता ऊर्जः॒ स्थोर्जं॑ ॅवो भक्षी॒येत्या॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
समिति॑ । प॒श्या॒मि॒ । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । अ॒हम् । इति॑ । आ॒ह॒ । याव॑न्तः । ए॒व । ग्रा॒म्याः । प॒शवः॑ । तान् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । अभंः॑ । स्थ॒ । अभंः॑ । वः॒ । भ॒क्षी॒य॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । अभंः॑ । हि । ए॒ताः । महः॑ । स्थ॒ । महः॑ । वः॒ । भ॒क्षी॒य॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । महः॑ । हि । ए॒ताः । सहः॑ । स्थ॒ । सहः॑ । वः॒ । भ॒क्षी॒य॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । सहः॑ । हि । ए॒ताः । ऊर्जः॑ । स्थ॒ । ऊर्ज᳚म् । वः॒ । भ॒क्षी॒य॒ । इति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.8.2 TS 1.5.8.2
-होर्जो॒ ह्ये॑ता रेव॑ती॒ रम॑द्ध्व॒मित्या॑ह प॒शवो॒ वै रे॒वतीः᳚ प॒शूने॒वात्मन् र॑मयत इ॒हैव स्ते॒तो माऽप॑ गा॒तेत्या॑ह ध्रु॒वा ए॒वैना॒ अन॑पगाः कुरुत इष्टक॒चिद्वा अ॒न्यो᳚ऽग्निः प॑शु॒चिद॒न्यः सꣳ॑हि॒तासि॑ विश्वरू॒पीरिति॑ व॒थ्सम॒भि मृ॑श॒त्युपै॒वैनं॑ धत्ते पशु॒चित॑मेनं कुरुते॒ प्र - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आ॒ह॒ । ऊर्जः॑ । हि । ए॒ताः । रेव॑तीः । रम॑द्ध्वम् । इति॑ । आ॒ह॒ । प॒शवः॑ । वै । रे॒वतीः᳚ । प॒शून् । ए॒व । आ॒त्मन्न् । र॒म॒य॒ते॒ । इ॒ह । ए॒व । स्त॒ । इ॒तः । मा । अपेति॑ । गा॒त॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । ध्रु॒वाः । ए॒व । ए॒नाः॒ । अन॑पगा॒ इत्यन॑प-गाः॒ । कु॒रु॒ते॒ । इ॒ष्ट॒क॒चिदिती᳚ष्टक-चित् । वै । अ॒न्यः । अ॒ग्निः । प॒शु॒चिदिति॑ पशु - चित् । अ॒न्यः । सꣳ॒॒हि॒तेति॑ सं - हि॒ता । अ॒सि॒ । वि॒श्व॒रू॒पीरिति॑ विश्व - रू॒पीः । इति॑ । व॒थ्सम् । अ॒भीति॑ । मृ॒श॒ति॒ । उपेति॑ । ए॒व । ए॒न॒म् । ध॒त्ते॒ । प॒शु॒चित॒मिति॑ पशु - चित᳚म् । ए॒न॒म् । कु॒रु॒ते॒ । प्रेति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.8.3 TS 1.5.8.3
वा ए॒षो᳚ऽस्माल्लो॒काच्च्य॑वते॒ य आ॑हव॒नीय॑-मुप॒तिष्ठ॑ते॒ गार्.ह॑पत्य॒मुप॑ तिष्ठते॒ ऽस्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठ॒त्यथो॒ गार्.ह॑पत्यायै॒व नि ह्नु॑ते गाय॒त्रीभि॒रुप॑ तिष्ठते॒ तेजो॒ वै गा॑य॒त्री तेज॑ ए॒वात्मन् ध॒त्तेऽथो॒ यदे॒तं तृ॒चम॒न्वाह॒ सन्त॑त्यै॒ गार्.ह॑पत्यं॒ ॅवा अनु॑ द्वि॒पादो॑ वी॒राः प्र जा॑यन्ते॒ य ए॒वं ॅवि॒द्वान् द्वि॒पदा॑भि॒र् गार्.ह॑पत्य-मुप॒तिष्ठ॑त॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वै । ए॒षः । अ॒स्मात् । लो॒कात् । च्य॒व॒ते॒ । यः । आ॒ह॒व॒नीय॒मित्या᳚ - ह॒व॒नीय᳚म् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते । गार्.ह॑पत्य॒मिति॒ गार्.ह॑ - प॒त्य॒म् । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । अ॒स्मिन्न् । ए॒व । लो॒के । प्रतीति॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । गार्.ह॑पत्या॒येति॒ गार्.ह॑ - प॒त्या॒य॒ । ए॒व । नीति॑ । ह्नु॒ते॒ । गा॒य॒त्रीभिः॑ । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । तेजः॑ । वै । गा॒य॒त्री । तेजः॑ । ए॒व । आ॒त्मन्न् । ध॒त्ते॒ । अथो॒ इति॑ । यत् । ए॒तम् । तृ॒चम् । अ॒न्वाहेत्य॑नु - आह॑ । संत॑त्या॒ इति॒ सं - त॒त्यै॒ । गार्.ह॑पत्य॒मिति॒ गार्.ह॑ - प॒त्य॒म् । वै । अन्विति॑ । द्वि॒पाद॒ इति॑ द्वि॒ - पादः॑ । वी॒राः । प्रेति॑ । जा॒य॒न्ते॒ । यः । ए॒वम् । वि॒द्वान् । द्वि॒पदा॑भि॒रिति॑ द्वि - पदा॑भिः । गार्.ह॑पत्य॒मिति॒ गार्.ह॑ - प॒त्य॒म् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.8.4 TS 1.5.8.4
आऽस्य॑ वी॒रो जा॑यत ऊ॒र्जा वः॑ पश्याम्यू॒र्जा मा॑ पश्य॒तेत्या॑हा॒ ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ तथ्स॑वि॒तुर् वरे᳚ण्य॒मित्या॑ह॒ प्रसू᳚त्यै सो॒मानꣳ॒॒ स्वर॑ण॒मित्या॑ह सोमपी॒थमे॒वाव॑ रुन्धे कृणु॒हि ब्र॑ह्मणस्पत॒ इत्या॑ह ब्रह्मवर्च॒समे॒वाव॑ रुन्धे क॒दा च॒न स्त॒रीर॒सीत्या॑ह॒ न स्त॒रीꣳ रात्रिं॑ ॅवसति॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
एति॑ । अ॒स्य॒ । वी॒रः । जा॒य॒ते॒ । ऊ॒र्जा । वः॒ । प॒श्या॒मि॒ । ऊ॒र्जा । मा॒ । प॒श्य॒त॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् । ए॒व । ए॒ताम् । एति॑ । शा॒स्ते॒ । तत् । स॒वि॒तुः । वरे᳚ण्यम् । इति॑ । आ॒ह॒ । प्रसू᳚त्या॒ इति॒ प्र - सू॒त्यै॒ । सो॒मान᳚म् । स्वर॑णम् । इति॑ । आ॒ह॒ । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम - पी॒थम् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । कृ॒णु॒हि । ब्र॒ह्म॒णः॒ । प॒ते॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । क॒दा । च॒न । स्त॒रीः । अ॒सि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । न । स्त॒रीम् । रात्रि᳚म् । व॒स॒ति॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.8.5 TS 1.5.8.5
य ए॒वं ॅवि॒द्वान॒ग्नि-मु॑प॒तिष्ठ॑ते॒ परि॑ त्वाऽग्ने॒ पुरं॑ ॅव॒यमित्या॑ह परि॒धिमे॒वैतं परि॑ दधा॒त्यस्क॑न्दा॒याग्ने॑ गृहपत॒ इत्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैतच्छ॒तꣳ हिमा॒ इत्या॑ह श॒तं त्वा॑ हेम॒न्तानि॑न्धिषी॒येति॒ वावैतदा॑ह पु॒त्रस्य॒ नाम॑ गृह्णात्यन्ना॒दमे॒वैनं॑ करोति॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒द्यस्य॑ पु॒त्रोऽजा॑तः॒ स्यात् ते॑ज॒स्व्ये॑वास्य॑ ब्रह्मवर्च॒सी पु॒त्रो जा॑यते॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ ऽमुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒ ( ) मिति॑ ब्रूया॒द्यस्य॑ पु॒त्रो जा॒तः स्यात् तेज॑ ए॒वास्मि॑न् ब्रह्मवर्च॒सं द॑धाति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यः । ए॒वम् । वि॒द्वान् । अ॒ग्निम् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते । परीति॑ । त्वा॒ । अ॒ग्ने॒ । पुर᳚म् । व॒यम् । इति॑ । आ॒ह॒ । प॒रि॒धिमिति॑ परि-धिम् । ए॒व । ए॒तम् । परीति॑ । द॒धा॒ति॒ । अस्क॑न्दाय । अग्ने᳚ । गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ गृह - प॒ते॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः । ए॒व । ए॒तत् । श॒तम् । हिमाः᳚ । इति॑ । आ॒ह॒ । श॒तम् । त्वा॒ । हे॒म॒न्तान् । इ॒न्धि॒षी॒य॒ । इति॑ । वाव । ए॒तत् । आ॒ह॒ । पु॒त्रस्य॑ । नाम॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ । अ॒न्ना॒दमित्य॑न्न - अ॒दम् । ए॒व । ए॒न॒म् । क॒रो॒ति॒ । ताम् । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । एति॑ । शा॒से॒ । तन्त॑वे । ज्योति॑ष्मतीम् ( ) । इति॑ । ब्र॒या॒त् । यस्य॑ । पु॒त्रः । अजा॑तः । स्यात् । ते॒ज॒स्वी । ए॒व । अ॒स्य॒ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सी । पु॒त्रः । जा॒य॒ते॒ । ताम् । आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् । एति॑ । शा॒से॒ । अ॒मुष्मै᳚ । ज्योति॑ष्मतीम् । इति॑ । ब्रू॒या॒त् । यस्य॑ । पु॒त्रः । जा॒तः । स्यात् । तेजः॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् । द॒धा॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 79

अनुवाकः 9 (7 पञ्चाशत्)

TS 1.5.9.1 TS 1.5.9.1
अ॒ग्नि॒हो॒त्रं जु॑होति॒ यदे॒व किं च॒ यज॑मानस्य॒ स्वं तस्यै॒व तद्रेतः॑ सिञ्चति प्र॒जन॑ने प्र॒जन॑नꣳ॒॒ हि वा अ॒ग्निरथौष॑धी॒रन्त॑गता दहति॒ तास्ततो॒ भूय॑सीः॒ प्र जा॑यन्ते॒ यथ्सा॒यं जु॒होति॒ रेत॑ ए॒व तथ्सि॑ञ्चति॒ प्रैव प्रा॑त॒स्तने॑न जनयति॒ तद्रेतः॑ सि॒क्तं न त्वष्ट्राऽवि॑कृतं॒ प्रजा॑यते याव॒च्छो वै रेत॑सः सि॒क्तस्य॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒ग्नि॒हो॒त्रमित्य॑ग्नि - हो॒त्रम् । जु॒हो॒ति॒ । यत् । ए॒व । किम् । च॒ । यज॑मानस्य । स्वम् । तस्य॑ । ए॒व । तत् । रेतः॑ । सि॒ञ्च॒ति॒ । प्र॒जन॑न॒ इति॑ प्र - जन॑ने । प्र॒जन॑न॒मिति॑ प्र - जन॑नम् । हि । वै । अ॒ग्निः । अथ॑ । ओष॑धीः । अन्त॑गता॒ इत्यन्त॑ - ग॒ताः॒ । द॒ह॒ति॒ । ताः । ततः॑ । भूय॑सीः । प्रेति॑ । जा॒य॒न्ते॒ । यत् । सा॒यम् । जु॒होति॑ । रेतः॑ । ए॒व । तत् । सि॒ञ्च॒ति॒ । प्रेति॑ । ए॒व । प्रा॒त॒स्तने॒नेति॑ प्रातः - तने॑न । ज॒न॒य॒ति॒ । तत् । रेतः॑ । सि॒क्तम् । न । त्वष्ट्रा᳚ । अवि॑कृत॒मित्यवि॑ - कृ॒त॒म् । प्रेति॑ । जा॒य॒ते॒ । या॒व॒च्छ इति॑ यावत् - शः । वै । रेत॑सः । सि॒क्तस्य॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.9.2 TS 1.5.9.2
त्वष्टा॑ रू॒पाणि॑ विक॒रोति॑ ताव॒च्छो वै तत्प्र जा॑यत ए॒ष वै दैव्य॒स्त्वष्टा॒ यो यज॑ते ब॒ह्वीभि॒रुप॑ तिष्ठते॒ रेत॑स ए॒व सि॒क्तस्य॑ बहु॒शो रू॒पाणि॒ वि क॑रोति॒ स प्रैव जा॑यते॒ श्वःश्वो॒ भूया᳚न् भवति॒ य ए॒वं ॅवि॒द्वान॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॒ते ऽह॑र्दे॒वाना॒मासी॒द् - रात्रि॒रसु॑राणां॒ तेऽसु॑रा॒ यद्दे॒वानां᳚ ॅवि॒त्तं ॅवेद्य॒मासी॒त्तेन॑ स॒ह- [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
त्वष्टा᳚ । रू॒पाणि॑ । वि॒क॒रोतीति॑ वि - क॒रोति॑ । ता॒व॒च्छ इति॑ तावत्-शः । वै । तत् । प्रेति॑ । जा॒य॒ते॒ । ए॒षः । वै । दैव्यः॑ । त्वष्टा᳚ । यः । यज॑ते । ब॒ह्वीभिः॑ । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । रेत॑सः । ए॒व । सि॒क्तस्य॑ । ब॒हु॒श इति॑ बहु - शः । रू॒पाणि॑ । वीति॑ । क॒रो॒ति॒ । सः । प्रेति॑ । ए॒व । जा॒य॒ते॒ । श्वः श्व॒ इति॒ श्वः - श्वः॒ । भूयान्॑ । भ॒व॒ति॒ । यः । ए॒वम् । वि॒द्वान् । अ॒ग्निम् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते । अहः॑ । दे॒वाना᳚म् । आसी᳚त् । रात्रिः॑ । असु॑राणाम् । ते । असु॑राः । यत् । दे॒वाना᳚म् । वि॒त्तम् । वेद्य᳚म् । असी᳚त् । तेन॑ । स॒ह ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.9.3 TS 1.5.9.3
रात्रिं॒ प्राऽ*वि॑श॒न्ते दे॒वा ही॒ना अ॑मन्यन्त॒ ते॑ऽपश्यन्नाग्ने॒यी रात्रि॑राग्ने॒याः प॒शव॑ इ॒ममे॒वाग्निꣳ स्त॑वाम॒ स नः॑ स्तु॒तः प॒शून् पुन॑र्दास्य॒तीति॒ ते᳚ऽग्निम॑स्तुव॒न्थ् स ए᳚भ्यः स्तु॒तो रात्रि॑या॒ अद्ध्यह॑र॒भि प॒शून्निरा᳚र्ज॒त्ते दे॒वाः प॒शून् वि॒त्त्वा कामाꣳ॑ अकुर्वत॒ य ए॒वं ॅवि॒द्वान॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॑ते पशु॒मान् भ॑व - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
रात्रि᳚म् । प्रेति॑ । अ॒वि॒श॒न्न् । ते । दे॒वाः । ही॒नाः । अ॒म॒न्य॒न्त॒ । ते । अ॒प॒श्य॒न्न् । आ॒ग्ने॒यी । रात्रिः॑ । आ॒ग्ने॒याः । प॒शवः॑ । इ॒मम् । ए॒व । अ॒ग्निम् । स्त॒वा॒म॒ । सः । नः॒ । स्तु॒तः । प॒शून् । पुनः॑ । दा॒स्य॒ति॒ । इति॑ । ते । अ॒ग्निम् । अ॒स्तु॒व॒न्न् । सः । ए॒भ्यः॒ । स्तु॒तः । रात्रि॑याः । अधीति॑ । अहः॑ । अ॒भीति॑ । प॒शून् । निरिति॑ । आ॒र्ज॒त् । ते । दे॒वाः । प॒शून् । वि॒त्त्वा । कामान्॑ । अ॒कु॒र्व॒त॒ । यः । ए॒वम् । वि॒द्वान् । अ॒ग्निम् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते । प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् । भ॒व॒ति॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.9.4 TS 1.5.9.4
त्यादि॒त्यो वा अ॒स्माल्लो॒काद॒मुं ॅलो॒कमै॒थ्सो॑ऽमुं ॅलो॒कं ग॒त्वा पुन॑रि॒मं ॅलो॒कम॒भ्य॑द्ध्याय॒थ् स इ॒मं ॅलो॒कमा॒गत्य॑ मृ॒त्योर॑बिभेन्मृ॒त्युसं॑ॅयुत इव॒ ह्य॑यं ॅलो॒कः सो॑ऽमन्यते॒म-मे॒वाग्निꣳ स्त॑वानि॒ स मा᳚ स्तु॒तः सु॑व॒र्गं ॅलो॒कं ग॑मयिष्य॒तीति॒ सो᳚ऽग्निम॑स्तौ॒थ् स ए॑नꣳ स्तु॒तः सु॑व॒र्गं ॅलो॒कम॑गमय॒द्य - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आ॒दि॒त्यः । वै । अ॒स्मात् । लो॒कात् । अ॒मुम् । लो॒कम् । ऐ॒त् । सः । अ॒मुम् । लो॒कम् । ग॒त्वा । पुनः॑ । इ॒मम् । लो॒कम् । अ॒भीति॑ । अ॒द्ध्या॒य॒त् । सः । इ॒मम् । लो॒कम् । आ॒गत्येत्या᳚ - गत्य॑ । मृ॒त्योः । अ॒बि॒भे॒त् । मृ॒त्युस॑म्ॅयुत॒ इति॑ मृ॒त्यु-स॒म्ॅयु॒तः॒ । इ॒व॒ । हि । अ॒यम् । लो॒कः । सः । अ॒म॒न्य॒त॒ । इ॒मम् । ए॒व । अ॒ग्निम् । स्त॒वा॒नि॒ । सः । मा॒ । स्तु॒तः । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः-गम् । लो॒कम् । ग॒म॒यि॒ष्य॒ति॒ । इति॑ । सः । अ॒ग्निम् । अ॒स्तौ॒त् । सः । ए॒न॒म् । स्तु॒तः । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् । लो॒कम् । अ॒ग॒म॒य॒त् । यः ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.9.5 TS 1.5.9.5
ए॒वं ॅवि॒द्वान॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॑ते सुव॒र्गमे॒व लो॒कमे॑ति॒ सर्व॒मायु॑रेत्य॒भि वा ए॒षो᳚ऽग्नी आ रो॑हति॒ य ए॑नावुप॒तिष्ठ॑ते॒ यथा॒ खलु॒ वै श्रेया॑न॒भ्यारू॑ढः का॒मय॑ते॒ तथा॑ करोति॒ नक्त॒मुप॑ तिष्ठते॒ न प्रा॒तः सꣳ हि नक्तं॑ ॅव्र॒तानि॑ सृ॒ज्यन्ते॑ स॒ह श्रेयाꣳ॑श्च॒ पापी॑याꣳश्चासाते॒ ज्योति॒र्वा अ॒ग्निस्तमो॒ रात्रि॒र्य - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒वम् । वि॒द्वान् । अ॒ग्निम् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् । ए॒व । लो॒कम् । ए॒ति॒ । सर्व᳚म् । आयुः॑ । ए॒ति॒ । अ॒भीति॑ । वै । ए॒षः । अ॒ग्नी इति॑ । एति॑ । रो॒ह॒ति॒ । यः । ए॒नौ॒ । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते । यथा᳚ । खलु॑ । वै । श्रेयान्॑ । अ॒भ्यारू॑ढ॒ इत्य॑भि - आरू॑ढः । का॒मय॑ते । तथा᳚ । क॒रो॒ति॒ । नक्त᳚म् । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । न । प्रा॒तः । समिति॑ । हि । नक्त᳚म् । व्र॒तानि॑ । सृ॒ज्यन्ते᳚ । स॒ह । श्रेयान्॑ । च॒ । पापी॑यान् । च॒ । आ॒सा॒ते॒ इति॑ । ज्योतिः॑ । वै । अ॒ग्निः । तमः॑ । रात्रिः॑ । यत् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.9.6 TS 1.5.9.6
न्नक्त॑मुप॒तिष्ठ॑ते॒ ज्योति॑षै॒व तम॑स्तरत्युप॒स्थेयो॒ ऽग्नी(3)र् नोप॒स्थेया(3) इत्या॑हुर् मनु॒ष्या॑येन्न्वै योऽह॑रहरा॒हृत्याऽथै॑नं॒ ॅयाच॑ति॒ स इन्न्वै तमुपा᳚र्च्छ॒त्यथ॒ को दे॒वानह॑रहर्याचिष्य॒तीति॒ तस्मा॒न्नोप॒स्थेयो ऽथो॒ खल्वा॑हुरा॒शिषे॒ वै कं ॅयज॑मानो यजत॒ इत्ये॒षा खलु॒ वा - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
नक्त᳚म् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते । ज्योति॑षा । ए॒व । तमः॑ । त॒र॒ति॒ । उ॒प॒स्थेय॒ इत्यु॑प - स्थेयः॑ । अ॒ग्नी(3)ः । न । उ॒प॒स्थेया(3) इत्यु॑प-स्थेया(3)ः । इति॑ । आ॒हुः॒ । म॒नु॒ष्या॑य । इत् । नु । वै । यः । अह॑रह॒रित्यहः॑ - अ॒हः॒ । आ॒हृत्येत्या᳚ - हृत्य॑ । अथ॑ । ए॒न॒म् । याच॑ति । सः । इत् । नु । वै । तम् । उपेति॑ । ऋ॒च्छ॒ति॒ । अथ॑ । कः । दे॒वान् । अह॑रह॒रित्यहः॑-अ॒हः॒ । या॒चि॒ष्य॒ति॒ । इति॑ । तस्मा᳚त् । न । उ॒प॒स्थेय॒ इत्यु॑प - स्थेयः॑ । अथो॒ इति॑ । खलु॑ । आ॒हुः॒ । आ॒शिष॒ इत्या᳚ - शिषे᳚ । वै । कम् । यज॑मानः । य॒ज॒ते॒ । इति॑ । ए॒षा । खलु॑ । वै ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.9.7 TS 1.5.9.7
आहि॑ताग्नेरा॒शीर् यद॒ग्निमु॑प॒तिष्ठ॑ते॒ तस्मा॑दुप॒स्थेयः॑ प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत॒ ते सृ॒ष्टा अ॑होरा॒त्रे प्राऽ*वि॑श॒न् ताञ्छन्दो॑भि॒-रन्व॑॑विन्द॒द्-यच्छन्दो॑भि-रुप॒तिष्ठ॑ते॒ स्वमे॒व तदन्वि॑च्छति॒ न तत्र॑ जा॒म्य॑स्तीत्या॑हु॒र्यो-ऽह॑रहरुप॒ तिष्ठ॑त॒ इति॒ यो वा अ॒ग्निं प्र॒त्यङ्ङु॑प॒ तिष्ठ॑ते॒ प्रत्ये॑नमोषति॒ यः परा॒ङ् विष्व॑ङ् प्र॒जया॑ प॒शुभि॑ ( ) रेति॒ कवा॑तिर्यङ्ङि॒वोप॑ तिष्ठेत॒ नैनं॑ प्र॒त्योष॑ति॒ न विष्व॑ङ् प्र॒जया॑ प॒शुभि॑रेति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आहि॑ताग्ने॒रित्याहि॑त-अ॒ग्नेः॒ । आ॒शीरित्या᳚ - शीः । यत् । अ॒ग्निम् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते । तस्मा᳚त् । उ॒प॒स्थेय॒ इत्यु॑प - स्थेयः॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । प॒शून् । अ॒सृ॒ज॒त॒ । ते । सृ॒ष्टाः । अ॒हो॒रा॒त्रे इत्य॑हः - रा॒त्रे । प्रेति॑ । अ॒वि॒श॒न्न् । तान् । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । अन्विति॑ । अ॒वि॒न्द॒त् । यत् । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑-भिः॒ । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते । स्वम् । ए॒व । तत् । अन्विति॑ । इ॒च्छ॒ति॒ । न । तत्र॑ । जा॒मि । अ॒स्ति॒ । इति॑ । आ॒हुः॒ । यः । अह॑रह॒रित्यहः॑ - अ॒हः॒ । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते । इति॑ । यः । वै । अ॒ग्निम् । प्र॒त्यङ्ङ् । उ॒प॒तिष्ठ॑त॒ इत्यु॑प - तिष्ठ॑ते । प्रतीति॑ । ए॒न॒म् । ओ॒ष॒ति॒ । यः । पराङ्॑ । विष्वङ्ङ्॑ । प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ ( ) । ए॒ति॒ । कवा॑तिर्य॒ङ्ङिति॒ कवा᳚ - ति॒र्य॒ङ्ङ् । इ॒व॒ । उपेति॑ । ति॒ष्ठे॒त॒ । न । ए॒न॒म् । प्र॒त्योष॒तीति॑ प्रति - ओष॑ति । न । विष्वङ्ङ्॑ । प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ । प॒शुभि॒रिति॑ प॒शु - भिः॒ । ए॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 63

अनुवाकः 10 (4 पञ्चाशत्)

TS 1.5.10.1 TS 1.5.10.1
मम॒ नाम॑ प्रथ॒मं जा॑तवेदः पि॒ता मा॒ता च॑ दधतु॒र्यदग्रे᳚ । तत्त्वं बि॑भृहि॒ पुन॒रा मदैतो॒स्तवा॒हं नाम॑ बिभराण्यग्ने ॥ मम॒ नाम॒ तव॑ च जातवेदो॒ वास॑सी इव वि॒वसा॑नौ॒ ये चरा॑वः । आयु॑षे॒ त्वं जी॒वसे॑ व॒यं ॅय॑थाय॒थं ॅवि परि॑ दधावहै॒ पुन॒स्ते ॥ नमो॒ऽग्नये ऽप्र॑तिविद्धाय॒ नमोऽना॑धृष्टाय॒ नमः॑ स॒म्राजे᳚ । अषा॑ढो - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मम॑ । नाम॑ । प्र॒थ॒मम् । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात - वे॒दः॒ । पि॒ता । मा॒ता । च॒ । द॒ध॒तुः॒ । यत् । अग्रे᳚ ॥ तत् । त्वम् । बि॒भृ॒हि॒ । पुनः॑ । एति॑ । मत् । ऐतो॒रित्या - ए॒तोः॒ । तव॑ । अ॒हम् । नाम॑ । बि॒भ॒रा॒णि॒ । अ॒ग्ने॒ ॥ मम॑ । नाम॑ । तव॑ । च॒ । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात - वे॒दः॒ । वास॑सी॒ इति॑ । इ॒व॒ । वि॒वसा॑ना॒विति॑ वि-वसा॑नौ । ये इति॑ । चरा॑वः ॥ आयु॑षे । त्वम् । जी॒वसे᳚ । व॒यम् । य॒था॒य॒थमिति॑ यथा-य॒थम् । वि । परीति॑ । द॒धा॒व॒है॒ । पुनः॑ । ते इति॑ ॥ नमः॑ । अ॒ग्नये᳚ । अप्र॑तिविद्धा॒येत्यप्र॑ति - वि॒द्धा॒य॒ । नमः॑ । अना॑धृष्टा॒येत्यना᳚ - धृ॒ष्टा॒य॒ । नमः॑ । स॒म्राज॒ इति॑ सं - राजे᳚ ॥ अषा॑ढः ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.10.2 TS 1.5.10.2
अ॒ग्निर्बृ॒हद्व॑या विश्व॒जिथ् सह॑न्त्यः॒ श्रेष्ठो॑ गन्ध॒र्वः । त्वत्पि॑तारो अग्ने दे॒वा-स्त्वामा॑हुतय॒-स्त्वद्वि॑वाचनाः । सं मामायु॑षा॒ सं गौ॑प॒त्येन॒ सुहि॑ते मा धाः ॥ अ॒यम॒ग्निः श्रेष्ठ॑तमो॒ ऽयं भग॑वत्तमो॒ ऽयꣳ स॑हस्र॒सात॑मः । अ॒स्मा अ॑स्तु सु॒वीर्यं᳚ ॥ मनो॒ ज्योति॑र् जुषता॒माज्यं॒ ॅविच्छि॑न्नं ॅय॒ज्ञ्ꣳ समि॒मं द॑धातु । या इ॒ष्टा उ॒षसो॑ नि॒म्रुच॑श्च॒ ताः सं द॑धामि ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ ॥ पय॑स्वती॒रोष॑धयः॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒ग्निः । बृ॒हद्व॑या॒ इति॑ बृ॒हत् - व॒याः॒ । वि॒श्व॒जिदिति॑ विश्व - जित् । सह॑न्त्यः । श्रेष्ठः॑ । ग॒न्ध॒र्वः ॥ त्वत्पि॑तार॒ इति॒ त्वत्-पि॒ता॒रः॒ । अ॒ग्ने॒ । दे॒वाः । त्वामा॑हुतय॒ इति॒ त्वाम् - आ॒हु॒त॒यः॒ । त्वद्वि॑वाचना॒ इति॒ त्वत् - वि॒वा॒च॒नाः॒ ॥ समिति॑ । माम् । आयु॑षा । समिति॑ । गौ॒प॒त्येन॑ । सुहि॑त॒ इति॒ सु - हि॒ते॒ । मा॒ । धाः॒ ॥ अ॒यम् । अ॒ग्निः । श्रेष्ठ॑तम॒ इति॒ श्रेष्ठ॑ - त॒मः॒ । अ॒यम् । भग॑वत्तम॒ इति॒ भग॑वत्-त॒मः॒ । अ॒यम् । स॒ह॒स्र॒सात॑म॒ इति॑ सहस्र - सात॑मः ॥ अ॒स्मै । अ॒स्तु॒ । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु - वीर्य᳚म् ॥ मनः॑ । ज्योतिः॑ । जु॒ष॒ता॒म् । आज्य᳚म् । विच्छि॑न्न॒मिति॒ वि - छि॒न्न॒म् । य॒ज्ञ्म् । समिति॑ । इ॒मम् । द॒धा॒तु॒ ॥ याः । इ॒ष्टाः । उ॒षसः॑ । नि॒म्रुच॒ इति॑ नि-म्रुचः॑ । च॒ । ताः । समिति॑ । द॒धा॒मि॒ । ह॒विषा᳚ । घृ॒तेन॑ ॥ पय॑स्वतीः । ओष॑धयः ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.10.3 TS 1.5.10.3
पय॑स्वद्वी॒रुधां॒ पयः॑ । अ॒पां पय॑सो॒ यत्पय॒स्तेन॒ मामि॑न्द्र॒ सꣳ सृ॑ज ॥ अग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तं च॑रिष्यामि॒ तच्छ॑केयं॒ तन्मे॑ राद्ध्यतां ॥ अ॒ग्निꣳ होता॑रमि॒ह तꣳ हु॑वे दे॒वान्. य॒ज्ञिया॑नि॒ह यान्. हवा॑महे ॥ आ य॑न्तु दे॒वाः सु॑मन॒स्यमा॑ना वि॒यन्तु॑ दे॒वा ह॒विषो॑ मे अ॒स्य ॥ कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॑ युनक्तु॒ यानि॑ घ॒र्मे क॒पाला᳚न्युपचि॒न्वन्ति॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
पय॑स्वत् । वी॒रुधा᳚म् । पयः॑ । अ॒पाम् । पय॑सः । यत् । पयः॑ ॥ तेन॑ । माम् । इ॒न्द्र॒ । समिति॑ । सृ॒ज॒ ॥ अग्ने᳚ । व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत - प॒ते॒ । व्र॒तम् । च॒रि॒ष्या॒मि॒ । तत् । श॒के॒य॒म् । तत् । मे॒ । रा॒द्ध्य॒ता॒म् ॥ अ॒ग्निम् । होता॑रम् । इ॒ह । तम् । हु॒वे॒ । दे॒वान् । य॒ज्ञियान्॑ । इ॒ह । यान् । हवा॑महे ॥ एति॑ । य॒न्तु॒ । दे॒वाः । सु॒म॒न॒स्यमा॑ना॒ इति॑ सु - म॒न॒स्यमा॑नाः । वि॒यन्तु॑ । दे॒वाः । ह॒विषः॑ । मे॒ । अ॒स्य ॥ कः । त्वा॒ । यु॒न॒क्ति॒ । सः । त्वा॒ । यु॒न॒क्तु॒ । यानि॑ । घ॒र्मे । क॒पाला॑नि । उ॒प॒चि॒न्वन्तीत्यु॑प - चि॒न्वन्ति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.10.4 TS 1.5.10.4
वे॒धसः॑ । पू॒ष्णस्तान्यपि॑ व्र॒त इ॑न्द्रवा॒यू वि मु॑ञ्चतां ॥अभि॑न्नो घ॒र्मो जी॒रदा॑नु॒र्यत॒ आत्त॒स्तद॑ग॒न् पुनः॑ । इ॒द्ध्मो वेदिः॑ परि॒धय॑श्च॒ सर्वे॑ य॒ज्ञ्स्याऽऽयु॒रनु॒ सं च॑रन्ति ॥ त्रय॑स्त्रिꣳश॒त् तन्त॑वो॒॒ ये वि॑तत्नि॒रे य इ॒मं ॅय॒ज्ञ्ꣳ स्व॒धया॒ दद॑न्ते॒ तेषां᳚ छि॒न्नं प्रत्ये॒तद्-द॑धामि॒ स्वाहा॑ घ॒र्मो दे॒वाꣳ अप्ये॑तु ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वे॒धसः॑ ॥ पू॒ष्णः । तानि॑ । अपीति॑ । व्र॒ते । इ॒न्द्र॒वा॒यू इती᳚न्द्र - वा॒यू । वीति॑ । मु॒ञ्च॒ता॒म् ॥ अभि॑न्नः । घ॒र्मः । जी॒रदा॑नु॒रिति॑ जी॒र - दा॒नुः॒ । यतः॑ । आत्तः॑ । तत् । अ॒ग॒न्न् । पुनः॑ ॥ इ॒द्ध्मः । वेदिः॑ । प॒रि॒ध॒य॒ इति॑ परि - धयः॑ । च॒ । सर्वे᳚ । य॒ज्ञ्स्य॑ । आयुः॑ । अनु॑ । समिति॑ । च॒र॒न्ति॒ ॥ त्रय॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑ - त्रिꣳ॒॒श॒त् । तन्त॑वः । ये । वि॒त॒त्नि॒र इति॑ वि - त॒त्नि॒रे । ये । इ॒मम् । य॒ज्ञ्म् । स्व॒धयेति॑ स्व - धया᳚ । दद॑न्ते । तेषा᳚म् । छि॒न्नम् । प्रतीति॑ । ए॒तत् । द॒धा॒मि॒ । स्वाहा᳚ । घ॒र्मः । दे॒वान् । अपीति॑ । ए॒तु॒ ॥
पदसंख्या: 45

अनुवाकः 11 (5 पञ्चाशत्)

TS 1.5.11.1 TS 1.5.11.1
वै॒श्वा॒न॒रो न॑ ऊ॒त्याऽऽ प्र या॑तु परा॒वतः॑ । अ॒ग्निरु॒क्थेन॒ वाह॑सा ॥ ऋ॒तावा॑नं ॅवैश्वान॒रमृ॒तस्य॒ ज्योति॑ष॒स्पतिं᳚ । अज॑स्रं घ॒र्ममी॑महे ॥ वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ दꣳ॒॒सना᳚भ्यो बृ॒हदरि॑णा॒देकः॑ स्वप॒स्य॑या क॒विः । उ॒भा पि॒तरा॑ म॒हय॑न्नजायता॒ग्निर् द्यावा॑पृथि॒वी भूरि॑रेतसा ॥ पृ॒ष्टो दि॒वि पृ॒ष्टो अ॒ग्निः पृ॑थि॒व्यां पृ॒ष्टो विश्वा॒ ओष॑धी॒रा वि॑वेश । वै॒श्वा॒न॒रः सह॑सा पृ॒ष्टो अ॒ग्निः सनो॒ दिवा॒ स - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वै॒श्वा॒न॒रः । नः॒ । ऊ॒त्या । आ । प्रेति॑ । या॒तु॒ । प॒रा॒वत॒ इति॑ परा - वतः॑ ॥ अ॒ग्निः । उ॒क्थेन॑ । वाह॑सा ॥ ऋ॒तावा॑न॒मित्यृ॒त-वा॒न॒म् । वै॒श्वा॒न॒रम् । ऋ॒तस्य॑ । ज्योति॑षः । पति᳚म् ॥ अज॑स्रम् । घ॒र्मम् । ई॒म॒हे॒ ॥ वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ । दꣳ॒॒सना᳚भ्यः । बृ॒हत् । अरि॑णात् । एकः॑ । स्व॒प॒स्य॑येति॑ सु - अ॒प॒स्य॑या । क॒विः ॥ उ॒भा । पि॒तरा᳚ । म॒हयन्न्॑ । अ॒जा॒य॒त॒ । अ॒ग्निः । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚-पृ॒थि॒वी । भूरि॑रेत॒सेति॒ भूरि॑ - रे॒त॒सा॒ ॥ पृ॒ष्टः । दि॒वि । पृ॒ष्टः । अ॒ग्निः । पृ॒थि॒व्याम् । पृ॒ष्टः । विश्वाः᳚ । ओष॑धीः । एति॑ । वि॒वे॒श॒ ॥ वै॒श्वा॒न॒रः । सह॑सा । पृ॒ष्टः । अ॒ग्निः । सः । नः॒ । दिवा᳚ । सः ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.11.2 TS 1.5.11.2
रि॒षः पा॑तु॒ नक्तं᳚ ॥ जा॒तो यद॑ग्ने॒ भुव॑ना॒ व्यख्यः॑ प॒शुं न गो॒पा इर्यः॒ परि॑ज्मा । वैश्वा॑नर॒ ब्रह्म॑णे विन्द गा॒तुं ॅयू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥ त्वम॑ग्ने शो॒चिषा॒ शोशु॑चान॒ आ रोद॑सी अपृणा॒ जाय॑मानः । त्वं दे॒वाꣳ अ॒भिश॑स्तेरमुञ्चो॒ वैश्वा॑नर जातवेदो महि॒त्वा ॥ अ॒स्माक॑मग्ने म॒घव॑थ्सु धार॒याना॑मि क्ष॒त्रम॒जरꣳ॑ सु॒वीर्यं᳚ । व॒यं ज॑येम श॒तिनꣳ॑ सह॒स्रिणं॒ ॅवैश्वा॑नर॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
रि॒षः । पा॒तु॒ । नक्त᳚म् ॥ जा॒तः । यत् । अ॒ग्ने॒ । भुव॑ना । व्यख्य॒ इति॑ वि - अख्यः॑ । प॒शुम् । न । गो॒पा इति॑ गो - पाः । इर्यः॑ । परि॒ज्मेति॒ परि॑ - ज्मा॒ ॥ वैश्वा॑नर । ब्रह्म॑णे । वि॒न्द॒ । गा॒तुम् । यू॒यम् । पा॒त॒ । स्व॒स्तिभि॒रिति॑ स्व॒स्ति - भिः॒ । सदा᳚ । नः॒ ॥ त्वम् । अ॒ग्ने॒ । शो॒चिषा᳚ । शोशु॑चानः । एति॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । अ॒पृ॒णाः॒ । जाय॑मानः ॥ त्वम् । दे॒वान् । अ॒भिश॑स्ते॒रित्य॒भि - श॒स्तेः॒ । अ॒मु॒ञ्चः॒ । वैश्वा॑नर । जा॒त॒वे॒द॒ इति॑ जात - वे॒दः॒ । म॒हि॒त्वेति॑ महि - त्वा ॥ अ॒स्माक᳚म् । अ॒ग्ने॒ । म॒घव॒थ्स्विति॑ म॒घव॑त् - सु॒ । धा॒र॒य॒ । अना॑मि । क्ष॒त्रम् । अ॒जर᳚म् । सु॒वीर्य॒मिति॑ सु - वीर्य᳚म् ॥ व॒यम् । ज॒ये॒म॒ । श॒तिन᳚म् । स॒ह॒स्रिण᳚म् । वैश्वा॑नर ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.11.3 TS 1.5.11.3
वाज॑मग्ने॒ तवो॒तिभिः॑ ॥ वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ सुम॒तौ स्या॑म॒ राजा॒ हिकं॒ भुव॑नाना-मभि॒श्रीः । इ॒तो जा॒तो विश्व॑मि॒दं ॅवि च॑ष्टे वैश्वान॒रो य॑तते॒ सूर्ये॑ण ॥ अव॑ ते॒ हेडो॑ वरुण॒ नमो॑भि॒रव॑ य॒ज्ञेभि॑रीमहे ह॒विर्भिः॑ । क्षय॑न्न॒स्मभ्य॑मसुर प्रचेतो॒ राज॒न्नेनाꣳ॑सि शिश्रथः कृ॒तानि॑ ॥ उदु॑त्त॒मं ॅव॑रुण॒ पाश॑म॒स्मदवा॑ऽध॒मं ॅविम॑द्ध्य॒मꣳ श्र॑थाय । अथा॑ व॒यमा॑दित्य - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वाज᳚म् । अ॒ग्ने॒ । तव॑ । ऊ॒तिभि॒रित्यू॒ति - भिः॒ ॥ वै॒श्वा॒न॒रस्य॑ । सु॒म॒ताविति॑ सु - म॒तौ । स्या॒म॒ । राजा᳚ । हिक᳚म् । भुव॑नानाम् । अ॒भि॒श्रीरित्य॑भि - श्रीः ॥ इ॒तः । जा॒तः । विश्व᳚म् । इ॒दम् । वीति॑ । च॒ष्टे॒ । वै॒श्वा॒न॒रः । य॒त॒ते॒ । सूर्ये॑ण ॥ अवेति॑ । ते॒ । हेडः॑ । व॒रु॒ण॒ । नमो॑भि॒रिति॒ नमः॑ - भिः॒ । अवेति॑ । य॒ज्ञेभिः॑ । ई॒म॒हे॒ । ह॒विर्भि॒रिति॑ ह॒विः - भिः॒ ॥ क्षयन्न॑ । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् । अ॒सु॒र॒ । प्र॒चे॒त॒ इति॑ प्र - चे॒तः॒ । राजन्न्॑ । ए॒नाꣳ॑सि । शि॒श्र॒थः॒ । कृ॒तानि॑ ॥ उदिति॑ । उ॒त्त॒ममित्यु॑त् - त॒मम् । व॒रु॒ण॒ । पाश᳚म् । अ॒स्मत् । अवेति॑ । अ॒ध॒मम् । वीति॑ । म॒द्ध्य॒मम् । श्र॒था॒य॒ ॥ अथ॑ । व॒यम् । आ॒दि॒त्य॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.11.4 TS 1.5.11.4
व्र॒ते तवाऽना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ द॒धि॒क्राव्.ण्णो॑ अकारिषं जि॒ष्णोरश्व॑स्य वा॒जिनः॑ ॥ सु॒र॒भिनो॒ मुखा॑ कर॒त् प्रण॒ आयूꣳ॑षि तारिषत् ॥ आ द॑धि॒क्राः शव॑स॒॑ पञ्च॑ कृ॒ष्टीः सूर्य॑ इव॒ ज्योति॑षा॒ऽपस्त॑तान । स॒ह॒स्र॒साः श॑त॒सा वा॒ज्यर्वा॑ पृ॒णक्तु॒ मद्ध्वा॒ समि॒मा वचाꣳ॑सि । अ॒ग्निर् मू॒र्द्धाभुवः॑। मरु॑तो॒ यद्ध॑वो दि॒वः सु॑म्ना॒यन्तो॒ हवा॑महे । आ तू न॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
व्र॒ते । तव॑ । अना॑गसः । अदि॑तये । स्या॒म॒ ॥ द॒धि॒क्राव्‌ण्ण॒ इति॑ दधि - क्राव्‌ण्णः॑ । अ॒का॒रि॒ष॒म् । जि॒ष्णोः । अश्व॑स्य । वा॒जिनः॑ ॥ सु॒र॒भि । नः॒ । मुखा᳚ । क॒र॒त् । प्रेति॑ । नः॒ । आयूꣳ॑षि । ता॒रि॒ष॒त् ॥ एति॑ । द॒धि॒क्रा इति॑ दधि - क्राः । शव॑सा । पञ्च॑ । कृ॒ष्टीः । सूर्य॑ । इ॒व॒ । ज्योति॑षा । अ॒पः । त॒ता॒न॒ ॥ स॒ह॒स्र॒सा इति॑ स॒ह॒स्र - साः । श॒त॒सा इति॑ शत - साः । वा॒जी । अर्वा᳚ । पृ॒णक्तु॑ । मद्ध्वा᳚ । समिति॑ । इ॒मा । वचाꣳ॑सि ॥ अ॒ग्निः । मू॒र्धा । भुवः॑ ॥ मरु॑तः । यत् । ह॒ । वः॒ । दि॒वः । सु॒म्ना॒यन्त॒ इति॑ सुम्न - यन्तः॑ । हवा॑महे ॥ एति॑ । तु । नः॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.5.11.5 TS 1.5.11.5
उप॑ गन्तन ॥ या वः॒ शर्म॑ शशमा॒नाय॒ सन्ति॑ त्रि॒धातू॑नि दा॒शुषे॑ यच्छ॒ताधि॑ । अ॒स्मभ्यं॒ तानि॑ मरुतो॒ वि य॑न्त र॒यिं नो॑ धत्त वृषणः सु॒वीरं᳚ ॥ अदि॑तिर् न उरुष्य॒त्वदि॑तिः॒ शर्म॑ यच्छतु । अदि॑तिः पा॒त्वꣳह॑सः ॥ म॒हीमू॒षु मा॒तरꣳ॑ सुव्र॒ताना॑मृ॒तस्य॒ पत्नी॒मव॑से हुवेम । तु॒वि॒क्ष॒त्रा-म॒जर॑न्ती-मुरू॒चीꣳ सु॒शर्मा॑ण॒मदि॑तिꣳ सु॒प्रणी॑तिं ॥ सु॒त्रामा॑णं पृथि॒वीं द्याम॑ने॒हसꣳ॑ सु॒शर्मा॑ण॒ ( ) मदि॑तिꣳ सु॒प्रणी॑तिं । दैवीं॒ नावꣳ॑ स्वरि॒त्रा-मना॑गस॒-मस्र॑वन्ती॒मा रु॑हेमा स्व॒स्तये᳚ ॥ इ॒माꣳ सु नाव॒माऽरु॑हꣳ श॒तारि॑त्राꣳ श॒तस्फ्यां᳚ । अच्छि॑द्रां पारयि॒ष्णुं ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
उपेति॑ । ग॒न्त॒न॒ ॥ या । वः॒ । शर्म॑ । श॒श॒मा॒नाय॑ । सन्ति॑ । त्रि॒धातू॒नीति॑ त्रि - धातू॑नि । दा॒शुषे᳚ । य॒च्छ॒त॒ । अधि॑ ॥ अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म-भ्य॒म् । तानि॑ । म॒रु॒तः॒ । वीति॑ । य॒न्त॒ । र॒यिम् । नः॒ । ध॒त्त॒ । वृ॒ष॒णः॒ । सु॒वीर॒मिति॑ सु-वीर᳚म् ॥ अदि॑तिः । नः॒ । उ॒रु॒ष्य॒तु॒ । अदि॑तिः । शर्म॑ । य॒च्छ॒तु॒ ॥ अदि॑तिः । पा॒तु॒ । अꣳह॑सः ॥ म॒हीम् । उ॒ । स्विति॑ । मा॒तर᳚म् । सु॒व्र॒ताना॒मिति॑ सु - व्र॒ताना᳚म् । ऋ॒तस्य॑ । पत्नी᳚म् । अव॑से । हु॒वे॒म॒ ॥ तु॒वि॒क्ष॒त्रामिति॑ तुवि - क्ष॒त्राम् । अ॒जर॑न्तीम् । उ॒रू॒चीम् । सु॒शर्मा॑ण॒मिति॑ सु - शर्मा॑णम् । अदि॑तिम् । सु॒प्रणी॑ति॒मिति॑ सु - प्रणी॑तिम् ॥ सु॒त्रामा॑ण॒मिति॑ सु - त्रामा॑णम् । पृ॒थि॒वीम् । द्याम् । अ॒ने॒हस᳚म् । सु॒शर्मा॑ण॒मिति॑ सु - शर्मा॑णम् ( ) । अदि॑तिम् । सु॒प्रणी॑ति॒मिति॑ सु - प्रणी॑तिम् ॥ दैवी᳚म् । नाव᳚म् । स्व॒रि॒त्रामिति॑ सु - अ॒रि॒त्राम् । अना॑गसम् । अस्र॑वन्तीम् । एति॑ । रु॒हे॒म॒ । स्व॒स्तये᳚ ॥ इ॒माम् । स्विति॑ । नाव᳚म् । एति॑ । अ॒रु॒ह॒म् । श॒तारि॑त्रा॒मिति॑ श॒त - अ॒रि॒त्रा॒म् । श॒तस्फ्या॒मिति॑ श॒त - स्फ्या॒म् ॥ अच्छि॑द्राम् । पा॒र॒यि॒ष्णुम् ॥
पदसंख्या: 69