काण्डम् 1 - प्रश्नः 7

Kanda 1, Prasna 7

13 अनुवाकाः | 51 पञ्चाशत्

प्रश्नः 7 - Complete Audio Recording

॥

अनुवाकः 1 (6 पञ्चाशत्)

TS 1.7.1.1 TS 1.7.1.1
पा॒क॒य॒ज्ञ्ं ॅवा अन्वाहि॑ताग्नेः प॒शव॒ उप॑ तिष्ठन्त॒ इडा॒ खलु॒ वै पा॑कय॒ज्ञ्ः सैषाऽन्त॒रा प्र॑याजानूया॒जान्. यज॑मानस्य लो॒केऽव॑हिता॒ तामा᳚ह्रि॒यमा॑णाम॒भि म॑न्त्रयेत॒ सुरू॑पवर्.षवर्ण॒ एहीति॑ प॒शवो॒ वा इडा॑ प॒शूने॒वोप॑ ह्वयते य॒ज्ञ्ं ॅवै दे॒वा अदु॑ह्रन्. य॒ज्ञोऽसु॑राꣳ अदुह॒त् तेऽसु॑रा ॒ज्ञ्दु॑ग्धाः॒ परा॑ऽभव॒न्॒. यो वै य॒ज्ञ्स्य॒ दोहं॑ ॅवि॒द्वान् - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
पा॒क॒य॒ज्ञ्मिति॑ पाक - य॒ज्ञ्म् । वै । अन्विति॑ । आहि॑ताग्ने॒रित्याहि॑त - अ॒ग्नेः॒ । प॒शवः॑ । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ । इडा᳚ । खलु॑ । वै । पा॒क॒य॒ज्ञ् इति॑ पाक - य॒ज्ञ्ः । सा । ए॒षा । अ॒न्त॒रा । प्र॒या॒जा॒नू॒या॒जानिति॑ प्रयाज - अ॒नू॒या॒जान् । यज॑मानस्य । लो॒के । अव॑हि॒तेयव॑ - हि॒ता॒ । ताम् । आ॒ह्रि॒यमा॑णा॒मित्या᳚ - ह्रि॒यमा॑णाम् । अ॒भीति॑ । म॒न्त्र॒ये॒त॒ । सुरू॑पवर्.षवर्ण॒ इति॒ सुरू॑प -व॒र्॒.ष॒व॒र्णे॒ । एति॑ । इ॒हि॒ । इति॑ । प॒शवः॑ । वै । इडा᳚ । प॒शून् । ए॒व । उपेति॑ । ह्व॒य॒ते॒ । य॒ज्ञ्म् । वै । दे॒वाः । अदु॑ह्रन्न् । य॒ज्ञ्ः । असु॑रान् । अ॒दु॒ह॒त् । ते । असु॑राः । य॒ज्ञ्दु॑ग्धा॒ इति॑ य॒ज्ञ् - दु॒ग्धाः॒ । परेति॑ । अ॒भ॒व॒न्न् । यः । वै । य॒ज्ञ्स्य॑ । दोह᳚म् । वि॒द्वान् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.1.2 TS 1.7.1.2
यज॒तेऽप्य॒न्यं ॅयज॑मानं दुहे॒ सा मे॑ स॒त्याऽऽशीर॒स्य य॒ज्ञ्स्य॑ भूया॒दित्या॑है॒ष वै य॒ज्ञ्स्य॒ दोह॒स्तेनै॒वैनं॑ दुहे॒ प्रत्ता॒ वै गौर्दु॑हे॒ प्रत्तेडा॒ यज॑मानाय दुह ए॒ते वा इडा॑यै॒ स्तना॒ इडोप॑हू॒तेति॑ वा॒युर्व॒थ्सो यर्.हि॒ होतेडा॑मुप॒ह्वये॑त॒ तर्.हि॒ यज॑मानो॒ होता॑र॒मीक्ष॑माणो वा॒युं मन॑सा ध्यायेन्-[ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यज॑ते । अपीति॑ । अ॒न्यम् । यज॑मानम् । दु॒हे॒ । सा । मे॒ । स॒त्या । आ॒शीरित्या᳚-शीः । अ॒स्य । य॒ज्ञ्स्य॑ । भू॒या॒त् । इति॑ । आ॒ह॒ । ए॒षः । वै । य॒ज्ञ्स्य॑ । दोहः॑ । तेन॑ । ए॒व । ए॒न॒म् । दु॒हे॒ । प्रत्ता᳚ । वै । गौः । दु॒हे॒ । प्रत्ता᳚ । इडा᳚ । यज॑मानाय । दु॒हे॒ । ए॒ते । वै । इडा॑यै । स्तनाः᳚ । इडा᳚ । उप॑हू॒तेत्युप॑ - हू॒ता॒ । इति॑ । वा॒युः । व॒थ्सः । यर्.हि॑ । होता᳚ । इडा᳚म् । उ॒प॒ह्वय॒तेत्यु॑प - ह्वये॑त । तर्.हि॑ । यज॑मानः । होता॑रम् । ईक्ष॑माणः । वा॒युम् । मन॑सा । ध्या॒ये॒त् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.1.3 TS 1.7.1.3
मा॒त्रे व॒थ्स-मु॒पाव॑सृजति॒ सर्वे॑ण॒ वै य॒ज्ञेन॑ दे॒वाः सु॑व॒र्गं ॅलो॒कमा॑यन् पाकय॒ज्ञेन॒ मनु॑रश्राम्य॒थ्सेडा॒ मनु॑मु॒पाव॑र्तत॒ तां दे॑वासु॒रा व्य॑ह्वयन्त प्र॒तीचीं᳚ दे॒वाः परा॑ची॒मसु॑राः॒ सा दे॒वानु॒पाव॑र्तत प॒शवो॒ वै तद् दे॒वान॑वृणत प॒शवोऽसु॑रानजहु॒र्यं का॒मये॑ताप॒शुः स्या॒दिति॒ परा॑चीं॒ तस्येडा॒मुप॑ ह्वयेताप॒शुरे॒व भ॑वति॒ यं-[ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मा॒त्रे । व॒थ्सम् । उ॒पाव॑सृज॒तीत्यु॑प - अव॑सृजति । सर्वे॑ण । वै । य॒ज्ञेन॑ । दे॒वाः । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् । लो॒कम् । आ॒य॒न्न् । पा॒क॒य॒ज्ञेनेति॑ पाक-य॒ज्ञेन॑ । मनुः॑ । अ॒श्रा॒म्य॒त् । सा । इडा᳚ । मनु᳚म् । उ॒पाव॑र्त॒तेत्यु॑प - आव॑र्तत । ताम् । दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव - अ॒सु॒राः । वीति॑ । अ॒ह्व॒य॒न्त॒ । प्र॒तीची᳚म् । दे॒वाः । परा॑चीम् । असु॑राः । सा । दे॒वान् । उ॒पाव॑र्त॒तेत्यु॑प - आव॑र्तत । प॒शवः॑ । वै । तत् । दे॒वान् । अ॒वृ॒ण॒त॒ । प॒शवः॑ । असु॑रान् । अ॒ज॒हुः॒ । यम् । का॒मये॑त । अ॒प॒शुः । स्या॒त् । इति॑ । परा॑चीम् । तस्य॑ । इडा᳚म् । उपेति॑ । ह्व॒ये॒त॒ । अ॒प॒शुः । ए॒व । भ॒व॒ति॒ । यम् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.1.4 TS 1.7.1.4
का॒मये॑त पशु॒मान्थ् स्या॒दिति॑ प्र॒तीचीं॒ तस्येडा॒-मुप॑ ह्वयेत पशु॒माने॒व भ॑वति ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वा इडा॒मुप॑ ह्वयेत॒ य इडा॑- मुप॒हूया॒त्मान॒-मिडा॑या-मुप॒ह्वये॒तेति॒ सा नः॑ प्रि॒या सु॒प्रतू᳚र्तिर् म॒घोनीत्या॒हेडा॑-मे॒वोप॒हूया॒ऽऽत्मान॒ -मिडा॑या॒मुप॑ ह्वयते॒ व्य॑स्तमिव॒ वा ए॒तद्-य॒ज्ञ्स्य॒ यदिडा॑ सा॒मि प्रा॒श्ञन्ति॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
का॒मये॑त । प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् । स्या॒त् । इति॑ । प्र॒तीची᳚म् । तस्य॑ । इडा᳚म् । उपेति॑ । ह्व॒ये॒त॒ । प॒शु॒मानिति॑ पशु - मान् । ए॒व । भ॒व॒ति॒ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ । सः । तु । वै । इडा᳚म् । उपेति॑ । ह्व॒ये॒त॒ । यः । इडा᳚म् । उ॒प॒हूयेत्यु॑प - हूय॑ । आ॒त्मान᳚म् । इडा॑याम् । उ॒प॒ह्वये॒तेत्यु॑प - ह्वये॑त । इति॑ । सा । नः॒ । प्रि॒या । सु॒प्रतू᳚र्ति॒रिति॑ सु - प्रतू᳚र्तिः । म॒घोनी᳚ । इति॑ । आ॒ह॒ । इडा᳚म् । ए॒व । उ॒प॒हूयेत्यु॑प - हूय॑ । आ॒त्मान᳚म् । इडा॑याम् । उपेति॑ । ह्व॒य॒ते॒ । व्य॑स्त॒मिति॒ वि-अ॒स्त॒म् । इ॒व॒ । वै । ए॒तत् । य॒ज्ञ्स्य॑ । यत् । इडा᳚ । सा॒मि । प्रा॒श्नन्तीति॑ प्र - अ॒श्नन्ति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.1.5 TS 1.7.1.5
सा॒मि मा᳚र्जयन्त ए॒तत् प्रति॒ वा असु॑राणां ॅय॒ज्ञो व्य॑च्छिद्यत॒ ब्रह्म॑णा दे॒वाः सम॑दधु॒र् बृह॒स्पति॑ -स्तनुतामि॒मं न॒ इत्या॑ह॒ ब्रह्म॒ वै दे॒वानां॒ बृह॒स्पति॒र् ब्रह्म॑णै॒व य॒ज्ञ्ꣳ सं द॑धाति॒ विच्छि॑न्नं ॅय॒ज्ञ्ꣳ समि॒मं द॑धा॒त्वित्या॑ह॒ सन्त॑त्यै॒ विश्वे॑ दे॒वा इ॒ह मा॑दयन्ता॒मित्या॑ह स॒न्तत्यै॒व य॒ज्ञ्ं दे॒वेभ्योऽनु॑ दिशति॒ यां ॅवै - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
सा॒मि । मा॒र्ज॒य॒न्ते॒ । ए॒तत् । प्रतीति॑ । वै । असु॑राणाम् । य॒ज्ञ्ः । वीति॑ । अ॒च्छि॒द्य॒त॒ । ब्रह्म॑णा । दे॒वाः । समिति॑ । अ॒द॒धुः॒ । बृह॒स्पतिः॑ । त॒नु॒ता॒म् । इ॒मम् । नः॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । ब्रह्म॑ । वै । दे॒वाना᳚म् । बृह॒स्पतिः॑ । ब्रह्म॑णा । ए॒व । य॒ज्ञ्म् । समिति॑ । द॒धा॒ति॒ । विच्छि॑न्न॒मिति॒ वि - छि॒न्न॒म् । य॒ज्ञ्म् । समिति॑ । इ॒मम् । द॒धा॒तु॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । संत॑त्या॒ इति॒ सं - त॒त्यै॒ । विश्वे᳚ । दे॒वाः । इ॒ह । मा॒द॒य॒न्ता॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । स॒तंत्येति॑ सं - तत्य॑ । ए॒व । य॒ज्ञ्म् । दे॒वेभ्यः॑ । अन्विति॑ । दि॒श॒ति॒ । याम् । वै ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.1.6 TS 1.7.1.6
य॒ज्ञे दक्षि॑णां॒ ददा॑ति॒ ताम॑स्य प॒शवोऽनु॒ सं क्रा॑मन्ति॒ स ए॒ष ई॑जा॒नो॑ऽप॒शुर् भावु॑को॒ यज॑मानेन॒ खलु॒ वै तत्का॒र्य॑-मित्या॑हु॒र् यथा॑ देव॒त्रा द॒त्तं कु॑र्वी॒तात्मन् प॒शून् र॒मये॒तेति॒ ब्रद्ध्न॒ पिन्व॒स्वेत्या॑ह य॒ज्ञो वै ब्र॒द्ध्नो य॒ज्ञ्मे॒व तन्म॑हय॒त्यथो॑ देव॒त्रैव द॒त्तं कु॑रुत आ॒त्मन् प॒शून् र॑मयते॒ दद॑तो मे॒ ( ) मा क्षा॒यीत्या॒हाक्षि॑ति-मे॒वोपै॑ति कुर्व॒तो मे॒ मोप॑ दस॒दित्या॑ह भू॒मान॑मे॒वोपै॑ति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
य॒ज्ञे । दक्षि॑णाम् । ददा॑ति । ताम् । अ॒स्य॒ । प॒शवः॑ । अनु॑ । समिति॑ । क्रा॒म॒न्ति॒ । सः । ए॒षः । ई॒जा॒नः । अ॒प॒शुः । भावु॑कः । यज॑मानेन । खलु॑ । वै । तत् । का॒र्य᳚म् । इति॑ । आ॒हुः॒ । यथा᳚ । दे॒व॒त्रेति॑ देव - त्रा । द॒त्तम् । कु॒र्वी॒त । आ॒त्मन्न् । प॒शून् । र॒मये॑त । इति॑ । ब्रद्ध्न॑ । पिन्व॑स्व । इति॑ । आ॒ह॒ । य॒ज्ञ्ः । वै । ब्र॒द्ध्नः । य॒ज्ञ्म् । ए॒व । तत् । म॒ह॒य॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । दे॒व॒त्रेति॑ देव - त्रा । ए॒व । द॒त्तम् । कु॒रु॒ते॒ । आ॒त्मन्न् । प॒शून् । र॒म॒य॒ते॒ । दद॑तः । मे॒ ( ) । मा । क्षा॒यि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । अक्षि॑तिम् । ए॒व । उपेति॑ । ए॒ति॒ । कु॒र्व॒तः । मे॒ । मा । उपेति॑ । द॒स॒त् । इति॑ । आ॒ह॒ । भू॒मान᳚म् । ए॒व । उपेति॑ । ए॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 69

अनुवाकः 2 (4 पञ्चाशत्)

TS 1.7.2.1 TS 1.7.2.1
सꣳश्र॑वा ह सौवर्चन॒सः तुमि॑ञ्ज॒मौपो॑दिति-मुवाच॒ यथ्स॒त्रिणाꣳ॒॒ होताऽभूः॒ कामिडा॒मुपा᳚ह्वथा॒ इति॒ तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्रा॒णेन॑ दे॒वान् दा॒धार॑ व्या॒नेन॑ मनु॒ष्या॑नपा॒नेन॑ पि॒तृनिति॑ छि॒नत्ति॒ सा न छि॑न॒त्ती(3) इति॑ छि॒नत्तीति॑ होवाच॒ शरी॑रं॒ ॅवा अ॑स्यै॒ तदुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाच॒ गौर्वा - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
सꣳश्र॑वा॒ इति॒ सं - श्र॒वाः॒ । ह॒ । सौ॒व॒र्च॒न॒सः । तुमि॑ञ्जम् । औपो॑दिति॒मित्यौप॑ - उ॒दि॒ति॒म् । उ॒वा॒च॒ । यत् । स॒त्रिणा᳚म् । होता᳚ । अभूः᳚ । काम् । इडा᳚म् । उपेति॑ । अ॒ह्व॒थाः॒ । इति॑ । ताम् । उपेति॑ । अ॒ह्वे॒ । इति॑ । ह॒ । उ॒वा॒च॒ । या । प्रा॒णेनेति॑ प्र - अ॒नेन॑ । दे॒वान् । दा॒धार॑ । व्या॒नेनेति॑ वि - अ॒नेन॑ । म॒नु॒ष्यान्॑ । अ॒पा॒नेनेत्य॑प-अ॒नेन॑ । पि॒तॄन् । इति॑ । छि॒नत्ति॑ । सा । न । छि॒न॒त्ती(3) । इति॑ । छि॒नत्ति॑ । इति॑ । ह॒ । उ॒वा॒च॒ । शरी॑रम् । वै । अ॒स्यै॒ । तत् । उपेति॑ । अ॒ह्व॒थाः॒ । इति॑ । ह॒ । उ॒वा॒च॒ । गौः । वै ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.2.2 TS 1.7.2.2
अ॑स्यै॒ शरी॑रं॒ गां ॅवाव तौ तत् पर्य॑वदतां॒ ॅया य॒ज्ञे दी॒यते॒ सा प्रा॒णेन॑ दे॒वान् दा॑धार॒ यया॑ मनु॒ष्या॑ जीव॑न्ति॒ सा व्या॒नेन॑ मनु॒ष्यान्॑ यां पि॒तृभ्यो॒ घ्नन्ति॒ साऽपा॒नेन॑ पि॒तॄन्. य ए॒वं ॅवेद॑ पशु॒मान् भ॑व॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्र॒जाः प्र॒भव॑न्तीः॒ प्रत्या॒भव॒तीत्यन्नं॒ ॅवा अ॑स्यै॒ तदु - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒स्यै॒ । शरी॑रम् । गाम् । वाव । तौ । तत् । परीति॑ । अ॒व॒द॒ता॒म् । या । य॒ज्ञे । दी॒यते᳚ । सा । प्रा॒णेनेति॑ प्र - अ॒नेन॑ । दे॒वान् । दा॒धा॒र॒ । यया᳚ । म॒नु॒ष्याः᳚ । जीव॑न्ति । सा । व्या॒नेनेति॑ वि - अ॒नेन॑ । म॒नु॒ष्यान्॑ । याम् । पि॒तृभ्य॒ इति॑ पि॒तृ - भ्यः॒ । घ्नन्ति॑ । सा । अ॒पा॒नेनेत्य॑प - अ॒नेन॑ । पि॒तॄन् । यः । ए॒वम् । वेद॑ । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भ॒व॒ति॒ । अथ॑ । वै । ताम् । उपेति॑ । अ॒ह्वे॒ । इति॑ । ह॒ । उ॒वा॒च॒ । या । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । प्र॒भव॑न्ती॒रिति॑ प्र - भव॑न्तीः । प्रतीति॑ । आ॒भव॒तीत्या᳚ - भव॑ति । इति॑ । अन्न᳚म् । वै । अ॒स्यै॒ । तत् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.2.3 TS 1.7.2.3
पा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवा॒चौष॑धयो॒ वा अ॑स्या॒ अन्न॒मोष॑धयो॒ वै प्र॒जाः प्र॒भव॑न्तीः॒ प्रत्या भ॑वन्ति॒ य ए॒वं ॅवेदा᳚न्ना॒दो भ॑व॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ या प्र॒जाः प॑रा॒भव॑न्ती-रनुगृ॒ह्णाति॒ प्रत्या॒भव॑न्तीर् गृ॒ह्णातीति॑ प्रति॒ष्ठां ॅवा अ॑स्यै॒ तदुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ होवाचे॒यं ॅवा अ॑स्यै प्रति॒ष्ठे - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
उपेति॑ । अ॒ह्व॒थाः॒ । इति॑ । ह॒ । उ॒वा॒च॒ । ओष॑धयः । वै । अ॒स्याः॒ । अन्न᳚म् । ओष॑धयः । वै । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । प्र॒भव॑न्ती॒रिति॑ प्र - भव॑न्तीः । प्रति॑ । एति॑ । भ॒व॒न्ति॒ । यः । ए॒वम् । वेद॑ । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न - अ॒दः । भ॒व॒ति॒ । अथ॑ । वै । ताम् । उपेति॑ । अ॒ह्वे॒ । इति॑ । ह॒ । उ॒वा॒च॒ । या । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । प॒रा॒भव॑न्ती॒रिति॑ परा - भव॑न्तीः । अ॒नु॒गृ॒ह्णातीत्य॑नु - गृ॒ह्णाति॑ । प्रतीति॑ । आ॒भव॑न्ती॒रित्या᳚ - भव॑न्तीः । गृ॒ह्णाति॑ । इति॑ । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् । वै । अ॒स्यै॒ । तत् । उपेति॑ । अ॒ह्व॒थाः॒ । इति॑ । ह॒ । उ॒वा॒च॒ । इ॒यम् । वै । अ॒स्यै॒ । प्र॒ति॒ष्ठेति॑ प्रति - स्था ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.2.4 TS 1.7.2.4
यं ॅवै प्र॒जाः प॑रा॒भव॑न्ती॒रनु॑ गृह्णाति॒ प्रत्या॒भव॑न्तीर् गृह्णाति॒ य ए॒वं ॅवेद॒ प्रत्ये॒व ति॑ष्ठ॒त्यथ॒ वै तामुपा᳚ह्व॒ इति॑ होवाच॒ यस्यै॑ नि॒क्रम॑णे घृ॒तं प्र॒जाः स॒ञ्ज॑007आ;व॑न्तीः॒ पिब॒न्तीति॑ छि॒नत्ति॒ सा न छि॑न॒त्ती (3) इति॒ न छि॑न॒त्तीति॑ होवाच॒ प्र तु ज॑नय॒तीत्ये॒ष वा इडा॒मुपा᳚ह्वथा॒ इति॑ ( ) होवाच॒ वृष्टि॒र्॒.वा इडा॒ वृष्ट्यै॒ वै नि॒क्रम॑णे घृ॒तं प्र॒जाः स॒ञ्ज॑007आ;व॑न्तीः पिबन्ति॒ य ए॒वं ॅवेद॒ प्रैव जा॑यतेऽन्ना॒दो भ॑वति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
इ॒यम् । वै । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । प॒रा॒भव॑न्ती॒रिति॑ परा - भव॑न्तीः । अन्विति॑॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ । प्रतीति॑ । आ॒भव॑न्ती॒रित्या᳚ - भव॑न्तीः । गृ॒ह्णा॒ति॒ । यः । ए॒वम् । वेद॑ । प्रतीति॑ । ए॒व । ति॒ष्ठ॒ति॒ । अथ॑ । वै । ताम् । उपेति॑ । अ॒ह्वे॒ । इति॑ । ह॒ । उ॒वा॒च॒ । यस्यै᳚ । नि॒क्रम॑ण॒ इति॑ नि - क्रम॑णे । घृ॒तम् । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । स॒जींव॑न्ती॒रिति॑ सं - जीव॑न्तीः । पिब॑न्ति । इति॑ । छि॒नत्ति॑ । सा । न । छि॒न॒त्ती(3) । इति॑ । न । छि॒न॒त्ति॒ । इति॑ । ह॒ । उ॒वा॒च॒ । प्रेति॑ । तु । ज॒न॒य॒ति॒ । इति॑ । ए॒षः । वै । इडा᳚म् । उपेति॑ । अ॒ह्व॒थाः॒ । इति॑ ( ) । ह॒ । उ॒वा॒च॒ । वृष्टिः॑ । वै । इडा᳚ । वृष्‌ट्यै᳚ । वै । नि॒क्रम॑ण॒ इति॑ नि - क्रम॑णे । घृ॒तम् । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । स॒जींव॑न्ती॒रिति॑ सं - जीव॑न्तीः । पि॒ब॒न्ति॒ । यः । ए॒वम् । वेद॑ । प्रेति॑ । ए॒व । जा॒य॒ते॒ । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न - अ॒दः । भ॒व॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 70

अनुवाकः 3 (4 पञ्चाशत्)

TS 1.7.3.1 TS 1.7.3.1
प॒रोक्षं॒ ॅवा अ॒न्ये दे॒वा इ॒ज्यन्ते᳚ प्र॒त्यक्ष॑म॒न्ये यद्-यज॑ते॒ य ए॒व दे॒वाः प॒रोक्ष॑मि॒ज्यन्ते॒ ताने॒व तद्-य॑जति॒ यद॑न्वाहा॒र्य॑-मा॒हर॑त्ये॒ते वै दे॒वाः प्र॒त्यक्षं॒ ॅयद् ब्रा᳚ह्म॒णास्ताने॒व तेन॑ प्रीणा॒त्यथो॒ दक्षि॑णै॒वास्यै॒षाऽथो॑ य॒ज्ञ्स्यै॒व छि॒द्रमपि॑ दधाति॒ यद्वै य॒ज्ञ्स्य॑ क्रू॒रं ॅयद्विलि॑ष्टं॒ तद॑न्वाहा॒र्ये॑णा॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प॒रोक्ष॒मिति॑ परः - अक्ष᳚म् । वै । अ॒न्ये । दे॒वाः । इ॒ज्यन्ते᳚ । प्र॒त्यक्ष॒मिति॑ प्रति - अक्ष᳚म् । अ॒न्ये । यत् । यज॑ते । ये । ए॒व । दे॒वाः । प॒रोक्ष॒मिति॑ परः - अक्ष᳚म् । इ॒ज्यन्ते᳚ । तान् । ए॒व । तत् । य॒ज॒ति॒ । यत् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मित्य॑नु - आ॒हा॒र्य᳚म् । आ॒हर॒तीत्या᳚-हर॑ति । ए॒ते । वै । दे॒वाः । प्र॒त्यक्ष॒मिति॑ प्रति - अक्ष᳚म् । यत् । ब्रा॒ह्म॒णाः । तान् । ए॒व । तेन॑ । प्री॒णा॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । दक्षि॑णा । ए॒व । अ॒स्य॒ । ए॒षा । अथो॒ इति॑ । य॒ज्ञ्स्य॑ । ए॒व । छि॒द्रम् । अपीति॑ । द॒धा॒ति॒ । यत् । वै । य॒ज्ञ्स्य॑ । क्रू॒रम् । यत् । विलि॑ष्ट॒मिति॒ वि - लि॒ष्ट॒म् । तत् । अ॒न्वा॒हा॒र्ये॑णेत्य॑नु - आ॒हा॒र्ये॑ण ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.3.2 TS 1.7.3.2
ऽन्वाह॑रति॒ तद॑न्वाहा॒र्य॑स्या-न्वाहार्य॒त्वं दे॑वदू॒ता वा ए॒ते यद्-ऋ॒त्विजो॒ यद॑न्वाहा॒र्य॑-मा॒हर॑ति देवदू॒ताने॒व प्री॑णाति प्र॒जाप॑तिर् दे॒वेभ्यो॑ य॒ज्ञान् व्यादि॑श॒थ् स रि॑रिचा॒नो॑ऽमन्यत॒ स ए॒तम॑न्वाहा॒र्य॑-मभ॑क्त-मपश्य॒त् तमा॒त्मन्न॑धत्त॒स वा ए॒ष प्रा॑जाप॒त्यो यद॑न्वाहा॒र्यो॑ यस्यै॒वं ॅवि॒दुषो᳚ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॑ सा॒क्षादे॒व प्र॒जाप॑ति-मृद्ध्नो॒त्यप॑रिमितोनि॒रुप्योऽप॑रिमितः प्र॒जाप॑तिः प्र॒जाप॑ते॒- [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒न्वाह॑र॒तीत्य॑नु - आह॑रति । तत् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑स्येत्य॑नु-आ॒हा॒र्य॑स्य । अ॒न्वा॒हा॒र्य॒त्वमित्य॑न्वाहार्य - त्वम् । दे॒व॒दू॒ता इति॑ देव - दू॒ताः । वै । ए॒ते । यत् । ऋ॒त्विजः॑ । यत् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मित्य॑नु - आ॒हा॒र्य᳚म् । आ॒हर॒तीत्या᳚ - हर॑ति । दे॒व॒दू॒तानिति॑ देव - दू॒तान् । ए॒व । प्री॒णा॒ति॒ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । दे॒वेभ्यः॑ । य॒ज्ञान् । व्यादि॑श॒दिति॑ वि - आदि॑शत् । सः । रि॒रि॒चा॒नः । अ॒म॒न्य॒त॒ । सः । ए॒तम् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मित्य॑नु - आ॒हा॒र्य᳚म् । अभ॑क्तम् । अ॒प॒श्य॒त् । तम् । आ॒त्मन्न् । अ॒ध॒त्त॒ । सः । वै । ए॒षः । प्रा॒जा॒प॒त्य इति॑ प्राजा-प॒त्यः । यत् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑ इत्य॑नु - आ॒हा॒र्यः॑ । यस्य॑ । ए॒वम् । वि॒दुषः॑ । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑ इत्य॑नु - आ॒हा॒र्यः॑ । आ॒ह्रि॒यत॒ इत्या᳚ - ह्रि॒यते᳚ । सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् । ए॒व । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा - प॒ति॒म् । ऋ॒द्ध्नो॒ति॒ । अप॑रिमित॒ इत्यप॑रि - मि॒तः॒ । नि॒रुप्य॒ इति॑ निः-उप्यः॑ । अप॑रिमित॒ इत्यप॑रि - मि॒तः॒ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.3.3 TS 1.7.3.3
राप्त्यै॑ दे॒वा वै यद्-य॒ज्ञेऽकु॑र्वत॒ तदसु॑रा अकुर्वत॒ ते दे॒वा ए॒तं प्रा॑जाप॒त्य-म॑न्वाहा॒र्य॑-मपश्य॒न् तम॒न्वाह॑रन्त॒ ततो॑ दे॒वा अभ॑व॒न् परासु॑रा॒ यस्यै॒वं ॅवि॒दुषो᳚ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॒ भव॑त्या॒त्मना॒ परा᳚स्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति य॒ज्ञेन॒ वा इ॒ष्टी प॒क्वेन॑ पू॒र्ती यस्यै॒वं ॅवि॒दुषो᳚ऽन्वाहा॒र्य॑ आह्रि॒यते॒ स त्वे॑वेष्टा॑पू॒र्ती प्र॒जाप॑तेर्भा॒गो॑ऽसी- [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आप्त्यै᳚ । दे॒वाः । वै । यत् । य॒ज्ञे । अकु॑र्वत । तत् । असु॑राः । अ॒कु॒र्व॒त॒ । ते । दे॒वाः । ए॒तम् । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा - प॒त्यम् । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑मित्य॑नु - आ॒हा॒र्य᳚म् । अ॒प॒श्य॒न्न् । तम् । अ॒न्वाह॑र॒न्तेत्य॑नु - आह॑रन्त । ततः॑ । दे॒वाः । अभ॑वन्न् । परेति॑ । असु॑राः । यस्य॑ । ए॒वम् । वि॒दुषः॑ । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑ इत्य॑नु - आ॒हा॒र्यः॑ । आ॒ह्रि॒यत॒ इत्या᳚ - ह्रि॒यते᳚ । भव॑ति । आ॒त्मना᳚ । परेति॑ । अ॒स्य॒ । भ्रातृ॑व्यः । भ॒व॒ति॒ । य॒ज्ञेन॑ । वै । इ॒ष्टी । प॒क्वेन॑ । पू॒र्ती । यस्य॑ । ए॒वम् । वि॒दुषः॑ । अ॒न्वा॒हा॒र्य॑ इत्य॑नु - आ॒हा॒र्यः॑ । आ॒ह्रि॒यत॒ इत्या᳚ - ह्रि॒यते᳚ । सः । तु । ए॒व । इ॒ष्टा॒पू॒र्तीती᳚ष्ट - पू॒र्ती । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ । भा॒गः । अ॒सि॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.3.4 TS 1.7.3.4
त्या॑ह प्र॒जाप॑तिमे॒व भा॑ग॒धेये॑न॒ सम॑र्द्धय॒त्यूर्ज॑स्वा॒न् पय॑स्वा॒नित्या॒होर्ज॑-मे॒वास्मि॒न् पयो॑ दधाति प्राणापा॒नौ मे॑ पाहि समानव्या॒नौ मे॑ पा॒हीत्या॑हा॒ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा॒स्ते ऽक्षि॑तो॒ ऽस्यक्षि॑त्यै त्वा॒ मा मे᳚ क्षेष्ठा अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ॅलो॒क इत्या॑ह॒ क्षीय॑ते॒ वा अ॒मुष्मि॑न् ॅलो॒केऽन्न॑-मि॒तःप्र॑दानꣳ॒॒ ह्य॑मुष्मिन् ॅलो॒के ( ) प्र॒जा उ॑प॒जीव॑न्ति॒ यदे॒व-म॑भिमृ॒शत्यक्षि॑ति-मे॒वैन॑द् गमयति॒ नास्या॒मुष्मि॑न् ॅलो॒केऽन्नं॑ क्षीयते ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
इति॑ । आ॒ह॒ । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा - प॒ति॒म् । ए॒व । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । समिति॑ । अ॒द्‌र्ध॒य॒ति॒ । ऊर्ज॑स्वान् । पय॑स्वान् । इति॑ । आ॒ह॒ । ऊर्ज᳚म् । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । पयः॑ । द॒धा॒ति॒ । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण -अ॒पा॒नौ । मे॒ । पा॒हि॒ । स॒मा॒न॒व्या॒नाविति॑ समान - व्या॒नौ । मे॒ । पा॒हि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् । ए॒व । ए॒ताम् । एति॑ । शा॒स्ते॒ । अक्षि॑तः । अ॒सि॒ । अक्षि॑त्यै । त्वा॒ । मा । मे॒ । क्षे॒ष्ठाः॒ । अ॒मुत्र॑ । अ॒मुष्मिन्न्॑ । लो॒के । इति॑ । आ॒ह॒ । क्षीय॑ते । वै । अ॒मुष्मिन्न्॑ । लो॒के । अन्न᳚म् । इ॒तः प्र॑दान॒मिती॒तः - प्र॒दा॒न॒म् । हि । अ॒मुष्मिन्न्॑ । लो॒के ( ) । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । उ॒प॒जीव॒न्तीत्यु॑प - जीव॑न्ति । यत् । ए॒वम् । अ॒भि॒मृ॒शतीत्य॑भि - मृ॒शति॑ । अक्षि॑तिम् । ए॒व । ए॒न॒त् । ग॒म॒य॒ति॒ । न । अ॒स्य॒ । अ॒मुष्मिन्न्॑ । लो॒के । अन्न᳚म् । क्षी॒य॒ते॒ ॥
पदसंख्या: 65

अनुवाकः 4 (6 पञ्चाशत्)

TS 1.7.4.1 TS 1.7.4.1
ब॒र्॒.हिषो॒ऽहं दे॑वय॒ज्यया᳚ प्र॒जावा᳚न् भूयास॒मित्या॑ह ब॒र्॒.हिषा॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत॒ तेनै॒व प्र॒जाः सृ॑जते॒ नरा॒शꣳस॑स्या॒हं दे॑वय॒ज्यया॑ पशु॒मान् भू॑यास॒मित्या॑ह॒ नरा॒शꣳसे॑न॒ वै प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत॒ तेनै॒व प॒शून्थ् सृ॑जते॒ऽग्नेः स्वि॑ष्ट॒कृतो॒ऽहं दे॑वय॒ज्ययाऽऽयु॑ष्मान्. य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठां ग॑मेय॒मित्या॒हाऽऽयु॑रे॒वात्मन् ध॑त्ते॒ प्रति॑ य॒ज्ञेन॑ तिष्ठति दर्.शपूर्णमा॒सयो॒र् - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ब॒र्॒.हिषः॑ । अ॒हम् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव - य॒ज्यया᳚ । प्र॒जावा॒निति॑ प्र॒जा -वा॒न् । भू॒या॒स॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । ब॒र॒.हिषा᳚ । वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । अ॒सृ॒ज॒त॒ । तेन॑ । ए॒व । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । सृ॒ज॒ते॒ । नरा॒शꣳस॑स्य । अ॒हम् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव - य॒ज्यया᳚ । प॒शु॒मानिति॑ पशु-मान् । भू॒या॒स॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । नरा॒शꣳसे॑न । वै । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । प॒शून् । अ॒सृ॒ज॒त॒ । तेन॑ । ए॒व । प॒शून् । सृ॒ज॒ते॒ । अ॒ग्नेः । स्वि॒ष्ट॒कृत॒ इति॑ स्विष्ट - कृतः॑ । अ॒हम् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव - य॒ज्यया᳚ । आयु॑ष्मान् । य॒ज्ञेन॑ । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति-स्थाम् । ग॒मे॒य॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । आयुः॑ । ए॒व । आ॒त्मन्न् । ध॒त्ते॒ । प्रतीति॑ । य॒ज्ञेन॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । द॒र॒.श॒पू॒र्ण॒मा॒सयो॒रिति॑ दर्.श - पू॒र्ण॒मा॒सयोः᳚ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.4.2 TS 1.7.4.2
वै दे॒वा उज्जि॑ति॒-मनूद॑जयन् दर्.शपूर्णमा॒साभ्या॒- मसु॑रा॒नपा॑-नुदन्ता॒ग्ने-र॒हमुज्जि॑ति॒-मनूज्जे॑ष॒-मित्या॑ह दर्.शपूर्णमा॒सयो॑रे॒व दे॒वता॑नां॒ ॅयज॑मान॒ उज्जि॑ति॒मनूज्ज॑यति दर्.शपूर्णमा॒साभ्यां॒ भ्रातृ॑व्या॒नप॑ नुदते॒ वाज॑वतीभ्यां॒ ॅव्यू॑ह॒त्यन्नं॒ ॅवै वाजोऽन्न॑मे॒वाव॑ रुन्धे॒ द्वाभ्यां॒ प्रति॑ष्ठित्यै॒ यो वै य॒ज्ञ्स्य॒ द्वौ दोहौ॑ वि॒द्वान् यज॑त उभ॒यत॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वै । दे॒वाः । उज्जि॑ति॒मित्युत् - जि॒ति॒म् । अनु॑ । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒न्न् । द॒र्॒.श॒पू॒र्ण॒मा॒साभ्या॒मिति॑ दर्.श-पू॒र्ण॒मा॒साभ्या᳚म् । असु॑रान् । अपेति॑ । अ॒नु॒द॒न्त॒ । अ॒ग्नेः । अ॒हम् । उज्जि॑ति॒मित्युत् - जि॒ति॒म् । अनु॑ । उदिति॑ । जे॒ष॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । द॒र्॒.श॒पू॒र्ण॒मा॒सयो॒रिति॑ दर्.श - पू॒र्ण॒मा॒सयोः᳚ । ए॒व । दे॒वता॑नाम् । यज॑मानः । उज्जि॑ति॒मित्युत् - जि॒ति॒म् । अनु॑ । उदिति॑ । ज॒य॒ति॒ । द॒र॒.श॒पू॒र्ण॒मा॒साभ्या॒मिति॑ दर्.श-पू॒र्ण॒मा॒साभ्या᳚म् । भ्रातृ॑व्यान् । अपेति॑ । नु॒द॒ते॒ । वाज॑वतीभ्या॒मिति॒ वाज॑ - व॒ती॒भ्या॒म् । वीति॑ । ऊ॒ह॒ति॒ । अन्न᳚म् । वै । वाजः॑ । अन्न᳚म् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । द्वाभ्या᳚म् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ । यः । वै । य॒ज्ञ्स्य॑ । द्वौ । दोहौ᳚ । वि॒द्वान् । यज॑ते । उ॒भ॒यतः॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.4.3 TS 1.7.4.3
ए॒व य॒ज्ञ्ं दु॑हे पु॒रस्ता᳚च्चो॒परि॑ष्टाच्चै॒ष वा अ॒न्यो य॒ज्ञ्स्य॒ दोह॒ इडा॑याम॒न्यो यर्.हि॒ होता॒ यज॑मानस्य॒ नाम॑ गृह्णी॒यात् तर्.हि॑ ब्रूया॒देमा अ॑ग्मन्ना॒शिषो॒ दोह॑कामा॒ इति॒ सꣳस्तु॑ता ए॒व दे॒वता॑ दु॒हेऽथो॑ उभ॒यत॑ ए॒व य॒ज्ञ्ं दु॑हे पु॒रस्ता᳚च्चो॒परि॑ष्टाच्च॒ रोहि॑तेन त्वा॒ऽग्निर्दे॒वतां᳚ गमय॒त्वित्या॑है॒ते वै दे॑वा॒श्वा - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒व । य॒ज्ञ्म् । दु॒हे॒ । पु॒रस्ता᳚त् । च॒ । उ॒परि॑ष्टात् । च॒ । ए॒षः । वै । अ॒न्यः । य॒ज्ञ्स्य॑ । दोहः॑ । इडा॑याम् । अ॒न्यः । यर्.हि॑ । होता᳚ । यज॑मानस्य । नाम॑ । गृ॒ह्णी॒यात् । तर्.हि॑ । ब्रू॒या॒त् । एति॑ । इ॒माः । अ॒ग्म॒न्न् । आ॒शिष॒ इत्या᳚ - शिषः॑ । दोह॑कामा॒ इति॒ दोह॑ - का॒माः॒ । इति॑ । सꣳस्तु॑ता॒ इति॒ सं - स्तु॒ताः॒ । ए॒व । दे॒वताः᳚ । दु॒हे॒ । अथो॒ इति॑ । उ॒भ॒यतः॑ । ए॒व । य॒ज्ञ्म् । दु॒हे॒ । पु॒रस्ता᳚त् । च॒ । उ॒परि॑ष्ठत् । च॒ । रोहि॑तेन । त्वा॒ । अ॒ग्निः । दे॒वता᳚म् । ग॒म॒य॒तु॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । ए॒ते । वै । दे॒वा॒श्वा इति॑ देव - अ॒श्वाः ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.4.4 TS 1.7.4.4
यज॑मानः प्रस्त॒रो यदे॒तैः प्र॑स्त॒रं प्र॒हर॑ति देवा॒श्वैरे॒व यज॑मानꣳ सुव॒र्गं ॅलो॒कं ग॑मयति॒ वि ते॑ मुञ्चामि रश॒ना वि र॒श्मीनित्या॑है॒ष वा अ॒ग्नेर्वि॑मो॒कस्ते-नै॒वैनं॒ ॅविमु॑ञ्चति ॒विष्णोः᳚ शं॒ॅयोर॒हं दे॑वय॒ज्यया॑ य॒ज्ञेन॑ प्रति॒ष्ठां ग॑मेय॒मित्या॑ह य॒ज्ञो वै विष्णु॑र् य॒ज्ञ् ए॒वान्त॒तः प्रति॑ तिष्ठति॒ सोम॑स्या॒हं दे॑वय॒ज्यया॑ सु॒रेता॒ -[ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यज॑मानः । प्र॒स्त॒र इति॑ प्र - स्त॒रः । यत् । ए॒तैः । प्र॒स्त॒रमिति॑ प्र - स्त॒रम् । प्र॒हर॒तीति॑ प्र - हर॑ति । दे॒वा॒श्वैरिति॑ देव - अ॒श्वैः । ए॒व । यज॑मानम् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् । लो॒कम् । ग॒म॒य॒ति॒ । वीति॑ । ते॒ । मु॒ञ्चा॒मि॒ । र॒श॒नाः । वीति॑ । र॒श्मीन् । इति॑ । आ॒ह॒ । ए॒षः । वै । अ॒ग्नेः । वि॒मो॒क इति॑ वि - मो॒कः । तेन॑ । ए॒व । ए॒न॒म् । वीति॑ । मु॒ञ्च॒ति॒ । विष्णोः᳚ । शं॒ॅयोरिति॑ शं - योः । अ॒हम् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव - य॒ज्यया᳚ । य॒ज्ञेन॑ । प्र॒ति॒ष्ठामिति॑ प्रति - स्थाम् । ग॒मे॒य॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । य॒ज्ञ्ः । वै । विष्णुः॑ । य॒ज्ञे । ए॒व । अ॒न्त॒तः । प्रतीति॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । सोम॑स्य । अ॒हम् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव - य॒ज्यया᳚ । सु॒रेता॒ इति॑ सु - रेताः᳚ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.4.5 TS 1.7.4.5
रेतो॑ धिषी॒येत्या॑ह॒ सोमो॒ वै रे॑तो॒धास्तेनै॒व रेत॑ आ॒त्मन् ध॑त्ते॒ त्वष्टु॑र॒हं दे॑वय॒ज्यया॑ पशू॒नाꣳ रू॒पं पु॑षेय॒मित्या॑ह॒ त्वष्टा॒ वै प॑शू॒नां मि॑थु॒नानाꣳ॑ रूप॒कृत्तेनै॒व प॑शू॒नाꣳ रू॒पमा॒त्मन् ध॑त्ते दे॒वानां॒ पत्नी॑र॒ग्निर् गृ॒हप॑तिर् य॒ज्ञ्स्य॑ मिथु॒नं तयो॑र॒हं दे॑वय॒ज्यया॑ मिथु॒नेन॒ प्रभू॑यास॒-मित्या॑है॒तस्मा॒द् वै मि॑थु॒नात् प्र॒जाप॑तिर् मिथु॒नेन॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
रेतः॑ । धि॒षी॒य॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । सोमः॑ । वै । रे॒तो॒धा इति॑ रेतः-धाः । तेन॑ । ए॒व । रेतः॑ । आ॒त्मन्न् । ध॒त्ते॒ । त्वष्टुः॑ । अ॒हम् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव - य॒ज्यया᳚ । प॒शू॒नाम् । रू॒पम् । पु॒षे॒य॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । त्वष्टा᳚ । वै । प॒शू॒नाम् । मि॒थु॒नाना᳚म् । रू॒प॒कृदिति॑ रूप - कृत् । तेन॑ । ए॒व । प॒शू॒नाम् । रू॒पम् । आ॒त्मन्न् । ध॒त्ते॒ । दे॒वाना᳚म् । पत्नीः᳚ । अ॒ग्निः । गृ॒हप॑ति॒रिति॑ गृ॒ह - प॒तिः॒ । य॒ज्ञ्स्य॑ । मि॒थु॒नम् । तयोः᳚ । अ॒हम् । दे॒व॒य॒ज्ययेति॑ देव - य॒ज्यया᳚ । मि॒थु॒नेन॑ । प्रेति॑ । भू॒या॒स॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । ए॒तस्मा᳚त् । वै । मि॒थु॒नात् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । मि॒थु॒नेन॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.4.6 TS 1.7.4.6
प्राजा॑यत॒ तस्मा॑दे॒व यज॑मानो मिथु॒नेन॒ प्रजा॑यते वे॒दो॑ऽसि॒ वित्ति॑रसि वि॒देयेत्या॑ह वे॒देन॒ वै दे॒वा असु॑राणां ॅवि॒त्तं ॅवेद्य॑मविन्दन्त॒ तद्-वे॒दस्य॑ वेद॒त्वं ॅयद्य॒द् भ्रातृ॑व्यस्याभि॒द्ध्याये॒त् तस्य॒ नाम॑ गृह्णीया॒त् तदे॒वास्य॒ सर्वं॑ ॅवृङ्क्ते घृ॒तव॑न्तं कुला॒यिनꣳ॑ रा॒यस्पोषꣳ॑ सह॒स्रिणं॑ ॅवे॒दो द॑दातु वा॒जिन॒मित्या॑ह॒ प्रस॒हस्रं॑ प॒शूना᳚प्नो॒त्या ( ) स्य॑ प्र॒जायां᳚ ॅवा॒जी जा॑यते॒ य ए॒वं ॅवेद॑ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प्रेति॑ । अ॒जा॒य॒त॒ । तस्मा᳚त् । ए॒व । यज॑मानः । मि॒थु॒नेन॑ । प्रेति॑ । जा॒य॒ते॒ । वे॒दः । अ॒सि॒ । वित्तिः॑ । अ॒सि॒ । वि॒देय॑ । इति॑ । आ॒ह॒ । वे॒देन॑ । वै । दे॒वाः । असु॑राणाम् । वि॒त्तम् । वेद्य᳚म् । अ॒वि॒न्द॒न्त॒ । तत् । वे॒दस्य॑ । वे॒द॒त्वमिति॑ वेद - त्वम् । यद्य॒दिति॒ यत् - य॒त् । भ्रातृ॑व्यस्य । अ॒भि॒द्ध्याये॒दित्य॑भि-ध्याये᳚त् । तस्य॑ । नाम॑ । गृ॒ह्णी॒या॒त् । तत् । ए॒व । अ॒स्य॒ । सर्व᳚म् । वृ॒ङ्क्ते॒ । घृ॒तव॑न्त॒मिति॑ घृ॒त - व॒न्त॒म् । कु॒ला॒यिन᳚म् । रा॒यः । पोष᳚म् । स॒ह॒स्रिण᳚म् । वे॒दः । द॒दा॒तु॒ । वा॒जिन᳚म् । इति॑ । आ॒ह॒ । प्रेति॑ । स॒हस्र᳚म् । प॒शून् । आ॒प्नो॒ति॒ ( ) । एति॑ । अ॒स्य॒ । प्र॒जाया॒मिति॑ प्र - जाया᳚म् । वा॒जी । जा॒य॒ते॒ । यः । ए॒वम् । वेद॑ ॥
पदसंख्या: 58

अनुवाकः 5 (4 पञ्चाशत्)

TS 1.7.5.1 TS 1.7.5.1
ध्रु॒वां ॅवै रिच्य॑मानां ॅय॒ज्ञोऽनु॑ रिच्यते य॒ज्ञ्ं ॅयज॑मानो॒ यज॑मानं प्र॒जा ध्रु॒वामा॒प्याय॑मानां ॅय॒ज्ञोऽन्वा प्या॑यते य॒ज्ञ्ं ॅयज॑मानो॒ यज॑मानं प्र॒जा आ प्या॑यतां ध्रु॒वा घृ॒तेनेत्या॑ह ध्रु॒वामे॒वा ऽऽ प्या॑ययति॒ तामा॒प्याय॑मानां ॅय॒ज्ञोऽन्वा प्या॑यते य॒ज्ञ्ं ॅयज॑मानो॒ यज॑मानं प्र॒जाः प्र॒जाप॑तेर् वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मिꣳ॑स्त्वा दधामि स॒ह यज॑माने॒नेत्या॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ध्रु॒वाम् । वै । रिच्य॑मानाम् । य॒ज्ञ्ः । अन्विति॑ । रि॒च्य॒ते॒ । य॒ज्ञ्म् । यज॑मानः । यज॑मानम् । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । ध्रु॒वाम् । आ॒प्याय॑माना॒मित्या᳚ - प्याय॑मानाम् । य॒ज्ञ्ः । अनु॑ । एति॑ । प्या॒य॒ते॒ । य॒ज्ञ्म् । यज॑मानः । यज॑मानम् । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । एति॑ । प्या॒य॒ता॒म् । ध्रु॒वा । घृ॒तेन॑ । इति॑ । आ॒ह॒ । ध्रु॒वाम् । ए॒व । एति॑ । प्या॒य॒य॒ति॒ । ताम् । आ॒प्याय॑माना॒मित्या᳚ - प्याय॑मानाम् । य॒ज्ञ्ः । अनु॑ । एति॑ । प्या॒य॒ते॒ । य॒ज्ञ्म् । यज॑मानः । यज॑मानम् । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ । वि॒भानिति॑ वि - भान् । नाम॑ । लो॒कः । तस्मिन्न्॑ । त्वा॒ । द॒धा॒मि॒ । स॒ह । यज॑मानेन । इति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.5.2 TS 1.7.5.2
हा॒यं ॅवै प्र॒जाप॑तेर् वि॒भान्नाम॑ लो॒कस्तस्मि॑-न्ने॒वैनं॑ दधाति स॒ह यज॑मानेन॒ रिच्य॑त इव॒ वा ए॒तद्-यद्-यज॑ते॒ यद्-य॑जमानभा॒गं प्रा॒श्ञात्या॒त्मान॑मे॒व प्री॑णात्ये॒तावा॒न्॒. वै य॒ज्ञो यावान्॑. यजमानभा॒गो य॒ज्ञो यज॑मानो॒ यद्-य॑जमानभा॒गं प्रा॒श्ञाति॑ य॒ज्ञ् ए॒व य॒ज्ञ्ं प्रति॑ ष्ठापयत्ये॒तद्वै सू॒यव॑सꣳ॒॒ सोद॑कं॒ यद्ब॒र्॒.हिश्चाऽऽप॑श्चै॒तद् - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आ॒ह॒ । अ॒यम् । वै । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ । वि॒भानिति॑ वि - भान् । नाम॑ । लो॒कः । तस्मिन्न्॑ । ए॒व । ए॒न॒म् । द॒धा॒ति॒ । स॒ह । यज॑मानेन । रिच्य॑ते । इ॒व॒ । वै । ए॒तत् । यत् । यज॑ते । यत् । य॒ज॒मा॒न॒भा॒गमिति॑ यजमान - भा॒गम् । प्रा॒श्नातीति॑ प्र - अ॒श्नाति॑ । आ॒त्मान᳚म् । ए॒व । प्री॒णा॒ति॒ । ए॒तावान्॑ । वै । य॒ज्ञ्ः । यावान्॑ । य॒ज॒मा॒न॒भा॒ग इति॑ यजमान - भा॒गः । य॒ज्ञ्ः । यज॑मानः । यत् । य॒ज॒मा॒न॒भा॒गमिति॑ यजमान - भा॒गम् । प्रा॒श्नातीति॑ प्र - अ॒श्नाति॑ । य॒ज्ञे । ए॒व । य॒ज्ञ्म् । प्रतीति॑ । स्था॒प॒य॒ति॒ । ए॒तत् । वै । सू॒यव॑स॒मिति॑ सु - यव॑सम् । सोद॑क॒मिति॒ स - उ॒द॒क॒म् । यत् । ब॒र्॒.हिः । च॒ । आपः॑ । च॒ । ए॒तत् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.5.3 TS 1.7.5.3
यज॑मानस्या॒ऽऽयत॑नं॒ ॅयद्वेदि॒र्यत् पू᳚र्णपा॒त्र-म॑न्तर्वे॒दि नि॒नय॑ति॒ स्व ए॒वाऽऽय॑तने सू॒यव॑सꣳ॒॒ सोद॑कं कुरुते॒ सद॑सि॒ सन्मे॑ भूया॒ इत्या॒हाऽऽपो॒ वै य॒ज्ञ् आपो॒ऽमृतं॑ ॅय॒ज्ञ्मे॒वामृत॑-मा॒त्मन् ध॑त्ते॒ सर्वा॑णि॒ वै भू॒तानि॑ व्र॒त-मु॑प॒यन्त॒ -मनूप॑ यन्ति॒ प्राच्यां᳚ दि॒शि दे॒वा ऋ॒त्विजो॑ मार्जयन्ता॒-मित्या॑है॒ष वै द॑र्.शपूर्णमा॒सयो॑-रवभृ॒थो -[ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यज॑मानस्य । आ॒यत॑न॒मित्या᳚ - यत॑नम् । यत् । वेदिः॑ । यत् । पू॒र्ण॒पा॒त्रमिति॑ पूर्ण - पा॒त्रम् । अ॒न्त॒र्वे॒दीत्य॑न्तः - वे॒दि । नि॒नय॒तीति॑ नि - नय॑ति । स्वे । ए॒व । आ॒यत॑न॒ इत्या᳚ - यत॑ने । सू॒यव॑स॒मिति॑ सु - यव॑सम् । सोद॑क॒मिति॒ स - उ॒द॒क॒म् । कु॒रु॒ते॒ । सत् । अ॒सि॒ । सत् । मे॒ । भू॒याः॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । आपः॑ । वै । य॒ज्ञ्ः । आपः॑ । अ॒मृत᳚म् । य॒ज्ञ्म् । ए॒व । अ॒मृत᳚म् । आ॒त्मन्न् । ध॒त्ते॒ । सर्वा॑णि । वै । भू॒तानि॑ । व्र॒तम् । उ॒प॒यन्त॒मित्यु॑प - यन्त᳚म् । अनु॑ । उपेति॑ । य॒न्ति॒ । प्राच्या᳚म् । दि॒शि । दे॒वाः । ऋ॒त्विजः॑ । मा॒र्ज॒य॒न्ता॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । ए॒षः । वै । द॒र्॒.श॒पू॒र्ण॒मा॒सयो॒रिति॑ दर्.श - पू॒र्ण॒मा॒सयोः᳚ । अ॒व॒भृ॒थ इत्य॑व - भृ॒थः ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.5.4 TS 1.7.5.4
यान्ये॒वैनं॑ भू॒तानि॑ व्र॒तमु॑प॒यन्त॑-मनूप॒यन्ति॒ तैरे॒व स॒हाव॑भृ॒थमवै॑ति॒ विष्णु॑मुखा॒ वै दे॒वा श्छन्दो॑भिरि॒मान् ॅलो॒का-न॑नपज॒य्यम॒भ्य॑जय॒न्॒. यद्-वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते॒ विष्णु॑रे॒व भू॒त्वा यज॑मान॒श्छन्दो॑भिरि॒मान् ॅलो॒का-न॑नपज॒य्यम॒भि ज॑यति॒ विष्णोः॒ क्रमो᳚ऽस्यभिमाति॒हेत्या॑ह गाय॒त्री वै पृ॑थि॒वी त्रैष्टु॑भम॒न्तरि॑क्षं॒ जाग॑ती॒ द्यौरानु॑ष्टुभी॒र् दिश॒ श्छन्दो॑भिरे॒वेमान् ॅलो॒कान्. य॑थापू॒र्वम॒भि ज॑यति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यानि॑ । ए॒व । ए॒न॒म् । भू॒तानि॑ । व्र॒तम् । उ॒प॒यन्त॒मित्यु॑प - यन्त᳚म् । अ॒नू॒प॒यन्तीत्य॑नु - उ॒प॒यन्ति॑ । तैः । ए॒व । स॒ह । अ॒व॒भृ॒थमित्य॑व - भृ॒थम् । अवेति॑ । ए॒ति॒ । विष्णु॑मुखा॒ इति॒ विष्णु॑ - मु॒खाः॒ । वै । दे॒वाः । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ । इ॒मान् । लो॒कान् । अ॒न॒प॒ज॒य्यमित्य॑नप-ज॒य्यम् । अ॒भीति॑ । अ॒ज॒य॒न्न् । यत् । वि॒ष्णु॒क्र॒मानिति॑ विष्णु - क्र॒मान् । क्रम॑ते । विष्णुः॑ । ए॒व । भू॒त्वा । यज॑मानः । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ । इ॒मान् । लो॒कान् । अ॒न॒प॒ज॒य्यमित्य॑नप - ज॒य्यम् । अ॒भीति॑ । ज॒य॒ति॒ । विष्णोः᳚ । क्रमः॑ । अ॒सि॒ । अ॒भि॒मा॒ति॒हेत्य॑भिमाति - हा । इति॑ । आ॒ह॒ । गा॒य॒त्री । वै । पृ॒थि॒वी । त्रैष्टु॑भम् । अ॒न्तरि॑क्षम् । जाग॑ती । द्यौः । आनु॑ष्टुभी॒रित्यानु॑ - स्थु॒भीः॒ । दिशः॑ ( ) । छन्दो॑भि॒रिति॒ छन्दः॑ - भिः॒ । ए॒व । इ॒मान् । लो॒कान् । य॒था॒पू॒र्वमिति॑ यथा - पू॒र्वम् । अ॒भीति॑ । ज॒य॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 57

अनुवाकः 6 (7 पञ्चाशत्)

TS 1.7.6.1 TS 1.7.6.1
अग॑न्म॒ सुवः॒ सुव॑रग॒न्मेत्या॑ह सुव॒र्गमे॒व लो॒कमे॑ति स॒न्दृश॑स्ते॒ मा छि॑थ्सि॒ यत्ते॒ तप॒स्तस्मै॑ ते॒ मा ऽऽ वृ॒क्षीत्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैतथ् सु॒भूर॑सि॒ श्रेष्ठो॑ रश्मी॒नामा॑यु॒र्द्धा अ॒स्यायु॑र्मे धे॒हीत्या॑हा॒ऽऽशिष॑मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ प्र वा ए॒षो᳚ऽस्मान् ॅलो॒काच्च्य॑वते॒ यो - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अग॑न्म । सुवः॑ । सुवः॑ । अ॒ग॒न्म॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् । ए॒व । लो॒कम् । ए॒ति॒ । स॒दृंश॒ इति॑ सं -दृशः॑ । ते॒ । मा । छि॒थ्सि॒ । यत् । ते॒ । तपः॑ । तस्मै᳚ । ते॒ । मा । एति॑ । वृ॒क्षि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः । ए॒व । ए॒तत् । सु॒भूरिति॑ सु- भूः । अ॒सि॒ । श्रेष्ठः॑ । र॒श्मी॒नाम् । आ॒यु॒द्‌र्धा इत्या॑युः - धाः । अ॒सि॒ । आयुः॑ । मे॒ । धे॒हि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒व । ए॒ताम् । एति॑ । शा॒स्ते॒ । प्रेति॑ । वै । ए॒षः । अ॒स्मात् । लो॒कात् । च्य॒व॒ते॒ । यः ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.6.2 TS 1.7.6.2
वि॑ष्णुक्र॒मान् क्रम॑ते सुव॒र्गाय॒ हि लो॒काय॑ विष्णुक्र॒माः क्र॒म्यन्ते᳚ ब्रह्मवा॒दिनो॑ वदन्ति॒ स त्वै वि॑ष्णुक्र॒मान् क्र॑मेत॒ य इ॒मान् ॅलो॒कान् भ्रातृ॑व्यस्य सं॒ॅविद्य॒ पुन॑रि॒मं ॅलो॒कं प्र॑त्यव॒रोहे॒दित्ये॒ष वा अ॒स्य लो॒कस्य॑ प्रत्यवरो॒हो यदाहे॒दम॒हम॒मुं भ्रातृ॑व्यमा॒भ्यो दि॒ग्भ्यो᳚ऽस्यै दि॒व इती॒माने॒व लो॒कान् भ्रातृ॑व्यस्य सं॒ॅविद्य॒ पुन॑रि॒मं ॅलो॒कं प्र॒त्यव॑रोहति॒ सं - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वि॒ष्णु॒क्र॒मानिति॑ विष्णु - क्र॒मान् । क्रम॑ते । सु॒व॒र्गायेति॑ सुवः-गाय॑ । हि । लो॒काय॑ । वि॒ष्णु॒क्र॒मा इति॑ विष्णु - क्र॒माः । क्र॒म्यन्ते᳚ । ब्र॒ह्म॒वा॒दिन॒ इति॑ ब्रह्म - वा॒दिनः॑ । व॒द॒न्ति॒ । सः । तु । वै । वि॒ष्णु॒क्र॒मानिति॑ विष्णु - क्र॒मान् । क्र॒मे॒त॒ । यः । इ॒मान् । लो॒कान् । भ्रातृ॑व्यस्य । स॒म्ॅविद्येति॑ सं - विद्य॑ । पुनः॑ । इ॒मम् । लो॒कम् । प्र॒त्य॒व॒रोहे॒दिति॑ प्रति - अ॒व॒रोहे᳚त् । इति॑ । ए॒षः । वै । अ॒स्य । लो॒कस्य॑ । प्र॒त्य॒व॒रो॒ह इति॑ प्रति - अ॒व॒रो॒हः । यत् । आह॑ । इ॒दम् । अ॒हम् । अ॒मुम् । भ्रातृ॑व्यम् । आ॒भ्यः । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक् - भ्यः । अ॒स्यै । दि॒वः । इति॑ । इ॒मान् । ए॒व । लो॒कान् । भ्रातृ॑व्यस्य । स॒म्ॅविद्येति॑ सं - विद्य॑ । पुनः॑ । इ॒मम् । लो॒कम् । प्र॒त्यव॑रोह॒तीति॑ प्रति - अव॑रोहति । समिति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.6.3 TS 1.7.6.3
ज्योति॑षाऽभूव॒मित्या॑हा॒स्मिन्ने॒व लो॒के प्रति॑ तिष्ठत्यै॒न्द्री-मा॒वृत॑-म॒न्वाव॑र्त॒ इत्या॑हा॒सौ वा आ॑दि॒त्य इन्द्र॒स्तस्यै॒वाऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तते दक्षि॒णा प॒र्याव॑र्तते॒ स्वमे॒व वी॒र्य॑मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ तस्मा॒द् दक्षि॒णोऽर्द्ध॑ आ॒त्मनो॑ वी॒र्या॑वत्त॒रोऽथो॑ आदि॒त्यस्यै॒वाऽऽवृत॒मनु॑ प॒र्याव॑र्तते॒ सम॒हं प्र॒जया॒ सं मया᳚ प्र॒जेत्या॑हा॒ऽऽशिष॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ज्योति॑षा । अ॒भू॒व॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । अ॒स्मिन्न् । ए॒व । लो॒के । प्रतीति॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । ऐ॒न्द्रीम् । आ॒वृत॒मित्या᳚ - वृत᳚म् । अ॒न्वाव॑र्त॒ इत्य॑नु - आव॑र्ते । इति॑ । आ॒ह॒ । अ॒सौ । वै । आ॒दि॒त्यः । इन्द्रः॑ । तस्य॑ । ए॒व । आ॒वृत॒मित्या᳚ - वृत᳚म् । अन्विति॑ । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि - आव॑र्तते । द॒क्षि॒णा । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि - आव॑र्तते । स्वम् । ए॒व । वी॒र्य᳚म् । अन्विति॑ । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि - आव॑र्तते । तस्मा᳚त् । दक्षि॑णः । अद्‌र्धः॑ । आ॒त्मनः॑ । वी॒र्या॑वत्तर॒ इति॑ वी॒र्या॑वत् - त॒रः॒ । अथो॒ इति॑ । आ॒दि॒त्यस्य॑ । ए॒व । आ॒वृत॒मित्या᳚ - वृत᳚म् । अन्विति॑ । प॒र्याव॑र्तत॒ इति॑ परि - आव॑र्तते । समिति॑ । अ॒हम् । प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ । समिति॑ । मया᳚ । प्र॒जेति॑ प्र - जा । इति॑ । आ॒ह॒ । आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.6.4 TS 1.7.6.4
मे॒वैतामा शा᳚स्ते॒ समि॑द्धो अग्ने मे दीदिहि समे॒द्धा ते॑ अग्ने दीद्यास॒मित्या॑ह यथाय॒जु-रे॒वैतद्वसु॑मान्. य॒ज्ञो वसी॑यान् भूयास॒-मित्या॑हा॒-ऽऽशिष॑मे॒वेतामा शा᳚स्ते ब॒हु वै गार्.ह॑पत्य॒स्यान्ते॑ मि॒श्रमि॑व चर्यत आग्निपावमा॒नीभ्यां॒ गार्.ह॑पत्य॒मुप॑ तिष्ठते पु॒नात्ये॒वाग्निं पु॑नी॒त आ॒त्मानं॒ द्वाभ्यां॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अग्ने॑ गृहपत॒ इत्या॑ह - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒व । ए॒ताम् । एति॑ । शा॒स्ते॒ । समि॑द्ध॒ इति॒ सं - इ॒द्धः॒ । अ॒ग्ने॒ । मे॒ । दी॒दि॒हि॒ । स॒मे॒द्धेति॑ सं - ए॒द्धा । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । दी॒द्या॒स॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः । ए॒व । ए॒तत् । वसु॑मा॒निति॒ वसु॑ - मा॒न् । य॒ज्ञ्ः । वसी॑यान् । भू॒या॒स॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । आ॒शिष॒मित्या᳚-शिष᳚म् । ए॒व । ए॒ताम् । एति॑ । शा॒स्ते॒ । ब॒हु । वै । गार्.ह॑पत्य॒स्येति॒ गार्.ह॑ - प॒त्य॒स्य॒ । अन्ते᳚ । मि॒श्रम् । इ॒व॒ । च॒र्य॒ते॒ । आ॒ग्नि॒पा॒व॒मा॒नीभ्या॒मित्या᳚ग्नि - पा॒व॒मा॒नीभ्या᳚म् । गार्.ह॑पत्य॒मिति॒ गार्.ह॑ - प॒त्य॒म् । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ । पु॒नाति॑ । ए॒व । अ॒ग्निम् । पु॒नी॒ते । आ॒त्मान᳚म् । द्वाभ्या᳚म् । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ । अग्ने᳚ । गृ॒ह॒प॒त॒ इति॑ गृह - प॒ते॒ । इति॑ । आ॒ह॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.6.5 TS 1.7.6.5
यथाय॒जुरे॒वैतच्छ॒तꣳ हिमा॒ इत्या॑ह श॒तं त्वा॑ हेम॒न्तानि॑न्धिषी॒येति॒ वावैतदा॑ह पु॒त्रस्य॒ नाम॑ गृह्णात्यन्ना॒दमे॒वैनं॑ करोति॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ तन्त॑वे॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒द्-यस्य॑ पु॒त्रोऽजा॑तः॒ स्यात् ते॑ज॒स्व्ये॑वास्य॑ ब्रह्मवर्च॒सी पु॒त्रो जा॑यते॒ तामा॒शिष॒मा शा॑से॒ऽमुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒द्-यस्य॑ पु॒त्रो - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः । ए॒व । ए॒तत् । श॒तम् । हिमाः᳚ । इति॑ । आ॒ह॒ । श॒तम् । त्वा॒ । हे॒म॒न्तान् । इ॒न्धि॒षी॒य॒ । इति॑ । वाव । ए॒तत् । आ॒ह॒ । पु॒त्रस्य॑ । नाम॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ । अ॒न्ना॒दमित्य॑न्न - अ॒दम् । ए॒व । ए॒न॒म् । क॒रो॒ति॒ । ताम् । आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् । एति॑ । शा॒से॒ । तन्त॑वे । ज्योति॑ष्मतीम् । इति॑ । ब्रू॒या॒त् । यस्य॑ । पु॒त्रः । अजा॑तः । स्यात् । ते॒ज॒स्वी । ए॒व । अ॒स्य॒ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सी । पु॒त्रः । जा॒य॒ते॒ । ताम् । आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् । एति॑ । शा॒से॒ । अ॒मुष्मै᳚ । ज्योति॑ष्मतीम् । इति॑ । ब्रू॒या॒त् । यस्य॑ । पु॒त्रः ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.6.6 TS 1.7.6.6
जा॒तः स्यात्तेज॑ ए॒वास्मि॑न् ब्रह्मवर्च॒सं द॑धाति॒ यो वै य॒ज्ञ्ं प्र॒युज्य॒ न वि॑मु॒ञ्चत्य॑प्रतिष्ठा॒नो वै स भ॑वति॒ कस्त्वा॑ युनक्ति॒ स त्वा॒ वि मु॑ञ्च॒त्वित्या॑ह प्र॒जाप॑ति॒र् वै कः प्र॒जाप॑तिनै॒वैनं॑ ॅयु॒नक्ति॑ प्र॒जाप॑तिना॒ वि मु॑ञ्चति॒ प्रति॑ष्ठित्या ईश्व॒रं ॅवै व्र॒तमवि॑सृष्टं प्र॒दहोऽग्ने᳚ व्रतपते व्र॒तम॑चारिष॒मित्या॑ह व्र॒तमे॒व-[ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
जा॒तः । स्यात् । तेजः॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् । द॒धा॒ति॒ । यः । वै । य॒ज्ञ्म् । प्र॒युज्येति॑ प्र-युज्य॑ । न । वि॒मु॒ञ्चतीति॑ वि - मु॒ञ्चति॑ । अ॒प्र॒ति॒ष्ठा॒न इत्य॑प्रति - स्था॒नः । वै । सः । भ॒व॒ति॒ । कः । त्वा॒ । यु॒न॒क्ति॒ । सः । त्वा॒ । वीति॑ । मु॒ञ्च॒तु॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । वै । कः । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा - प॒ति॒ना॒ । ए॒व । ए॒न॒म् । यु॒नक्ति॑ । प्र॒जाप॑ति॒नेति॑ प्र॒जा - प॒ति॒ना॒ । वीति॑ । मु॒ञ्च॒ति॒ । प्रति॑ष्ठित्या॒ इति॒ प्रति॑ - स्थि॒त्यै॒ । ई॒श्व॒रम् । वै । व्र॒तम् । अवि॑सृष्ट॒मित्यवि॑ - सृ॒ष्ट॒म् । प्र॒दह॒ इति॑ प्र - दहः॑ । अग्ने᳚ । व्र॒त॒प॒त॒ इति॑ व्रत - प॒ते॒ । व्र॒तम् । अ॒चा॒रि॒ष॒म् । इति॑ । आ॒ह॒ । व्र॒तम् । ए॒व ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.6.7 TS 1.7.6.7
वि सृ॑जते॒ शान्त्या॒ अप्र॑दाहाय॒ परा॒ङ॒. वाव य॒ज्ञ् ए॑ति॒ न नि व॑र्तते॒ पुन॒र्यो वै य॒ज्ञ्स्य॑ पुनरालं॒भं ॅवि॒द्वान्. यज॑ते॒ तम॒भि नि व॑र्तते य॒ज्ञो ब॑भूव॒ स आ ब॑भू॒वेत्या॑है॒ष वै य॒ज्ञ्स्य॑ पुनरालं॒भ-स्तेनै॒वैनं॒ पुन॒रा ल॑भ॒तेऽन॑वरुद्धा॒ वा ए॒तस्य॑ वि॒राड् य आहि॑ताग्निः॒ सन्न॑स॒भः प॒शवः॒ खलु॒ वै ( ) ब्रा᳚ह्म॒णस्य॑ स॒भेष्ट्वा प्राङु॒त्क्रम्य॑ ब्रूया॒द् गोमाꣳ॑ अ॒ग्नेऽवि॑माꣳ अ॒श्वी य॒ज्ञ् इत्यव॑ स॒भाꣳ रु॒न्धे प्र स॒हस्रं॑ प॒शूना᳚प्नो॒त्याऽस्य॑ प्र॒जायां᳚ ॅवा॒जी जा॑यते ॥(यः-स-मा॒सिषं॑-गृहपत॒-इत्या॑हा॒-मुष्मै॒ ज्योति॑ष्मती॒मिति॑ ब्रूया॒द् यस्य॑पु॒त्रो-व्र॒तमे॒व-खलु॒ वै-
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वीति॑ । सृ॒ज॒ते॒ । शान्त्यै᳚ । अप्र॑दाहा॒येत्यप्र॑ - दा॒हा॒य॒ । पराङ्॑ । वाव । य॒ज्ञ्ः । ए॒ति॒ । न । नीति॑ । व॒र्त॒ते॒ । पुनः॑ । यः । वै । य॒ज्ञ्स्य॑ । पु॒न॒रा॒ल॒भंमिति॑ पुनः - आ॒ल॒भंम् । वि॒द्वान् । यज॑ते । तम् । अ॒भि । नीति॑ । व॒र्त॒ते॒ । य॒ज्ञ्ः । ब॒भू॒व॒ । सः । एति॑ । ब॒भू॒व॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । ए॒षः । वै । य॒ज्ञ्स्य॑ । पु॒न॒रा॒ल॒भं इति॑ पुनः-आ॒ल॒भंः । तेन॑ । ए॒व । ए॒न॒म् । पुनः॑ । एति॑ । ल॒भ॒ते॒ । अन॑वरु॒द्धेत्यन॑व - रु॒द्धा॒ । वै । ए॒तस्य॑ । वि॒राडिति॑ वि - राट् । यः । आहि॑ताग्नि॒रित्याहि॑त-अ॒ग्निः॒ । सन्न् । अ॒स॒भः । प॒शवः॑ । खलु॑ । वै ( ) । ब्रा॒ह्म॒णस्य॑ । स॒भा । इ॒ष्ट्वा । प्राङ् । उ॒त्क्रम्येत्यु॑त् - क्रम्य॑ । ब्रू॒या॒त् । गोमा॒निति॒ गो - मा॒न् । अ॒ग्ने॒ । अवि॑मा॒नित्यवि॑ - मा॒न् । अ॒श्वी । य॒ज्ञ्ः । इति॑ । अवेति॑ । स॒भाम् । रु॒न्धे । प्रेति॑ । स॒हस्र᳚म् । प॒शून् । आ॒प्नो॒ति॒ । एति॑ । अ॒स्य॒ । प्र॒जाया॒मिति॑ प्र - जाया᳚म् । वा॒जी । जा॒य॒ते॒ ॥
पदसंख्या: 74

अनुवाकः 7 (2 पञ्चाशत्)

TS 1.7.7.1 TS 1.7.7.1
देव॑ सवितः॒ प्र सु॑व य॒ज्ञ्ं प्र सु॑व य॒ज्ञ्प॑तिं॒ भगा॑य दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः । के॒त॒पूः केतं॑ नः पुनातु वा॒चस्पति॒र् वाच॑म॒द्य स्व॑दाति नः ॥ इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ऽसि॒ वार्त्र॑घ्न॒स्त्वया॒ऽयं ॅवृ॒त्रं ॅव॑द्ध्यात् ॥ वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒वे मा॒तरं॑ म॒हीमदि॑तिं॒ नाम॒ वच॑सा करामहे । यस्या॑मि॒दं ॅविश्वं॒ भुव॑न-मावि॒वेश॒ तस्यां᳚ नो दे॒वः स॑वि॒ता धर्म॑ साविषत् ॥ अ॒फ्स्व॑-[ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
देव॑ । स॒वि॒तः॒ । प्रेति॑ । सु॒व॒ । य॒ज्ञ्म् । प्रेति॑ । सु॒व॒ । य॒ज्ञ्प॑ति॒मिति॑ य॒ज्ञ् - प॒ति॒म् । भगा॑य । दि॒व्यः । ग॒न्ध॒र्वः ॥ के॒त॒पूरिति॑ केत - पूः । केत᳚म् । नः॒ । पु॒ना॒तु॒ । वा॒चः । पतिः॑ । वाच᳚म् । अ॒द्य । स्व॒दा॒ति॒ । नः॒ ॥ इन्द्र॑स्य । वज्रः॑ । अ॒सि॒ । वार्त्र॑घ्न॒ इति॒ वार्त्र॑ - घ्नः॒ । त्वया᳚ । अ॒यम् । वृ॒त्रम् । व॒द्ध्या॒त् ॥ वाज॑स्य । नु । प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वे । मा॒तर᳚म् । म॒हीम् । अदि॑तिम् । नाम॑ । वच॑सा । क॒रा॒म॒हे॒ ॥ यस्या᳚म् । इ॒दम् । विश्व᳚म् । भुव॑नम् । आ॒वि॒वेशेत्या᳚ - वि॒वेश॑ । तस्या᳚म् । नः॒ । दे॒वः । स॒वि॒ता । धर्म॑ । सा॒वि॒ष॒त् ॥ अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.7.2 TS 1.7.7.2
न्तर॒मृत॑म॒फ्सु भे॑ष॒जम॒पामु॒त प्रश॑स्ति॒ष्वश्वा॑ भवथ वाजिनः ॥ वा॒युर् वा᳚ त्वा॒ मनु॑र् वा त्वा गन्ध॒र्वाः स॒प्तविꣳ॑शतिः । ते अग्रे॒ अश्व॑मायुञ्ज॒न्ते अ॑स्मिञ्ज॒वमाऽद॑धुः ॥ अपां᳚ नपादाशुहेम॒न्॒. य ऊ॒र्मिः क॒कुद्मा॒न् प्रतू᳚र्तिर् वाज॒सात॑म॒स्तेना॒यं ॅवाजꣳ॑ सेत् ॥ विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि॒ विष्णोः᳚ क्रा॒न्तम॑सि॒ विष्णो॒र् विक्रा᳚न्तमस्य॒ङ्कौ न्य॒ङ्का ( ) व॒भितो॒ रथं॒ ॅयौ ध्वा॒न्तं ॅवा॑ता॒ग्रमनु॑ स॒ञ्चर॑न्तौ दू॒रेहे॑ति-रिन्द्रि॒यावा᳚न् पत॒त्री ते नो॒ऽग्नयः॒ पप्र॑यः पारयन्तु ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒न्तः । अ॒मृत᳚म् । अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु । भे॒ष॒जम् । अ॒पाम् । उ॒त । प्रश॑स्ति॒ष्विति॒ प्र - श॒स्ति॒षु॒ । अश्वाः᳚ । भ॒व॒थ॒ । वा॒जि॒नः॒ ॥ वा॒युः । वा॒ । त्वा॒ । मनुः॑ । वा॒ । त्वा॒ । ग॒न्ध॒र्वाः । स॒प्तविꣳ॑शति॒रिति॑ स॒प्त - विꣳ॒॒श॒तिः॒ ॥ ते । अग्रे᳚ । अश्व᳚म् । आ॒यु॒ञ्ज॒न्न् । ते । अ॒स्मि॒न्न् । ज॒वम् । एति॑ । अ॒द॒धुः॒ ॥ अपा᳚म् । न॒पा॒त् । आ॒शु॒हे॒म॒न्नित्या॑शु - हे॒म॒न् । यः । ऊ॒र्मिः । क॒कुद्मा॒निति॑ क॒कुत् - मा॒न् । प्रतू᳚र्ति॒रिति॒ प्र - तू॒र्तिः॒ । वा॒ज॒सात॑म॒ इति॑ वाज - सात॑मः । तेन॑ । अ॒यम् । वाज᳚म् । से॒त् ॥ विष्णोः᳚ । क्रमः॑ । अ॒सि॒ । विष्णोः᳚ । क्रा॒न्तम् । अ॒सि॒ । विष्णोः᳚ । विक्रा᳚न्त॒मिति॒ वि - क्रा॒न्त॒म् । अ॒सि॒ । अ॒ङ्कौ । न्य॒ङ्काविति॑ नि - अ॒ङ्कौ ( ) । अ॒भितः॑ । रथ᳚म् । यौ । ध्वा॒न्तम् । वा॒ता॒ग्रमिति॑ वात - अ॒ग्रम् । अन्विति॑ । स॒चंर॑न्ता॒विति॑ सं - चर॑न्तौ । दू॒रेहे॑ति॒रिति॑ दू॒रे - हे॒तिः॒ । इ॒न्द्रि॒यावा॒निती᳚न्द्रि॒य - वा॒न् । प॒त॒त्री । ते । नः॒ । अ॒ग्नयः॑ । पप्र॑यः । पा॒र॒य॒न्तु॒ ॥
पदसंख्या: 65

अनुवाकः 8 (4 पञ्चाशत्)

TS 1.7.8.1 TS 1.7.8.1
दे॒वस्या॒हꣳ स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वाजं॑ जेषं दे॒वस्या॒हꣳ स॑वि॒तुः प्र॑स॒वे बृह॒स्पति॑ना वाज॒जिता॒ वर्.षि॑ष्ठं॒ नाकꣳ॑ रुहेय॒मिन्द्रा॑य॒ वाचं॑ ॅवद॒तेन्द्रं॒ वाजं॑ जापय॒तेन्द्रो॒ वाज॑मजयित् ॥ अश्वा॑जनि वाजिनि॒ वाजे॑षु वाजिनीव॒त्यश्वा᳚न्थ् स॒मथ्सु॑ वाजय ॥ अर्वा॑ऽसि॒ सप्ति॑रसि वा॒ज्य॑सि॒ वाजि॑नो॒ वाजं॑ धावत म॒रुतां᳚ प्रस॒वे ज॑यत॒ वि योज॑ना मिमीद्ध्व॒मद्ध्व॑नः स्कभ्नीत॒-[ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
दे॒वस्य॑ । अ॒हम् । स॒वि॒तुः । प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वे । बृह॒स्पति॑ना । वा॒ज॒जितेति॑ वाज - जिता᳚ । वाज᳚म् । जे॒ष॒म् । दे॒वस्य॑ । अ॒हम् । स॒वि॒तुः । प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वे । बृह॒स्पति॑ना । वा॒ज॒जितेति॑ वाज - जिता᳚ । वर्.षि॑ष्ठम् । नाक᳚म् । रु॒हे॒य॒म् । इन्द्रा॑य । वाच᳚म् । व॒द॒त॒ । इन्द्र᳚म् । वाज᳚म् । जा॒प॒य॒त॒ । इन्द्रः॑ । वाज᳚म् । अ॒ज॒यि॒त् ॥ अश्वा॑ज॒नीत्यश्व॑ - अ॒ज॒नि॒ । वा॒जि॒नि॒ । वाजे॑षु । वा॒जि॒नी॒व॒तीति॑ वाजिनी - व॒ति॒ । अश्वान्॑ । स॒मथ्स्विति॑ स॒मत्-स॒ । वा॒ज॒य॒ ॥ अर्वा᳚ । अ॒सि॒ । सप्तिः॑ । अ॒सि॒ । वा॒जी । अ॒सि॒ । वाजि॑नः । वाज᳚म् । धा॒व॒त॒ । म॒रुता᳚म् । प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वे । ज॒य॒त॒ । वीति॑ । योज॑ना । मि॒मी॒द्ध्व॒म् । अद्ध्व॑नः । स्क॒भ्नी॒त॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.8.2 TS 1.7.8.2
काष्ठां᳚ गच्छत॒ वाजे॑वाजेऽवत वाजिनो नो॒ धने॑षु विप्रा अमृता ऋतज्ञाः ॥ अ॒स्य मद्ध्वः॑ पिबत मा॒दय॑द्ध्वं तृ॒प्ता या॑त प॒थिभि॑र् देव॒यानैः᳚ ॥ ते नो॒ अर्व॑न्तो हवन॒श्रुतो॒ हवं॒ ॅविश्वे॑ शृण्वन्तु वा॒जिनः॑ ॥ मि॒तद्र॑वः सहस्र॒सा मे॒धसा॑ता सनि॒ष्यवः॑ । म॒हो ये रत्नꣳ॑ समि॒थेषु॑ जभ्रि॒रे शन्नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु ॥दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑वः स्व॒र्काः । जं॒भय॒न्तोऽहिं॒ ॅवृकꣳ॒॒ रक्षाꣳ॑सि॒ सने᳚म्य॒स्मद्यु॑यव॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
काष्ठा᳚म् । ग॒च्छ॒त॒ । वाजे॑वाज॒ इति॒ वाजे᳚-वा॒जे॒ । अ॒व॒त॒ । वा॒जि॒नः॒ । नः॒ । धने॑षु । वि॒प्राः॒ । अ॒मृ॒ताः॒ । ऋ॒त॒ज्ञा॒ इत्यृ॑त - ज्ञाः॒ ॥ अ॒स्य । मद्ध्वः॑ । पि॒ब॒त॒ । मा॒दय॑द्ध्वम् । तृ॒प्ताः । या॒त॒ । प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि - भिः॒ । दे॒व॒यान॒रिति॑ देव - यानैः᳚ ॥ ते । नः॒ । अर्व॑न्तः । ह॒व॒न॒श्रुत॒ इति॑ हवन - श्रुतः॑ । हव᳚म् । विश्वे᳚ । शृ॒ण्व॒न्तु॒ । वा॒जिनः॑ ॥ मि॒तद्र॑व॒ इति॑ मि॒त - द्र॒वः॒ । स॒ह॒स्र॒सा इति॑ सहस्र-साः । मे॒धसा॒तेति॑ मे॒ध-सा॒ता॒ । स॒नि॒ष्यवः॑ ॥ म॒हः । ये । रत्न᳚म् । स॒मि॒थेष्विति॑ सं - इ॒थेषु॑ । ज॒भ्रि॒रे । शम् । नः॒ । भ॒व॒न्तु॒ । वा॒जिनः॑ । हवे॑षु ॥ दे॒वता॒तेति॑ दे॒व - ता॒ता॒ । मि॒तद्र॑व॒ इति॑ मि॒त - द्र॒वः॒ । स्व॒र्का इति॑ सू - अ॒र्काः ॥ ज॒भंय॑न्तः । अहि᳚म् । वृक᳚म् । रक्षाꣳ॑सि । सने॑मि । अ॒स्मत् । यु॒य॒व॒न्न् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.8.3 TS 1.7.8.3
न्नमी॑वाः ॥ ए॒ष स्य वा॒जी क्षि॑प॒णिं तु॑रण्यति ग्री॒वायां᳚ ब॒द्धो अ॑पिक॒क्ष आ॒सनि॑ । क्रतुं॑ दधि॒क्रा अनु॑ स॒न्तवी᳚त्वत् प॒थामङ्काꣳ॒॒स्यन्वा॒पनी॑फणत् ॥उ॒त स्मा᳚स्य॒ द्रव॑त-स्तुरण्य॒तः प॒र्णं न वे-रनु॑ वाति प्रग॒र्द्धिनः॑ । श्ये॒नस्ये॑व॒ ध्रज॑तो अङ्क॒सं परि॑ दधि॒क्राव्.ण्णः॑ स॒होर्जा तरि॑त्रतः ॥ आ मा॒ वाज॑स्य प्रस॒वो ज॑गम्या॒दा द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वशं॑भू । आ मा॑ गन्तां पि॒तरा॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अमी॑वाः ॥ ए॒षः । स्यः । वा॒जी । क्षि॒प॒णिम् । तु॒र॒ण्य॒ति॒ । ग्री॒वाया᳚म् । ब॒द्धः । अ॒पि॒क॒क्ष इत्य॑पि - क॒क्षे । आ॒सनि॑ ॥ क्रतु᳚म् । द॒धि॒क्रा इति॑ दधि - क्राः । अन्विति॑ । स॒न्तवी᳚त्व॒दिति॑ सं - तवी᳚त्वत् । प॒थाम् । अङ्काꣳ॑सि । अन्विति॑ । आ॒पनी॑फण॒दित्या᳚ - पनी॑फणत् ॥ उ॒त । स्म॒ । अ॒स्य॒ । द्रव॑तः । तु॒र॒ण्य॒तः । प॒र्णम् । न । वेः । अन्विति॑ । वा॒ति॒ । प्र॒ग॒द्‌र्धिन॒ इति॑ प्र - ग॒द्‌र्धिनः॑ ॥ श्ये॒नस्य॑ । इ॒व॒ । ध्रज॑तः । अ॒ङ्क॒सम् । परीति॑ । द॒धि॒क्राव्.ण्ण॒ इति॑ दधि-क्राव्.ण्णः॑ । स॒ह । ऊ॒र्जा । तरि॑त्रतः ॥ एति॑ । मा॒ । वाज॑स्य । प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वः । ज॒ग॒म्या॒त् । एति॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॒ द्यावा᳚ - पृ॒थि॒वी । वि॒श्वश॑भूं॒ इति॑ वि॒श्व - श॒भूं॒ ॥ एति॑ । मा॒ । ग॒न्ता॒म् । पि॒तरा᳚ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.8.4 TS 1.7.8.4
मा॒तरा॒ चाऽऽ मा॒ सोमो॑ अमृत॒त्वाय॑ गम्यात् ॥ वाजि॑नो वाजजितो॒ वाजꣳ॑ सरि॒ष्यन्तो॒ वाजं॑ जे॒ष्यन्तो॒ बृह॒स्पते᳚र् भा॒गमव॑ जिघ्रत॒ वाजि॑नो वाजजितो॒ वाजꣳ॑ ससृ॒वाꣳसो॒ वाजं॑ जिगि॒वाꣳसो॒ बृह॒स्पते᳚र् भा॒गे नि मृ॑ढ्वमि॒यं ॅवः॒ सा स॒त्या स॒न्धाऽभू॒द्यामिन्द्रे॑ण स॒मध॑द्ध्व॒-मजी॑जिपत वनस्पतय॒ इन्द्रं॒ ॅवाजं॒ ॅवि मु॑च्यद्ध्वं ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मा॒तरा᳚ । च॒ । एति॑ । मा॒ । सोमः॑ । अ॒मृ॒त॒त्वायेत्य॑मृत - त्वाय॑ । ग॒म्या॒त् ॥ वाजि॑नः । वा॒ज॒जि॒त॒ इति॑ वाज - जि॒तः॒ । वाज᳚म् । स॒रि॒ष्यन्तः॑ । वाज᳚म् । जे॒ष्यन्तः॑ । बृह॒स्पतेः᳚ । भा॒गम् । अवेति॑ । जि॒घ्र॒त॒ । वाजि॑नः । वा॒ज॒जि॒त॒ इति॑ वाज - जि॒तः॒ । वाज᳚म् । स॒सृ॒वाꣳसः॑ । वाज᳚म् । जि॒गि॒वाꣳसः॑ । बृह॒स्पतेः᳚ । भा॒गे । नीति॑ । मृ॒ढ्व॒म् । इ॒यम् । वः॒ । सा । स॒त्या । स॒धेंति॑ सं - धा । अ॒भू॒त् । याम् । इन्द्रे॑ण । स॒मध॑द्ध्व॒मिति॑ सं - अध॑द्ध्वम् । अजी॑जिपत । व॒न॒स्प॒त॒यः॒ । इन्द्र᳚म् । वाज᳚म् । वीति॑ । मु॒च्य॒द्ध्व॒म् ॥
पदसंख्या: 42

अनुवाकः 9 (2 पञ्चाशत्)

TS 1.7.9.1 TS 1.7.9.1
क्ष॒त्रस्योलꣳ॑मसि क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि॒ जाय॒ एहि॒ सुवो॒ रोहा॑व॒ रोहा॑व॒ हि सुव॑र॒हं ना॑वु॒भयोः॒ सुवो॑ रोक्ष्यामि॒ वाज॑श्च प्रस॒वश्चा॑पि॒जश्च॒ क्रतु॑श्च॒ सुव॑श्च मू॒र्द्धा च॒ व्यश्ञ्नि॑यश्चाऽऽन्त्याय॒न श्चान्त्य॑श्च भौव॒नश्च॒ भुव॑न॒श्चाधि॑पतिश्च । आयु॑र् य॒ज्ञेन॑ कल्पतां प्रा॒णो य॒ज्ञेन॑ कल्पतामपा॒नो - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
क्ष॒त्रस्य॑ । उल्ब᳚म् । अ॒सि॒ । क्ष॒त्रस्य॑ । योनिः॑ । अ॒सि॒ । जाये᳚ । एति॑ । इ॒हि॒ । सुवः॑ । रोहा॑व । रोहा॑व । हि । सुवः॑ । अ॒हम् । नौ॒ । उ॒भयोः᳚ । सुवः॑ । रो॒क्ष्या॒मि॒ । वाजः॑ । च॒ । प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वः । च॒ । अ॒पि॒ज इत्य॑पि- जः । च॒ । क्रतुः॑ । च॒ । सुवः॑ । च॒ । मू॒द्‌र्धा । च॒ । व्यश्नि॑य॒ इति॑ वि - अश्नि॑यः । च॒ । आ॒न्त्या॒य॒नः । च॒ । अन्त्यः॑ । च॒ । भौ॒व॒नः । च॒ । भुव॑नः । च॒ । अधि॑पति॒रित्यधि॑ - प॒तिः॒ । च॒ ॥ आयुः॑ । य॒ज्ञेन॑ । क॒ल्प॒ता॒म् । प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः । य॒ज्ञेन॑ । क॒ल्प॒ता॒म् । अ॒पा॒न इत्य॑प - अ॒नः ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.9.2 TS 1.7.9.2
य॒ज्ञेन॑ कल्पतां ॅव्या॒नो य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ चक्षु॑र् य॒ज्ञेन॑ कल्पताꣳ॒॒ श्रोत्रं॑ ॅय॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ मनो॑ य॒ज्ञेन॑ कल्पतां॒ ॅवाग् य॒ज्ञेन॑ कल्पता-मा॒त्मा य॒ज्ञेन॑ कल्पतां ॅय॒ज्ञो य॒ज्ञेन॑ कल्पताꣳ॒॒ सुव॑र् दे॒वाꣳ अ॑गन्मा॒मृता॑ अभूम प्र॒जाप॑तेः प्र॒जा अ॑भूम॒ सम॒हं प्र॒जया॒ सं मया᳚ प्र॒जा सम॒हꣳ रा॒यस्पोषे॑ण॒ सं मया॑ रा॒यस्पोषोऽन्ना॑य त्वा॒ऽन्नाद्या॑य त्वा॒ वाजा॑य ( ) त्वा वाजजि॒त्यायै᳚ त्वा॒ ऽमृत॑मसि॒ पुष्टि॑रसि प्र॒जन॑नमसि ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
य॒ज्ञेन॑ । क॒ल्प॒ता॒म् । व्या॒न इति॑ वि - अ॒नः । य॒ज्ञेन॑ । क॒ल्प॒ता॒म् । चक्षुः॑ । य॒ज्ञेन॑ । क॒ल्प॒ता॒म् । श्रोत्र᳚म् । य॒ज्ञेन॑ । क॒ल्प॒ता॒म् । मनः॑ । य॒ज्ञेन॑ । क॒ल्प॒ता॒म् । वाक् । य॒ज्ञेन॑ । क॒ल्प॒ता॒म् । आ॒त्मा । य॒ज्ञेन॑ । क॒ल्प॒ता॒म् । य॒ज्ञ्ः । य॒ज्ञेन॑ । क॒ल्प॒ता॒म् । सुवः॑ । दे॒वान् । अ॒ग॒न्म॒ । अ॒मृता᳚ । अ॒भू॒म॒ । प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तेः॒ । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । अ॒भू॒म॒ । समिति॑ । अ॒हम् । प्र॒जयेति॑ प्र - जया᳚ । समिति॑ । मया᳚ । प्र॒जेति॑ प्र-जा । समिति॑ । अ॒हम् । रा॒यः । पोषे॑ण । समिति॑ । मया᳚ । रा॒यः । पोषः॑ । अन्ना॑य । त्वा॒ । अ॒न्नाद्या॒येत्य॑न्न - अद्या॑य । त्वा॒ । वाजा॑य ( ) । त्वा॒ । वा॒ज॒जि॒त्याया॒ इति॑ वाज - जि॒त्यायै᳚ । त्वा॒ । अ॒मृत᳚म् । अ॒सि॒ । पुष्टिः॑ । अ॒सि॒ । प्र॒जन॑न॒मिति॑ प्र - जन॑नम् । अ॒सि॒ ॥
पदसंख्या: 59

अनुवाकः 10 (3 पञ्चाशत्)

TS 1.7.10.1 TS 1.7.10.1
वाज॑स्ये॒मं प्र॑स॒वः सु॑षुवे॒ अग्रे॒ सोमꣳ॒॒ राजा॑न॒मोष॑धीष्व॒फ्सु । ता अ॒स्मभ्यं॒ मधु॑मतीर् भवन्तु व॒यꣳ रा॒ष्ट्रे जा᳚ग्रियाम पु॒रोहि॑ताः । वाज॑स्ये॒दं प्र॑स॒व आ ब॑भूवे॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒र्वतः॑ । स वि॒राजं॒ पर्ये॑ति प्रजा॒नन् प्र॒जां पुष्टिं॑ ॅव॒र्द्धय॑मानो अ॒स्मे । वाज॑स्ये॒मां प्र॑स॒वः शि॑श्रिये॒ दिव॑मि॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒म्राट् । अदि॑थ्सन्तं दापयतु प्रजा॒नन् र॒यिं - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वाज॑स्य । इ॒मम् । प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वः । सु॒षु॒वे॒ । अग्रे᳚ । सोम᳚म् । राजा॑नम् । ओष॑धीषु । अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु ॥ ताः । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् । मधु॑मती॒रिति॒ मधु॑ - म॒तीः॒ । भ॒व॒न्तु॒ । व॒यम् । रा॒ष्ट्रे । जा॒ग्रि॒या॒म॒ । पु॒रोहि॑ता॒ इति॑ पु॒रः - हि॒ताः॒ ॥ वाज॑स्य । इ॒दम् । प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वः । एति॑ । ब॒भू॒व॒ । इ॒मा । च॒ । विश्वा᳚ । भुव॑नानि । स॒र्वतः॑ ॥ सः । वि॒राज॒मिति॑ वि - राज᳚म् । परीति॑ । ए॒ति॒ । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र - जा॒नन्न् । प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् । पुष्टि᳚म् । व॒द्‌र्धय॑मानः । अ॒स्मे इति॑ ॥ वाज॑स्य । इ॒माम् । प्र॒स॒व इति॑ प्र-स॒वः । शि॒श्रि॒ये॒ । दिव᳚म् । इ॒मा । च॒ । विश्वा᳚ । भुव॑नानि । स॒म्राडिति॑ सं - राट् ॥ अदि॑थ्सन्तम् । दा॒प॒य॒तु॒ । प्र॒जा॒नन्निति॑ प्र - जा॒नन्न् । र॒यिम् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.10.2 TS 1.7.10.2
च॑ नः॒ सर्व॑वीरां॒ नि य॑च्छतु ॥ अग्ने॒ अच्छा॑ वदे॒ह नः॒ प्रति॑ नः सु॒मना॑ भव । प्र णो॑ यच्छ भुवस्पते धन॒दा अ॑सि न॒स्त्वं ॥ प्र णो॑ यच्छत्वर्य॒मा प्र भगः॒ प्र बृह॒स्पतिः॑ । प्र दे॒वाः प्रोत सू॒नृता॒ प्र वाग् दे॒वी द॑दातु नः ॥ अ॒र्य॒मणं॒ बृह॒स्पति॒मिन्द्रं॒ दाना॑य चोदय । वाचं॒ ॅविष्णुꣳ॒॒ सर॑स्वतीꣳ सवि॒तारं॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
च॒ । नः॒ । सर्व॑वीरा॒मिति॒ सर्व॑ - वी॒रा॒म् । नीति॑ । य॒च्छ॒तु॒ ॥ अग्ने᳚ । अच्छ॑ । व॒द॒ । इ॒ह । नः॒ । प्रतीति॑ । नः॒ । सु॒मना॒ इति॑ सु - मनाः᳚ । भ॒व॒ ॥ प्रेति॑ । नः॒ । य॒च्छ॒ । भु॒वः॒ । प॒ते॒ । ध॒न॒दा इति॑ धन - दाः । अ॒सि॒ । नः॒ । त्वम् ॥ प्रेति॑ । नः॒ । य॒च्छ॒तु॒ । अ॒र्य॒मा । प्रेति॑ । भगः॑ । प्रेति॑ । बृह॒स्पतिः॑ ॥ प्रेति॑ । दे॒वाः । प्रेति॑ । उ॒त । सू॒नृता᳚ । प्रेति॑ । वाक् । दे॒वी । द॒दा॒तु॒ । नः॒ ॥ अ॒र्य॒मण᳚म् । बृह॒स्पति᳚म् । इन्द्र᳚म् । दाना॑य । चो॒द॒य॒ ॥ वाच᳚म् । विष्णु᳚म् । सर॑स्वतीम् । स॒वि॒तार᳚म् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.10.3 TS 1.7.10.3
च वा॒जिनं᳚ ॥ सोमꣳ॒॒ राजा॑नं॒ ॅवरु॑णम॒ग्नि-म॒न्वार॑भामहे । आ॒दि॒त्यान् विष्णुꣳ॒॒ सूर्यं॑ ब्र॒ह्माणं॑ च॒ बृह॒स्पतिं᳚ ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे᳚ऽश्विनो᳚र् बा॒हुभ्यां᳚ पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याꣳ॒॒ सर॑स्वत्यै वा॒चो य॒न्तुर् य॒न्त्रेणा॒ग्नेस्त्वा॒ आम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चा॒मीन्द्र॑स्य॒ बृह॒स्पते᳚स्त्वा॒ साम्रा᳚ज्येना॒भिषि॑ञ्चामि ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
च॒ । वा॒जिन᳚म् ॥ सोम᳚म् । राजा॑नम् । वरु॑णम् । अ॒ग्निम् । अ॒न्वार॑भामह॒ इत्य॑नु - आर॑भामहे ॥ आ॒दि॒त्यान् । विष्णु᳚म् । सूर्य᳚म् । ब्र॒ह्माण᳚म् । च॒ । बृह॒स्पति᳚म् ॥ दे॒वस्य॑ । त्वा॒ । स॒वि॒तुः । प्र॒स॒व इति॑ प्र - स॒वे । अ॒श्विनोः᳚ । बा॒हुभ्या॒मिति॑ बा॒हु - भ्या॒म् । पू॒ष्णः । हस्ता᳚भ्याम् । सर॑स्वत्यै । वा॒चः । य॒न्तुः । य॒न्त्रेण॑ । अ॒ग्नेः । त्वा॒ । साम्रा᳚ज्ये॒नेति॒ सां - रा॒ज्ये॒न॒ । अ॒भीति॑ । सि॒ञ्चा॒मि॒ । इन्द्र॑स्य । बृह॒स्पतेः᳚ । त्वा॒ । साम्रा᳚ज्ये॒नेति॒ सां - रा॒ज्ये॒न॒ । अ॒भीति॑ । सि॒ञ्चा॒मि॒ ॥
पदसंख्या: 36

अनुवाकः 11 (2 पञ्चाशत्)

TS 1.7.11.1 TS 1.7.11.1
अ॒ग्निरेका᳚क्षरेण॒ वाच॒मुद॑जयद॒श्विनौ॒ द्व्य॑क्षरेण प्राणापा॒नावुद॑जयतां॒ ॅविष्णु॒स्त्य्र॑क्षरेण॒ त्रीन् ॅलो॒कानुद॑जय॒थ् सोम॒श्चतु॑रक्षरेण॒ चतु॑ष्पदः प॒शूनुद॑जयत् पू॒षा पञ्चा᳚क्षरेण प॒ङ्क्तिमुद॑जयद् धा॒ता षड॑क्षरेण॒ षड्-ऋ॒तूनुद॑जयन् म॒रुतः॑ स॒प्ताक्ष॑रेण स॒प्तप॑दाꣳ॒॒ शक्व॑री॒मुद॑जय॒न् बृह॒स्पति॑-र॒ष्टाक्ष॑रेण गाय॒त्रीमुद॑जयन् मि॒त्रो नवा᳚क्षरेण त्रि॒वृतꣳ॒॒ स्तोम॒मुद॑जय॒द्-[ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒ग्निः । एका᳚क्षरे॒णेत्येक॑ -अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । वाच᳚म् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒त् । अ॒श्विनौ᳚ । द्व्य॑क्षरे॒णेति॒ द्वि - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण- अ॒पा॒नौ । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒ता॒म् । विष्णुः॑ । त्र्य॑क्षरे॒णेति॒ त्रि - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । त्रीन् । लो॒कान् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒त् । सोमः॑ । चतु॑रक्षरे॒णेति॒ चतुः॑ - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑ - प॒दः॒ । प॒शून् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒त् । पू॒षा । पञ्चा᳚क्षरे॒णेति॒ पञ्च॑ - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । प॒ङ्क्तिम् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒त् । धा॒ता । षड॑क्षरे॒णेति॒ षट् - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । षट् । ऋ॒तून् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒त् । म॒रुतः॑ । स॒प्ताक्ष॑रे॒णेति॑ स॒प्त - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । स॒प्तप॑दा॒मिति॑ स॒प्त - प॒दा॒म् । शक्व॑रीम् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒न्न् । बृह॒स्पतिः॑ । अ॒ष्टाक्ष॑रे॒णेत्य॒ष्टा - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । गा॒य॒त्रीम् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒त् । मि॒त्रः । नवा᳚क्षरे॒णेति॒ नव॑ - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । त्रि॒वृत॒मिति॑ त्रि - वृत᳚म् । स्तोम᳚म् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒त् ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.11.2 TS 1.7.11.2
वरु॑णो॒ दशा᳚क्षरेण वि॒राज॒-मुद॑जय॒दिन्द्र॒ एका॑दशाक्षरेण त्रि॒ष्टुभ॒-मुद॑जय॒द् विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शाक्षरेण॒ जग॑ती॒मुद॑जय॒न् वस॑व॒स्त्रयो॑ दशाक्षरेण त्रयोद॒शꣳ स्तोम॒मुद॑जयन् रु॒द्राश्चतु॑र्दशाक्षरेण चतुर्द॒शꣳ स्तोम॒मुद॑जयन्नादि॒त्याः पञ्च॑दशाक्षरेण पञ्चद॒शꣳ स्तोम॒मुद॑जय॒न्नदि॑तिः॒ षोड॑शाक्षरेण षोड॒शꣳ स्तोम॒मुद॑जयत् प्र॒जाप॑तिः स॒प्तद॑शाक्षरेण सप्तद॒शꣳ स्तोम॒मुद॑जयत् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वरु॑णः । दशा᳚क्षरे॒णेति॒ दश॑ - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । वि॒राज॒मिति॑ वि - राज᳚म् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒त् । इन्द्रः॑ । एका॑दशाक्षरे॒णेत्येका॑दश - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । त्रि॒ष्टुभ᳚म् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒त् । विश्वे᳚ । दे॒वाः । द्वाद॑शाक्षरे॒णेति॒ द्वाद॑श - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । जग॑तीम् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒न्न् । वस॑वः । त्रयो॑दशाक्षरे॒णेति॒ त्रयो॑दश - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । त्र॒यो॒द॒शमिति॑ त्रयः - द॒शम् । स्तोम᳚म् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒न्न् । रु॒द्राः । चतु॑र्दशाक्षरे॒णेति॒ चतु॑र्दश - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । च॒तु॒र्द॒शमिति॑ चतुः-द॒शम् । स्तोम᳚म् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒न्न् । आ॒दि॒त्याः । पञ्च॑दशाक्षरे॒णेति॒ पञ्च॑दश - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । प॒ञ्च॒द॒शमिति॑ पञ्च - द॒शम् । स्तोम᳚म् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒॒न्न् । अदि॑तिः । षोड॑शाक्षरे॒णेति॒ षोड॑श - अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । षो॒ड॒शम् । स्तोम᳚म् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒त् । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । स॒प्तद॑शाक्षरे॒णेति॑ स॒प्तद॑श-अ॒क्ष॒रे॒ण॒ । स॒प्त॒द॒शमिति॑ सप्त - द॒शम् । स्तोम᳚म् । उदिति॑ । अ॒ज॒य॒त् ॥
पदसंख्या: 46

अनुवाकः 12 (2 पञ्चाशत्)

TS 1.7.12.1 TS 1.7.12.1
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि नृ॒षदं॑ त्वा द्रु॒षदं॑ भुवन॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽस्यफ्सु॒षदं॑ त्वा घृत॒सदं॑ ॅव्योम॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽसि पृथिवि॒षदं॑ त्वाऽन्तरिक्ष॒सदं॑ नाक॒सद॒मिन्द्रा॑य॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ ये ग्रहाः᳚ पञ्चज॒नीना॒ येषां᳚ ति॒स्रः प॑रम॒जाः । दैव्यः॒ कोशः॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म - गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ । नृ॒षद॒मिति॑ नृ-सद᳚म् । त्वा॒ । द्रु॒षद॒मिति॑ द्रु - सद᳚म् । भु॒व॒न॒सद॒मिति॑ भुवन - सद᳚म् । इन्द्रा॑य । जुष्ट᳚म् । गृ॒ह्णा॒मि॒ । ए॒षः । ते॒ । योनिः॑ । इन्द्रा॑य । त्वा॒ । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म - गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ । अ॒फ्सु॒षद॒मित्य॑फ्सु - सद᳚म् । त्वा॒ । घृ॒त॒सद॒मिति॑ घृत - सद᳚म् । व्यो॒म॒सद॒मिति॑ व्योम - सद᳚म् । इन्द्रा॑य । जुष्ट᳚म् । गृ॒ह्णा॒मि॒ । ए॒षः । ते॒ । योनिः॑ । इन्द्रा॑य । त्वा॒ । उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म - गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ । पृ॒थि॒वि॒षद॒मिति॑ पृथिवि - सद᳚म् । त्वा॒ । अ॒न्त॒रि॒क्ष॒सद॒मित्य॑न्तरिक्ष - सद᳚म् । ना॒क॒सद॒मिति॑ नाक - सद᳚म् । इन्द्रा॑य । जुष्ट᳚म् । गृ॒ह्णा॒मि॒ । ए॒षः । ते॒ । योनिः॑ । इन्द्रा॑य । त्वा॒ ॥ ये । ग्रहाः᳚ । प॒ञ्च॒ज॒नीना॒ इति॑ पञ्च - ज॒नीनाः᳚ । येषा᳚म् । ति॒स्रः । प॒र॒म॒जा इति॑ परम - जाः ॥ दैव्यः॑ । कोशः॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.12.2 TS 1.7.12.2
समु॑ब्जितः । तेषां॒ ॅविशि॑प्रियाणा॒-मिष॒मूर्जꣳ॒॒ सम॑ग्रभी-मे॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ अ॒पाꣳ रस॒मुद्व॑यसꣳ॒॒ सूर्य॑रश्मिꣳ स॒माभृ॑तं । अ॒पाꣳ रस॑स्य॒ यो रस॒स्तं ॅवो॑ गृह्णाम्युत्त॒ममे॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा ॥ अ॒या वि॒ष्ठा ज॒नय॒न् कर्व॑राणि॒ स हि घृणि॑रु॒रुर् वरा॑य गा॒तुः । स प्रत्युदै᳚द् ध॒रुणो मद्ध्वो॒ अग्रꣳ॒॒ स्वायां॒ ॅयत् त॒नुवां᳚ ( ) त॒नूमैर॑यत । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि प्र॒जाप॑तये त्वा॒ जुष्टं॑ गृह्णाम्ये॒ष ते॒ योनिः॑ प्र॒जाप॑तये त्वा ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
समु॑ब्जित॒ इति॒ सं - उ॒ब्जि॒तः॒ ॥ तेषा᳚म् । विशि॑प्रियाणा॒मिति॒ वि - शि॒प्रि॒या॒णा॒म् । इष᳚म् । ऊर्ज᳚म् । समिति॑ । अ॒ग्र॒भी॒म् । ए॒षः । ते॒ । योनिः॑ । इन्द्रा॑य । त्वा॒ ॥ अ॒पाम् । रस᳚म् । उद्व॑यस॒मित्युत् - व॒य॒स॒म् । सूर्य॑रश्मि॒मिति॒ सूर्य॑ - र॒श्मि॒म् । स॒माभृ॑त॒मिति॑ सं - आभृ॑तम् ॥ अ॒पाम् । रस॑स्य । यः । रसः॑ । तम् । वः॒ । गृ॒ह्णा॒मी॒ । उ॒त्त॒ममित्यु॑त् - त॒मम् । ए॒षः । ते॒ । योनिः॑ । इन्द्रा॑य । त्वा॒ ॥ अ॒या । वि॒ष्ठा इति॑ वि-स्थाः । ज॒नयन्न्॑ । कर्व॑राणि । सः । हि । घृणिः॑ । उ॒रुः । वरा॑य । गा॒तुः ॥ सः । प्रति॑ । उदिति॑ । ऐ॒त् । ध॒रुणः॑ । मद्ध्वः॑ । अग्र᳚म् । स्वाया᳚म् । यत् । त॒नुवां᳚ ( ) । त॒नूम् । ऐर॑यत ॥ उ॒प॒या॒मगृ॑हीत॒ इत्यु॑पया॒म - गृ॒ही॒तः॒ । अ॒सि॒ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा - प॒त॒ये॒ । त्वा॒ । जुष्ट᳚म् । गृ॒ह्णा॒मि॒ । ए॒षः । ते॒ । योनिः॑ । प्र॒जाप॑तय॒ इति॑ प्र॒जा - प॒त॒ये॒ । त्वा॒ ॥
पदसंख्या: 63

अनुवाकः 13 (5 पञ्चाशत्)

TS 1.7.13.1 TS 1.7.13.1
अन्वह॒ मासा॒ अन्विद्वना॒न्यन्वोष॑धी॒रनु॒ पर्व॑तासः । अन्विन्द्रꣳ॒॒ रोद॑सी वावशा॒ने अन्वापो॑ अजिहत॒ जाय॑मानं ॥ अनु॑ ते दायि म॒ह इ॑न्द्रि॒याय॑ स॒त्रा ते॒ विश्व॒मनु॑ वृत्र॒हत्ये᳚ । अनु॑ क्ष॒त्रमनु॒ सहो॑ यज॒त्रेन्द्र॑ दे॒वेभि॒रनु॑ ते नृ॒षह्ये᳚ ॥ इ॒न्द्रा॒णीमा॒सु नारि॑षु सु॒पत्नी॑-म॒हम॑श्रवं । न ह्य॑स्या अप॒रं च॒न ज॒रसा॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अन्विति॑ । अह॑ । मासाः᳚ । अन्विति॑ । इत् । वना॑नि । अन्विति॑ । ओष॑धीः । अन्विति॑ । पर्व॑तासः ॥ अन्विति॑ । इन्द्र᳚म् । रोद॑सी॒ इति॑ । वा॒व॒शा॒ने इति॑ । अन्विति॑ । आपः॑ । अ॒जि॒ह॒त॒ । जाय॑मानम् ॥ अन्विति॑ । ते॒ । दा॒यि॒ । म॒हे । इ॒न्द्रि॒याय॑ । स॒त्रा । ते॒ । विश्व᳚म् । अन्विति॑ । वृ॒त्र॒हत्य॒ इति॑ वृत्र - हत्ये᳚ ॥ अन्विति॑ । क्ष॒त्रम् । अन्विति॑ । सहः॑ । य॒ज॒त्र॒ । इन्द्र॑ । दे॒वेभिः॑ । अन्विति॑ । ते॒ । नृ॒षह्य॒ इति॑ नृ - सह्ये᳚ ॥ इ॒न्द्रा॒णीम् । आ॒सु । नारि॑षु । सु॒पत्नी॒मिति॑ सु-पत्नी᳚म् । अ॒हम् । अ॒श्र॒व॒म् ॥ न । हि । अ॒स्याः॒ । अ॒प॒रम् । च॒न । ज॒रसा᳚ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.13.2 TS 1.7.13.2
मर॑ते॒ पतिः॑ ॥ नाहमि॑न्द्राणि रारण॒ सख्यु॑र् वृ॒षाक॑पेर्. ऋ॒ते । यस्ये॒दमप्यꣳ॑ ह॒विः प्रि॒यं दे॒वेषु॒ गच्छ॑ति ॥यो जा॒त ए॒व प्र॑थ॒मो मन॑स्वान् दे॒वो दे॒वान् क्रतु॑ना प॒र्यभू॑षत् । यस्य॒ शुष्मा॒द्रोद॑सी॒ अभ्य॑सेतां नृं॒णस्य॑ म॒ह्ना स ज॑नास॒ इन्द्रः॑ ॥ आ ते॑ म॒ह इ॑न्द्रो॒त्यु॑ग्र॒ सम॑न्यवो॒ यथ् स॒मर॑न्त॒ सेनाः᳚ । पता॑ति दि॒द्युन्नर्य॑स्य बाहु॒वोर् मा ते॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मर॑ते । पतिः॑ ॥ न । अ॒हम् । इ॒न्द्रा॒णि॒ । रा॒र॒ण॒ । सख्युः॑ । वृ॒षाक॑पे॒रिति॑ वृ॒षा - क॒पेः॒ । ऋ॒ते ॥ यस्य॑ । इ॒दम् । अप्य᳚म् । ह॒विः । प्रि॒यम् । दे॒वेषु॑ । गच्छ॑ति ॥ यः । जा॒तः । ए॒व । प्र॒थ॒मः । मन॑स्वान् । दे॒वः । दे॒वान् । क्रतु॑ना । प॒र्यभू॑ष॒दिति॑ परि - अभू॑षत् ॥ यस्य॑ । शुष्मा᳚त् । रोद॑सी॒ इति॑ । अभ्य॑सेताम् । नृ॒णंस्य॑ । म॒ह्ना । सः । ज॒ना॒सः॒ । इन्द्रः॑ ॥ ऐति॑ । ते॒ । म॒हः । इ॒न्द्र॒ । ऊ॒ती । उ॒ग्र॒ । सम॑न्यव॒ इति स - म॒न्य॒वः॒ । यत् । स॒मर॒न्तेति॑ सं - अर॑न्त । सेनाः᳚ ॥ पता॑ति । दि॒द्युत् । नर्य॑स्य । बा॒हु॒वोः । मा । ते॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.13.3 TS 1.7.13.3
मनो॑ विष्व॒द्रिय॒ग् वि चा॑रीत् ॥ मा नो॑ मर्द्धी॒रा भ॑रा द॒द्धि तन्नः॒ प्र दा॒शुषे॒ दात॑वे॒ भूरि॒ यत् ते᳚ । नव्ये॑ दे॒ष्णे श॒स्ते अ॒स्मिन् त॑ उ॒क्थे प्र ब्र॑वाम व॒यमि॑न्द्र स्तु॒वन्तः॑ ॥ आ तू भ॑र॒ माकि॑रे॒तत् परि॑ ष्ठाद् वि॒द्मा हि त्वा॒ वसु॑पतिं॒ ॅवसू॑नां । इन्द्र॒ यत् ते॒ माहि॑नं॒ दत्र॒-मस्त्य॒स्मभ्यं॒ तद्ध॑र्यश्व॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
मनः॑ । वि॒ष्व॒द्रिय॒गिति॑ विष्व - द्रिय॑क् । वीति॑ । चा॒री॒त् ॥ मा । नः॒ । म॒र्द्धीः॒ । एति॑ । भ॒र॒ । द॒द्धि । तत् । नः॒ । प्रेति॑ । दा॒शुषे᳚ । दात॑वे । भूरि॑ । यत् । ते॒ ॥ नव्ये᳚ । दे॒ष्णे । श॒स्ते । अ॒स्मिन्न् । ते॒ । उ॒क्थे । प्रेति॑ । ब्र॒वा॒म॒ । व॒यम् । इ॒न्द्र॒ । स्तु॒वन्तः॑ ॥ एति॑ । तु । भ॒र॒ । माकिः॑ । ए॒तत् । परीति॑ । स्था॒त् । वि॒द्म । हि । त्वा॒ । वसु॑पति॒मिति॒ वसु॑ - प॒ति॒म् । वसू॑नाम् ॥ इन्द्र॑ । यत् । ते॒ । माहि॑नम् । दत्र᳚म् । अस्ति॑ । अ॒स्मभ्य॒मित्य॒स्म - भ्य॒म् । तत् । ह॒र्य॒श्वेति॑ हरि - अ॒श्व॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.13.4 TS 1.7.13.4
प्र य॑न्धि ॥ प्र॒दा॒तारꣳ॑ हवामह॒ इन्द्र॒मा ह॒विषा॑ व॒यं । उ॒भा हि हस्ता॒ वसु॑ना पृ॒णस्वा ऽऽ प्र य॑च्छ॒ दक्षि॑णा॒दोत स॒व्यात् ॥ प्र॒दा॒ता व॒ज्री वृ॑ष॒भस्तु॑रा॒षाट्छु॒ष्मी राजा॑ वृत्र॒हा सो॑म॒पावा᳚ । अ॒स्मिन्. य॒ज्ञे ब॒र्॒.हिष्या नि॒षद्याथा॑ भव॒ यज॑मानाय॒ शं ॅयोः ॥ इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॒ स्ववाꣳ॒॒ अवो॑भिः सुमृडी॒को भ॑वतु वि॒श्ववे॑दाः । बाध॑तां॒ द्वेषो॒ अभ॑यं कृणोतु सु॒वीर्य॑स्य॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प्रेति॑ । य॒न्धि॒ ॥ प्र॒दा॒तार॒मिति॑ प्र - दा॒तार᳚म् । ह॒वा॒म॒हे॒ । इन्द्र᳚म् । एति॑ । ह॒विषा᳚ । व॒यम् ॥ उ॒भा । हि । हस्ता᳚ । वसु॑ना । पृ॒णस्व॑ । आ । प्रेति॑ । य॒च्छ॒ । दक्षि॑णात् । एति॑ । उ॒त । स॒व्यात् ॥ प्र॒दा॒तेति॑ प्र - दा॒ता । व॒ज्री । वृ॒ष॒भः । तु॒रा॒षाट् । शु॒ष्मी । राजा᳚ । वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र - हा । सो॒म॒पावेति॑ सोम - पावा᳚ ॥ अ॒स्मिन्न् । य॒ज्ञे । ब॒र्॒.हिषि॑ । एति॑ । नि॒षद्येति॑ नि - सद्य॑ । अथ॑ । भ॒व॒ । यज॑मानाय । शम् । योः ॥ इन्द्रः॑ । सु॒त्रामेति॑ सु - त्रामा᳚ । स्ववा॒निति॒ स्व-वा॒न् । अवो॑भि॒रित्यवः॑ - भिः॒ । सु॒मृ॒डी॒क इति॑ सु - मृ॒डी॒कः । भ॒व॒तु॒ । वि॒श्ववे॑दा॒ इति॑ वि॒श्व-वे॒दाः॒ ॥ बाध॑ताम् । द्वेषः॑ । अभ॑यम् । कृ॒णो॒तु॒ । सु॒वीर्य॒स्येति॑ सु - वीर्य॑स्य ।
पदसंख्या: 50
TS 1.7.13.5 TS 1.7.13.5
पत॑यः स्याम ॥ तस्य॑ व॒यꣳ सु॑म॒तौ य॒ज्ञिय॒स्यापि॑ भ॒द्रे सौ॑मन॒से स्या॑म । स सु॒त्रामा॒ स्ववाꣳ॒॒ इन्द्रो॑ अ॒स्मे आ॒राच्चि॒द्-द्वेषः॑ सनु॒तर् यु॑योतु ॥ रे॒वती᳚र् नः सध॒माद॒ इन्द्रे॑ सन्तु तु॒विवा॑जाः । क्षु॒मन्तो॒ याभि॒र् मदे॑म ॥ प्रोष्व॑स्मै पुरोर॒थमिन्द्रा॑य शू॒षम॑र्चत । अ॒भीके॑ चिदु लोक॒कृथ् स॒ङ्गे स॒मथ्सु॑ वृत्र॒हा । अ॒स्माकं॑ बोधि चोदि॒ता नभ॑न्ता-मन्य॒केषां᳚ । ज्या॒का अधि॒ ( ) धन्व॑सु ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
पत॑यः । स्या॒म॒ ॥ तस्य॑ । व॒यम् । सु॒म॒ताविति॑ सु-म॒तौ । य॒ज्ञिय॑स्य । अपीति॑ । भ॒द्रे । सौ॒म॒न॒से । स्या॒म॒ ॥ सः । सु॒त्रामेति॑ सु - त्रामा᳚ । स्ववा॒निति॒ स्व-वा॒न् । इन्द्रः॑ । अ॒स्मे इति॑ । आ॒रात् । चि॒त् । द्वेषः॑ । स॒नु॒तः । यु॒यो॒तु॒ ॥ रे॒वतीः᳚ । नः॒ । स॒ध॒माद॒ इति॑ सध - मादः॑ । इन्द्रे᳚ । स॒न्तु॒ । तु॒विवा॑जा॒ इति॑ तु॒वि - वा॒जाः॒ ॥ क्षु॒मन्तः॑ । याभिः॑ । मदे॑म ॥ प्रो इति॑ । स्विति॑ । अ॒स्मै॒ । पु॒रो॒र॒थमिति॑ पुरः - र॒थम् । इन्द्रा॑य । शू॒षम् । अ॒र्च॒त॒ ॥ अ॒भीके᳚ । चि॒त् । उ॒ । लो॒क॒कृदिति॑ लोक - कृत् । स॒ङ्गे । स॒मथ्स्विति॑ स॒मत् - सु॒ । वृ॒त्र॒हेति॑ वृत्र - हा ॥ अ॒स्माक᳚म् । बो॒धि॒ । चो॒दि॒ता । नभ॑न्ताम् । अ॒न्य॒केषा᳚म् ॥ ज्या॒काः । अधीति॑ ( ) । धन्व॒स्विति॒ धन्व॑ - सु॒ ॥
पदसंख्या: 51