काण्डम् 2 - प्रश्नः 3

Kanda 2, Prasna 3

14 अनुवाकाः | 56 पञ्चाशत्

प्रश्नः 3 - Complete Audio Recording

॥

अनुवाकः 1 (5 पञ्चाशत्)

TS 2.3.1.1 TS 2.3.1.1
आ॒दि॒त्येभ्यो॒ भुव॑द्वद्भ्यश्च॒रुं निर्व॑पे॒द्भूति॑काम आदि॒त्या वा ए॒तं भूत्यै॒ प्रति॑ नुदन्ते॒ योऽलं॒ भूत्यै॒ सन् भूतिं॒ न प्रा॒प्नोत्या॑दि॒त्याने॒व भुव॑द्वतः॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैनं॒ भूतिं॑ गमयन्ति॒ भव॑त्ये॒वा ऽऽदि॒त्येभ्यो॑ धा॒रय॑द्वद्-भ्यश्च॒रुं निर्व॑पे॒दप॑रुद्धो वाऽपरु॒द्ध्यमा॑नो वाऽऽदि॒त्या वा अ॑परो॒द्धार॑ आदि॒त्या अ॑वगमयि॒तार॑ आदि॒त्याने॒व धा॒रय॑द्वतः॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आ॒दि॒त्येभ्यः॑ । भुव॑द्वद्भ्य॒ इति॒ भुव॑द्वत् - भ्यः॒ । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । भूति॑काम॒ इति॒ भूति॑ - का॒मः॒ । आ॒दि॒त्याः । वै । ए॒तम् । भूत्यै᳚ । प्रतीति॑ । नु॒द॒न्ते॒ । यः । अल᳚म् । भूत्यै᳚ । सन्न् । भूति᳚म् । न । प्रा॒प्नोतीति॑ प्र - आ॒प्नोति॑ । आ॒दि॒त्यान् । ए॒व । भुव॑द्वत॒ इति॒ भुव॑त् - व॒तः॒ । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । ते । ए॒व । ए॒न॒म् । भूति᳚म् । ग॒म॒य॒न्ति॒ । भव॑ति । ए॒व । आ॒दि॒त्येभ्यः॑ । धा॒रय॑द्वद्भ्य॒ इति॑ धा॒रय॑द्वत् - भ्यः॒ । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । अप॑रुद्ध॒ इत्यप॑ - रु॒द्धः॒ । वा॒ । अ॒प॒रु॒द्ध्यमा॑न॒ इत्य॑प - रु॒ध्यमा॑नः । वा॒ । आ॒दि॒त्याः । वै । अ॒प॒रो॒द्धार॒ इत्य॑प - रो॒द्धारः॑ । आ॒दि॒त्याः । अ॒व॒ग॒म॒यि॒तार॒ इत्य॑व - ग॒म॒यि॒तारः॑ । आ॒दि॒त्यान् । ए॒व । धा॒रय॑द्वत॒ इति॑ धा॒रय॑त् - व॒तः॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.1.2 TS 2.3.1.2
स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैनं॑ ॅवि॒शि दा᳚द्ध्रत्यनपरु॒द्ध्यो भ॑व॒त्यदि॒तेऽनु॑ मन्य॒स्वे-त्य॑परु॒द्ध्यमा॑नोऽस्य प॒दमा द॑दीते॒यं ॅवा अदि॑तिरि॒यमे॒वास्मै॑ रा॒ज्यमनु॑ मन्यते स॒त्याऽऽशीरित्या॑ह स॒त्यामे॒वाऽऽशिषं॑ कुरुत इ॒ह मन॒ इत्या॑ह प्र॒जा ए॒वास्मै॒ सम॑नसः करो॒त्युप॒ प्रेत॑ मरुतः - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । ते । ए॒व । ए॒न॒म् । वि॒शि । दा॒द्ध्र॒ति॒ । अ॒न॒प॒रु॒द्ध्य इत्य॑नप - रु॒द्ध्यः । भ॒व॒ति॒ । अदि॑ते । अन्विति॑ । म॒न्य॒स्व॒ । इति॑ । अ॒प॒रु॒द्ध्यमा॑न॒ इत्य॑प - रु॒द्ध्यमा॑नः । अ॒स्य॒ । प॒दम् । एति॑ । द॒दी॒त॒ । इ॒यम् । वै । अदि॑तिः । इ॒यम् । ए॒व । अ॒स्मै॒ । रा॒ज्यम् । अन्विति॑ । म॒न्य॒ते॒ । स॒त्या । आ॒शीरित्या᳚ - शीः । इति॑ । आ॒ह॒ । स॒त्याम् । ए॒व । आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् । कु॒रु॒ते॒ । इ॒ह । मनः॑ । इति॑ । आ॒ह॒ । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । ए॒व । अ॒स्मै॒ । सम॑नस॒ इति॒ स - म॒न॒सः॒ । क॒रो॒ति॒ । उप॑ । प्रेति॑ । इ॒त॒ । म॒रु॒तः॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.1.3 TS 2.3.1.3
सुदानव ए॒ना वि॒श्पति॑ना॒ऽभ्य॑मुꣳ राजा॑न॒मित्या॑ह मारु॒ती वै विड् ज्ये॒ष्ठो वि॒श्पति॑र्वि॒शैवैनꣳ॑ रा॒ष्ट्रेण॒ सम॑र्द्धयति॒ यः प॒रस्ता᳚द् ग्राम्यवा॒दी स्यात् तस्य॑ गृ॒हाद्-व्री॒हीना ह॑रेच्छु॒क्लाꣳश्च॑ कृ॒ष्णाꣳश्च॒ वि चि॑नुया॒द्ये शु॒क्लाः स्युस्तमा॑दि॒त्यं च॒रुं निर्व॑पेदादि॒त्या वै दे॒वत॑या॒ विड्विश॑मे॒वाव॑ गच्छ॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
सु॒दा॒न॒व॒ इति॑ सु - दा॒न॒वः॒ । ए॒ना । वि॒श्पति॑ना । अ॒भीति॑ । अ॒मुम् । राजा॑नम् । इति॑ । आ॒ह॒ । मा॒रु॒ती । वै । विट् । ज्ये॒ष्ठः । वि॒श्पतिः॑ । वि॒शा । ए॒व । ए॒न॒म् । रा॒ष्ट्रेण॑ । समिति॑ । अ॒र्द्ध॒य॒ति॒ । यः । प॒रस्ता᳚त् । ग्रा॒म्य॒वा॒दीति॑ ग्राम्य - वा॒दी । स्यात् । तस्य॑ । गृ॒हात् । व्री॒हीन् । एति॑ । ह॒रे॒त् । शु॒क्लान् । च॒ । कृ॒ष्णान् । च॒ । वीति॑ । चि॒नु॒या॒त् । ये । शु॒क्लाः । स्युः । तम् । आ॒दि॒त्यम् । च॒रुम् । निरीति॑ । व॒पे॒त् । आ॒दि॒त्या । वै । दे॒वत॑या । विट् । विश᳚म् । ए॒व । अवेति॑ । ग॒च्छ॒ति॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.1.4 TS 2.3.1.4
-त्यव॑गताऽस्य॒ विडन॑वगतꣳ रा॒ष्ट्रमित्या॑हु॒र्ये कृ॒ष्णाः स्युस्तं ॅवा॑रु॒णं च॒रुं निर्व॑पेद्वारु॒णं ॅवै रा॒ष्ट्रमु॒भे ए॒व विशं॑ च रा॒ष्ट्रं चाव॑ गच्छति॒ यदि॒ नाव॒गच्छे॑दि॒म-म॒हमा॑दि॒त्येभ्यो॑ भा॒गं निर्व॑पा॒म्या ऽमुष्मा॑द॒मुष्यै॑ वि॒शोऽव॑गन्तो॒रिति॒ निर्व॑पेदादि॒त्या ए॒वैनं॑ भाग॒धेयं॑ प्रे॒फ्सन्तो॒ विश॒मव॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अव॑ग॒तेत्यव॑ - ग॒ता॒ । अ॒स्य॒ । विट् । अन॑वगत॒मित्यन॑व - ग॒त॒म् । रा॒ष्ट्रम् । इति॑ । आ॒हुः॒ । ये । कृ॒ष्णाः । स्युः । तम् । वा॒रु॒णम् । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । वा॒रु॒णम् । वै । रा॒ष्ट्रम् । उ॒भे इति॑ । ए॒व । विश᳚म् । च॒ । रा॒ष्ट्रम् । च॒ । अवेति॑ । ग॒च्छ॒ति॒ । यदि॑ । न । अ॒व॒गच्छे॒दित्य॑व-गच्छे᳚त् । इ॒मम् । अ॒हम् । आ॒दि॒त्येभ्यः॑ । भा॒गम् । निरिति॑ । व॒पा॒मि॒ । एति॑ । अ॒मुष्मा᳚त् । अ॒मुष्यै᳚ । वि॒शः । अव॑गन्तो॒रित्यव॑-ग॒न्तोः॒ । इति॑ । निरिति॑ । व॒पे॒त् । आ॒दि॒त्याः । ए॒व । ए॒न॒म् । भा॒ग॒धेय॒मिति॑ भाग - धेय᳚म् । प्रे॒फ्सन्त॒ इति॑ प्र-ई॒फ्सन्तः॑ । विश᳚म् । अवेति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.1.5 TS 2.3.1.5
गमयन्ति॒ यदि॒ नाव॒गच्छे॒दाश्व॑त्थान् म॒यूखा᳚न्थ् स॒प्त म॑द्ध्यमे॒षाया॒मुप॑- हन्यादि॒दम॒ह-मा॑दि॒त्यान् ब॑ध्ना॒म्या ऽमुष्मा॑द॒मुष्यै॑ वि॒शोऽव॑गन्तो॒रित्या॑दि॒त्या ए॒वैनं॑ ब॒द्धवी॑रा॒ विश॒मव॑ गमयन्ति॒ यदि॒ नाव॒गच्छे॑दे॒तमे॒वाऽऽदि॒त्यं च॒रुं निर्व॑पेदि॒द्ध्मेऽपि॑ म॒यूखा॒न्थ् सं न॑ह्येदनपरु॒द्ध्यमे॒वाव॑ गच्छ॒त्याश्व॑त्था भवन्तिम॒रुतां॒ ॅवा ए॒त ( ) -दोजो॒ यद॑श्व॒त्थ ओज॑सै॒व विश॒मव॑ गच्छति स॒प्त भ॑वन्ति स॒प्त ग॑णा॒ वै म॒रुतो॑ गण॒श ए॒व विश॒मव॑ गच्छति ।
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ग॒म॒य॒न्ति॒ । यदि॑ । न । अ॒व॒गच्छे॒दित्य॑व - गच्छे᳚त् । आश्व॑त्थान् । म॒यूखान्॑ । स॒प्त । म॒द्ध्य॒मे॒षाया॒मिति॑ म॒द्ध्यम - ई॒षाया᳚म् । उपेति॑ । ह॒न्या॒त् । इ॒दम् । अ॒हम् । आ॒दि॒त्यान् । ब॒ध्ना॒मि॒ । एति॑ । अ॒मुष्मा᳚त् । अ॒मुष्यै᳚ । वि॒शः । अव॑गन्तो॒रित्यव॑-ग॒न्तोः॒ । इति॑ । आ॒दि॒त्याः । ए॒व । ए॒न॒म् । ब॒द्धवी॑रा॒ इति॑ ब॒द्ध -वी॒राः॒ । विश᳚म् । अवेति॑ । ग॒म॒य॒न्ति॒ । यदि॑ । न । अ॒व॒गच्छे॒दित्य॑व - गच्छे᳚त् । ए॒तम् । ए॒व । आ॒दि॒त्यम् । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । इ॒द्ध्मे । अपीति॑ । म॒यूखान्॑ । समिति॑ । न॒ह्ये॒त् । अ॒न॒प॒रु॒द्ध्यमित्य॑नप - रु॒द्ध्यम् । ए॒व । अवेति॑ । ग॒च्छ॒ति॒ । आश्व॑त्थाः । भ॒व॒न्ति॒ । म॒रुता᳚म् । वै । ए॒तत् ( ) । ओजः॑ । यत् । अ॒श्व॒त्थः । ओज॑सा । ए॒व । विश᳚म् । अवेति॑ । ग॒च्छ॒ति॒ । स॒प्त । भ॒व॒न्ति॒ । स॒प्तग॑णा॒ इति॑ स॒प्त - ग॒णाः॒ । वै । म॒रुतः॑ । ग॒ण॒श - इति॑ गण - शः । ए॒व । विश᳚म् । अवेति॑ । ग॒च्छ॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 68

अनुवाकः 2 (9 पञ्चाशत्)

TS 2.3.2.1 TS 2.3.2.1
दे॒वा वै मृ॒त्योर॑बिभयु॒स्ते प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒न् तेभ्य॑ ए॒तां प्रा॑जाप॒त्याꣳ श॒तकृ॑ष्णलां॒ निर॑वप॒त् तयै॒वैष्व॒मृत॑मदधा॒द्यो मृ॒त्योर्बि॑भी॒यात् तस्मा॑ ए॒तां प्रा॑जाप॒त्याꣳ श॒तकृ॑ष्णलां॒ निर्व॑पेत् प्र॒जाप॑तिमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒न्नायु॑र्दधाति॒ सर्व॒मायु॑रेति श॒तकृ॑ष्णला भवति श॒तायुः॒ पुरु॑षः॒ श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
दे॒वाः । वै । मृ॒त्योः । अ॒बि॒भ॒युः॒ । ते । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । उपेति॑ । अ॒धा॒व॒न्न् । तेभ्यः॑ । ए॒ताम् । प्रा॒जा॒प॒त्यामिति॑ प्राजा - प॒त्याम् । श॒तकृ॑ष्णला॒मिति॑ श॒त-कृ॒ष्ण॒ला॒म् । निरिति॑ । अ॒व॒प॒त् । तया᳚ । ए॒व । ए॒षु॒ । अ॒मृत᳚म् । अ॒द॒धा॒त् । यः । मृ॒त्योः । बि॒भी॒यात् । तस्मै᳚ । ए॒ताम् । प्रा॒जा॒प॒त्यामिति॑ प्राजा - प॒त्याम् । श॒तकृ॑ष्णला॒मिति॑ श॒त - कृ॒ष्ण॒ला॒म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा-प॒ति॒म् । ए॒व । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । सः । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । आयुः॑ । द॒धा॒ति॒ । सर्व᳚म् । आयुः॑ । ए॒ति॒ । श॒तकृ॑ष्ण॒लेति॑ श॒त - कृ॒ष्ण॒ला॒ । भ॒व॒ति॒ । श॒तायु॒रिति॑ श॒त-आ॒युः॒ । पुरु॑षः । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त - इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑षि । ए॒व । इ॒न्द्रि॒ये ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.2.2 TS 2.3.2.2
प्रति॑ तिष्ठति घृ॒ते भ॑व॒त्यायु॒र्वै घृ॒तम॒मृतꣳ॒॒ हिर॑ण्य॒मायु॑श्चै॒वास्मा॑ अ॒मृतं॑ च स॒मीची॑ दधाति च॒त्वारि॑ चत्वारि कृ॒ष्णला॒न्यव॑ द्यति चतुरव॒त् तस्याऽऽप्त्या॑ एक॒धा ब्र॒ह्मण॒ उप॑ हरत्येक॒धैव यज॑मान॒ आयु॑र्दधात्य॒- सावा॑दि॒त्यो न व्य॑रोचत॒ तस्मै॑ दे॒वाः प्राय॑श्चित्तिमैच्छ॒न् तस्मा॑ ए॒तꣳ सौ॒र्यं च॒रुं निर॑वप॒न् तेनै॒वास्मि॒न् - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प्रतीति॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । घृ॒ते । भ॒व॒ति॒ । आयुः॑ । वै । घृ॒तम् । अ॒मृत᳚म् । हिर॑ण्यम् । आयुः॑ । च॒ । ए॒व । अ॒स्मै॒ । अ॒मृत᳚म् । च॒ । स॒मीची॒ इति॑ । द॒धा॒ति॒ । च॒त्वारि॑चत्वा॒रीति॑ च॒त्वारि॑ - च॒त्वा॒रि॒ । कृ॒ष्णला॑नि । अवेति॑ । द्य॒ति॒ । च॒तु॒र॒व॒त्तस्येति॑ चतुः - अ॒व॒त्तस्य॑ । आप्त्यै᳚ । ए॒क॒धेत्ये॑क - धा । ब्र॒ह्मणे᳚ । उपेति॑ । ह॒र॒ति॒ । ए॒क॒धेत्ये॑क - धा । ए॒व । यज॑माने । आयुः॑ । द॒धा॒ति॒ । अ॒सौ । आ॒दि॒त्यः । न । वीति॑ । अ॒रो॒च॒त॒ । तस्मै᳚ । दे॒वाः । प्राय॑श्चित्तिम् । ऐ॒च्छ॒न्न् । तस्मै᳚ । ए॒तम् । सौ॒र्यम् । च॒रुम् । निरिति॑ । अ॒व॒प॒न्न् । तेन॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.2.3 TS 2.3.2.3
रुच॑मदधु॒र्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सका॑मः॒ स्यात् तस्मा॑ ए॒तꣳ सौ॒र्यं च॒रुं निर्व॑पेद॒मुमे॒वाऽऽदि॒त्यꣳ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॑न् ब्रह्मवर्च॒सं द॑धाति ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व भ॑वत्युभ॒यतो॑ रु॒क्मौ भ॑वत उभ॒यत॑ ए॒वास्मि॒न् रुचं॑ दधाति प्रया॒जे प्र॑याजे कृ॒ष्णलं॑ जुहोति दि॒ग्भ्य ए॒वास्मै᳚ ब्रह्मवर्च॒समव॑ रुन्ध आग्ने॒यम॒ष्टाक॑पालं॒ निर्व॑पेथ् सावि॒त्रं द्वाद॑शकपालं॒ भूम्यै॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
रुच᳚म् । अ॒द॒धुः॒ । यः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स - का॒मः॒ । स्यात् । तस्मै᳚ । ए॒तम् । सौ॒र्यम् । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । अ॒मुम् । ए॒व । आ॒दि॒त्यम् । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । सः । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् । द॒धा॒ति॒ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सी । ए॒व । भ॒व॒ति॒ । उ॒भ॒यतः॑ । रु॒क्मौ । भ॒व॒तः॒ । उ॒भ॒यतः॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । रुच᳚म् । द॒धा॒ति॒ । प्र॒या॒जेप्र॑याज॒ इति॑ प्रया॒जे - प्र॒या॒जे॒ । कृ॒ष्णल᳚म् । जु॒हो॒ति॒ । दि॒ग्‌भ्य इति॑ दिक् - भ्यः । ए॒व । अ॒स्मै॒ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । आ॒ग्ने॒यम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । सा॒वि॒त्रम् । द्वाद॑शकपाल॒मिति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒ल॒म् । भूम्यै᳚ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.2.4 TS 2.3.2.4
च॒रुं ॅयः का॒मये॑त॒ हिर॑ण्यं ॅविन्देय॒ हिर॑ण्यं॒ मोप॑ नमे॒दिति॒ यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यं ॅवै हिर॑ण्यं॒ ॅयस्यै॒व हिर॑ण्यं॒ तेनै॒वैन॑द् विन्दते सावि॒त्रो भ॑वति सवि॒तृप्र॑सूत ए॒वैन॑द्-विन्दते॒ भूम्यै॑ च॒रुर्भ॑वत्य॒स्यामे॒वैन॑द्-विन्दत॒ उपै॑नꣳ॒॒ हिर॑ण्यं नमति॒ वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑णर्द्ध्यते॒ यो हिर॑ण्यं ॅवि॒न्दत॑ ए॒ता - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
च॒रुम् । यः । का॒मये॑त । हिर॑ण्यम् । वि॒न्दे॒य॒ । हिर॑ण्यम् । मा॒ । उपेति॑ । न॒मे॒त् । इति॑ । यत् । आ॒ग्ने॒यः । भव॑ति । आ॒ग्ने॒यम् । वै । हिर॑ण्यम् । यस्य॑ । ए॒व । हिर॑ण्यम् । तेन॑ । ए॒व । ए॒न॒त् । वि॒न्द॒ते॒ । सा॒वि॒त्रः । भ॒व॒ति॒ । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ-प्र॒सू॒तः॒ । ए॒व । ए॒न॒त् । वि॒न्द॒ते॒ । भूम्यै᳚ । च॒रुः । भ॒व॒ति॒ । अ॒स्याम् । ए॒व । ए॒न॒त् । वि॒न्द॒ते॒ । उपेति॑ । ए॒न॒म् । हिर॑ण्यम् । न॒म॒ति॒ । वीति॑ । वै । ए॒षः । इ॒न्द्रि॒येण॑ । वी॒र्ये॑ण । ऋ॒द्ध्य॒ते॒ । यः । हिर॑ण्यम् । वि॒न्दते᳚ । ए॒ताम् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.2.5 TS 2.3.2.5
-मे॒व निर्व॑पे॒द्धिर॑ण्यं ॅवि॒त्त्वा नेन्द्रि॒येण॑ वी॒र्ये॑ण॒ व्यृ॑द्ध्यत ए॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यस्य॒ हिर॑ण्यं॒ नश्ये॒द्यदा᳚ग्ने॒यो भव॑त्याग्ने॒यं ॅवै हिर॑ण्यं॒ ॅयस्यै॒ व हिर॑ण्यं॒ तेनै॒वैन॑द्-विन्दति सावि॒त्रो भ॑वति सवि॒तृ-प्र॑सूत ए॒वैन॑द्-विन्दति॒ भूम्यै॑ च॒रुर्भ॑वत्य॒स्यां ॅवा ए॒तन्न॑श्यति॒ यन्नश्य॑त्य॒स्यामे॒वैन॑द्-विन्द॒तीन्द्र॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒व । निरिति॑ । व॒पे॒त् । हिर॑ण्यम् । वि॒त्त्वा । न । इ॒न्द्रि॒येण॑ । वी॒र्ये॑ण । वीति॑ । ऋ॒द्ध्य॒ते॒ । ए॒ताम् । ए॒व । निरिति॑ । व॒पे॒त् । यस्य॑ । हिर॑ण्यम् । नश्ये᳚त् । यत् । आ॒ग्ने॒यः । भव॑ति । आ॒ग्ने॒यम् । वै । हिर॑ण्यम् । यस्य॑ । ए॒व । हिर॑ण्यम् । तेन॑ । ए॒व । ए॒न॒त् । वि॒न्द॒ति॒ । सा॒वि॒त्रः । भ॒व॒ति॒ । स॒वि॒तृप्र॑सूत॒ इति॑ सवि॒तृ - प्र॒सू॒तः॒ । ए॒व । ए॒न॒त् । वि॒न्द॒ति॒ । भूम्यै᳚ । च॒रुः । भ॒व॒ति॒ । अ॒स्याम् । वै । ए॒तत् । न॒श्य॒ति॒ । यत् । नश्य॑ति । अ॒स्याम् । ए॒व । ए॒न॒त् । वि॒न्द॒ति॒ । इन्द्रः॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.2.6 TS 2.3.2.6
-स्त्वष्टुः॒ सोम॑मभी॒षहा॑ऽ पिब॒थ् स विष्व॒ङ् व्या᳚र्च्छ॒थ् स इ॑न्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॒ व्या᳚र्द्ध्यत॒ स यदू॒र्द्ध्वमु॒दव॑मी॒त् ते श्या॒माका॑ अभव॒न्थ्स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒त् तस्मा॑ ए॒तꣳ सो॑मे॒न्द्रꣳ श्या॑मा॒कं च॒रुं निर॑वप॒त् तेनै॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यꣳ सो॑मपी॒थम॑दधा॒द्वि वा ए॒ष इ॑न्द्रि॒येण॑ सोम॒पीथेन॑र्द्ध्यते॒ यः सोमं॒ ॅवमि॑ति॒ यः सो॑मवा॒मी स्यात् तस्मा॑- [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
त्वष्टुः॑ । सोम᳚म् । अ॒भी॒षहेत्य॑भि - सहा᳚ । अ॒पि॒ब॒त् । सः । विष्वङ्॑ । वीति॑ । आ॒र्च्छ॒त् । सः । इ॒न्द्रि॒येण॑ । सो॒म॒पी॒थेनेति॑ सोम - पी॒थेन॑ । वीति॑ । आ॒र्द्ध्य॒त॒ । सः । यत् । ऊ॒र्द्ध्वम् । उ॒दव॑मी॒दित्यु॑त् - अव॑मीत् । ते । श्या॒माकाः᳚ । अ॒भ॒व॒न्न् । सः । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा - प॒ति॒म् । उपेति॑ । अ॒धा॒व॒त् । तस्मै᳚ । ए॒तम् । सो॒मे॒न्द्रम् । श्या॒मा॒कम् । च॒रुम् । निरिति॑ । अ॒व॒प॒त् । तेन॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । इ॒न्द्रि॒यम् । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम - पी॒थम् । अ॒द॒धा॒त् । वीति॑ । वै । ए॒षः । इ॒न्द्रि॒येण॑ । सो॒म॒पी॒थेनेति॑ सोम - पी॒थेन॑ । ऋ॒द्ध्य॒ते॒ । यः । सोम᳚म् । वमि॑ति । यः । सो॒म॒वा॒मीति॑ सोम - वा॒मी । स्यात् । तस्मै᳚ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.2.7 TS 2.3.2.7
ए॒तꣳ सो॑मे॒न्द्रꣳ श्या॑मा॒कं च॒रुं निर्व॑पे॒थ् सोमं॑ चै॒वेन्द्रं॑ च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यꣳ सो॑मपी॒थं ध॑त्तो॒ नेन्द्रि॒येण॑ सोमपी॒थेन॒ व्यृ॑द्ध्यते॒ यथ् सौ॒म्यो भव॑ति सोमपी॒थमे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यं ॅवै सो॑मपी॒थ इ॑न्द्रि॒यमे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे श्यामा॒को भ॑वत्ये॒ष वाव स सोमः॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒तम् । सो॒मे॒न्द्रम् । श्या॒मा॒कम् । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । सोम᳚म् । च॒ । ए॒व । इन्द्र᳚म् । च॒ । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । तौ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । इ॒न्द्रि॒यम् । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम - पी॒थम् । ध॒त्तः॒ । न । इ॒न्द्रि॒येण॑ । सो॒म॒पी॒थेनेति॑ सोम - पी॒थेन॑ । वीति॑ । ऋ॒द्ध्य॒ते॒ । यत् । सौ॒म्यः । भव॑ति । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम - पी॒थम् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । यत् । ऐ॒न्द्रः । भव॑ति । इ॒न्द्रि॒यम् । वै । सो॒म॒पी॒थ इति॑ सोम - पी॒थः । इ॒न्द्रि॒यम् । ए॒व । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम - पी॒थम् । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । श्या॒मा॒कः । भ॒व॒ति॒ । ए॒षः । वाव । सः । सोमः॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.2.8 TS 2.3.2.8
सा॒क्षादे॒व सो॑मपी॒थमव॑ रुन्धे॒ ऽग्नये॑ दा॒त्रे पु॑रो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालं॒ निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य प्रदा॒त्रे पु॑रो॒डाश॒मेका॑दशकपालं प॒शुका॑मो॒ऽग्निरे॒वास्मै॑ प॒शून् प्र॑ज॒नय॑ति वृ॒द्धानिन्द्रः॒ प्र य॑च्छति॒ दधि॒ मधु॑ घृ॒तमापो॑ धा॒ना भ॑वन्त्ये॒तद्वै प॑शू॒नाꣳ रू॒पꣳ रू॒पेणै॒व प॒शूनव॑ रुन्धे पञ्च-गृही॒तं भ॑वति॒ पाङ्क्ता॒ हि प॒शवो॑ बहु रू॒पं भ॑वति बहु रू॒पा हि प॒शवः॒- [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
सा॒क्षादिति॑ स - अ॒क्षात् । ए॒व । सो॒म॒पी॒थमिति॑ सोम - पी॒थम् । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । अ॒ग्नये᳚ । दा॒त्रे । पु॒रो॒डाश᳚म् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । इन्द्रा॑य । प्र॒दा॒त्र इति॑ प्र - दा॒त्रे । पु॒रो॒डाश᳚म् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश - क॒पा॒ल॒म् । प॒शुका॑म॒ इति॑ प॒शु - का॒मः॒ । अ॒ग्निः । ए॒व । अ॒स्मै॒ । प॒शून् । प्र॒ज॒नय॒तीति॑ प्र - ज॒नय॑ति । वृ॒द्धान् । इन्द्रः॑ । प्रेति॑ । य॒च्छ॒ति॒ । दधि॑ । मधु॑ । घृ॒तम् । आपः॑ । धा॒नाः । भ॒व॒न्ति॒ । ए॒तत् । वै । प॒शू॒नाम् । रू॒पम् । रू॒पेण॑ । ए॒व । प॒शून् । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । प॒ञ्च॒गृ॒ही॒तमिति॑ पञ्च-गृ॒ही॒तम् । भ॒व॒ति॒ । पाङ्क्ताः᳚ । हि । प॒शवः॑ । ब॒हु॒रू॒पमिति॑ बहु - रू॒पम् । भ॒व॒ति॒ । ब॒हु॒रू॒पा इति॑ बहु - रू॒पाः । हि । प॒शवः॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.2.9 TS 2.3.2.9
समृ॑द्ध्यै प्राजाप॒त्यं भ॑वति प्राजाप॒त्या वै प॒शवः॑ प्र॒जाप॑तिरे॒वास्मै॑ प॒शून् प्रज॑नयत्या॒त्मा वै पुरु॑षस्य॒ मधु॒ यन्मद्ध्व॒ग्नौ जु॒होत्या॒त्मान॑मे॒व तद्-यज॑मानो॒ऽग्नौ प्रद॑धाति प॒ङ्क्त्यौ॑ याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतः॒ पाङ्क्तः॒ पुरु॑षः॒ पाङ्क्ताः᳚ प॒शव॑ आ॒त्मान॑मे॒व मृ॒त्योर्नि॒ष्क्रीय॑प॒शूनव॑ रुन्धे ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सं - ऋ॒द्ध्यै॒ । प्रा॒जा॒प॒त्यमिति॑ प्राजा - प॒त्यम् । भ॒व॒ति॒ । प्रा॒जा॒प॒त्या इति॑ प्राजा - प॒त्याः । वै । प॒शवः॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा-प॒तिः॒ । ए॒व । अ॒स्मै॒ । प॒शून् । प्रेति॑ । ज॒न॒य॒ति॒ । आ॒त्मा । वै । पुरु॑षस्य । मधु॑ । यत् । मधु॑ । अ॒ग्नौ । जु॒होति॑ । आ॒त्मान᳚म् । ए॒व । तत् । यज॑मानः । अ॒ग्नौ । प्रेति॑ । द॒धा॒ति॒ । प॒ङ्क्त्यौ᳚ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या - अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒तः॒ । पाङ्क्तः॑ । पुरु॑षः । पाङ्क्ताः᳚ । प॒शवः॑ । आ॒त्मान᳚म् । ए॒व । मृ॒त्योः । नि॒ष्क्रीयेति॑ निः-क्रीय॑ । प॒शून् । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ ॥
पदसंख्या: 41

अनुवाकः 3 (5 पञ्चाशत्)

TS 2.3.3.1 TS 2.3.3.1
दे॒वा वै स॒त्रमा॑स॒त-र्द्धि॑परिमितं॒ ॅयश॑स्कामा॒स्तेषाꣳ॒॒ सोमꣳ॒॒ राजा॑नं॒ ॅयश॑ आर्च्छ॒थ् स गि॒रिमुदै॒त् तम॒ग्निरनूदै॒त् ताव॒ग्नीषोमौ॒ सम॑भवतां॒ ताविन्द्रो॑ य॒ज्ञ्वि॑भ्र॒ष्टोऽनु॒ परै॒त् ताव॑ब्रवीद्या॒जय॑तं॒ मेति॒ तस्मा॑ ए॒तामिष्टिं॒ निर॑वपतामाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्र-मेका॑दशकपालꣳ सौ॒म्यं च॒रुं तयै॒वास्मि॒न् तेज॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
दे॒वाः । वै । स॒त्रम् । आ॒स॒त॒ । ऋद्धि॑परिमित॒मित्यृद्धि॑ - प॒रि॒मि॒त॒म् । यश॑स्कामा॒ इति॒ यशः॑ - का॒माः॒ । तेषा᳚म् । सोम᳚म् । राजा॑नम् । यशः॑ । आ॒र्च्छ॒त् । सः । गि॒रिम् । उदिति॑ । ऐ॒त् । तम् । अ॒ग्निः । अनु॑ । उदिति॑ । ऐ॒त् । तौ । अ॒ग्नीषोमा॒वित्य॒ग्नी- सोमौ᳚ । समिति॑ । अ॒भ॒व॒ता॒म् । तौ । इन्द्रः॑ । य॒ज्ञ्वि॑भ्रष्ट॒ इति॑ य॒ज्ञ् - वि॒भ्र॒ष्टः॒ । अनु॑ । परेति॑ । ऐ॒त् । तौ । अ॒ब्र॒वी॒त् । या॒जय॑तम् । मा॒ । इति॑ । तस्मै᳚ । ए॒ताम् । इष्टि᳚म् । निरिति॑ । अ॒व॒प॒ता॒म् । आ॒ग्ने॒यम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् । ऐ॒न्द्रम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश - क॒पा॒ल॒म् । सौ॒म्यम् । च॒रुम् । तया᳚ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । तेजः॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.3.2 TS 2.3.3.2
इन्द्रि॒यं ब्र॑ह्मवर्च॒सम॑धत्तां॒ ॅयो य॒ज्ञ्वि॑भ्रष्टः॒ स्यात् तस्मा॑ ए॒तामिष्टिं॒ निर्व॑पेदाग्ने॒य-म॒ष्टाक॑पालमै॒न्द्र-मेका॑दशकपालꣳ सौ॒म्यं च॒रुं ॅयदा᳚ग्ने॒यो भव॑ति॒ तेज॑ ए॒वास्मि॒न् तेन॑ दधाति॒ यदै॒न्द्रो भव॑तीन्द्रि॒यमे॒वास्मि॒न् तेन॑ दधाति॒ यथ् सौ॒म्यो ब्र॑ह्मवर्च॒सं तेना᳚ ऽऽग्ने॒यस्य॑ च सौ॒म्यस्य॑ चै॒न्द्रे स॒माश्ले॑षये॒त् तेज॑श्चै॒वास्मि॑न् ब्रह्मवर्च॒सं च॑ स॒मीची॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
इ॒न्द्रि॒यम् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् । अ॒ध॒त्ता॒म् । यः । य॒ज्ञ्वि॑भ्रष्ट॒ इति॑ य॒ज्ञ् - वि॒भ्र॒ष्टः॒ । स्यात् । तस्मै᳚ । ए॒ताम् । इष्टि᳚म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । आ॒ग्ने॒यम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् । ऐ॒न्द्रम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश - क॒पा॒ल॒म् । सौ॒म्यम् । च॒रुम् । यत् । आ॒ग्ने॒यः । भव॑ति । तेजः॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । तेन॑ । द॒धा॒ति॒ । यत् । ऐ॒न्द्रः । भव॑ति । इ॒न्द्रि॒यम् । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । तेन॑ । द॒धा॒ति॒ । यत् । सौ॒म्यः । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म-व॒र्च॒सम् । तेन॑ । आ॒ग्ने॒यस्य॑ । च॒ । सौ॒म्यस्य॑ । च॒ । ऐ॒न्द्रे । स॒माश्ले॑षये॒दिति॑ सं - आश्ले॑षयेत् । तेजः॑ । च॒ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् । च॒ । स॒मीची॒ इति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.3.3 TS 2.3.3.3
दधात्यग्नीषो॒मीय॒-मेका॑दशकपालं॒ निर्व॑पे॒द्यं कामो॒ नोप॒नमे॑दाग्ने॒यो वै ब्रा᳚ह्म॒णः स सोमं॑ पिबति॒ स्वामे॒व दे॒वताꣳ॒॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ सैवैनं॒ कामे॑न॒ सम॑र्द्धय॒त्युपै॑नं॒ कामो॑ नमत्यग्नीषो॒मीय॑-म॒ष्टाक॑पालं॒ निर्व॑पेद्-ब्रह्मवर्च॒सका॑मो॒-ऽग्नीषोमा॑ वे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॑न् ब्रह्मवर्च॒सं ध॑त्तो ब्रह्मवर्च॒स्ये॑व- [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
द॒धा॒ति॒ । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒मित्य॑ग्नी - सो॒मीय᳚म् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश - क॒पा॒ल॒म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । यम् । कामः॑ । न । उ॒प॒नमे॒दित्यु॑प - नमे᳚त् । आ॒ग्ने॒यः । वै । ब्रा॒ह्म॒णः । सः । सोम᳚म् । पि॒ब॒ति॒ । स्वाम् । ए॒व । दे॒वता᳚म् । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । सा । ए॒व । ए॒न॒म् । कामे॑न । समिति॑ । अ॒र्द्ध॒य॒ति॒ । उपेति॑ । ए॒न॒म् । कामः॑ । न॒म॒ति॒ । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒मित्य॑ग्नी - सो॒मीय᳚म् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सका॑म॒ इति॑ ब्रह्मवर्च॒स - का॒मः॒ । अ॒ग्नीषोमा॒वित्य॒ग्नी - सोमौ᳚ । ए॒व । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । तौ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒समिति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सम् । ध॒त्तः॒ । ब्र॒ह्म॒व॒र्च॒सीति॑ ब्रह्म - व॒र्च॒सी । ए॒व । 17 (50)
TS 2.3.3.4 TS 2.3.3.4
भ॑वति॒ यद॒ष्टाक॑पाल॒-स्तेना᳚ऽऽग्ने॒यो यच्छ्या॑मा॒कस्तेन॑ सौ॒म्यः समृ॑द्ध्यै॒ सोमा॑य वा॒जिने᳚ श्यामा॒कं च॒रुं निर्व॑पे॒द्यः क्लैब्या᳚द्बिभी॒याद् रेतो॒ हि वा ए॒तस्मा॒द्-वाजि॑नमप॒क्राम॒त्यथै॒ष क्लैब्या᳚द्बिभाय॒ सोम॑मे॒व वा॒जिनꣳ॒॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मि॒न् रेतो॒ वाजि॑नं दधाति॒ न क्ली॒बो भ॑वतिब्राह्मणस्प॒त्य-मेका॑दशकपालं॒ निर्व॑पे॒द् ग्राम॑कामो॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
भ॒व॒ति॒ । यत् । अ॒ष्टाक॑पाल॒ इत्य॒ष्टा - क॒पा॒लः॒ । तेन॑ । आ॒ग्ने॒यः । यत् । श्या॒मा॒कः । तेन॑ । सौ॒म्यः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सं - ऋ॒द्ध्यै॒ । सोमा॑य । वा॒जिने᳚ । श्या॒मा॒कम् । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । यः । क्लैब्या᳚त् । बि॒भी॒यात् । रेतः॑ । हि । वै । ए॒तस्मा᳚त् । वाजि॑नम् । अ॒प॒क्राम॒तीत्य॑प - क्राम॑ति । अथ॑ । ए॒षः । क्लैब्या᳚त् । बि॒भा॒य॒ । सोम᳚म् । ए॒व । वा॒जिन᳚म् । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । सः । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । रेतः॑ । वाजि॑नम् । द॒धा॒ति॒ । न । क्ली॒बः । भ॒व॒ति॒ । ब्रा॒ह्म॒ण॒स्प॒त्यमिति॑ ब्राह्मणः - प॒त्यम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । ग्राम॑काम॒ इति॒ ग्राम॑ - का॒मः॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.3.5 TS 2.3.3.5
ब्रह्म॑ण॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वास्मै॑ सजा॒तान् प्र य॑च्छति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति ग॒णव॑ती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतः सजा॒तैरे॒वैनं॑ ग॒णव॑न्तं करोत्ये॒तामे॒व निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ ब्रह्म॒न्
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ब्रह्म॑णः । पति᳚म् । ए॒व । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । सः । ए॒व । अ॒स्मै॒ । स॒जा॒तानिति॑ स - जा॒तान् । प्रेति॑ । य॒च्छ॒ति॒ । ग्रा॒मी । ए॒व । भ॒व॒ति॒ । ग॒णव॑ती॒ इति॑ ग॒ण - व॒ती॒ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या - अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒तः॒ । स॒जा॒तैरिति॑ स - जा॒तैः । ए॒व । ए॒न॒म् । ग॒णव॑न्त॒मिति॑ ग॒ण - व॒न्त॒म् । क॒रो॒ति॒ । ए॒ताम् । ए॒व । निरिति॑ । व॒पे॒त् । यः । का॒मये॑त । ब्रह्मन्न्॑ । विश᳚म् । वीति॑ । ना॒श॒ये॒य॒म् । इति॑ । मा॒रु॒ती इति॑ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या - अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । कु॒र्या॒त् । ब्रह्मन्न्॑ । ए॒व । विश᳚म् । वीति॑ । ना॒श॒य॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 43

अनुवाकः 4 (4 पञ्चाशत्)

TS 2.3.4.1 TS 2.3.4.1
अ॒र्य॒म्णे च॒रुं निर्व॑पथ् सुव॒र्गका॑मो॒ऽसौ वा आ॑दि॒त्यो᳚ऽर्य॒माऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनꣳ॑ सुव॒र्गं ॅलो॒कं ग॑मयत्यर्य॒म्णे च॒रुं निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त॒ दान॑कामा मे प्र॒जाः स्यु॒रित्य॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚ऽर्य॒मा यः खलु॒ वै ददा॑ति॒ सो᳚ऽर्य॒माऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वा - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒र्य॒म्णे । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । सु॒व॒र्गका॑म॒ इति॑ सुव॒र्ग-का॒मः॒ । अ॒सौ । वै । आ॒दि॒त्यः । अ॒र्य॒मा । अ॒र्य॒मण᳚म् । ए॒व । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । सः । ए॒व । ए॒न॒म् । सु॒व॒र्गमिति॑ सुवः - गम् । लो॒कम् । ग॒म॒य॒ति॒ । अ॒र्य॒म्णे । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । यः । का॒मये॑त । दान॑कामा॒ इति॒ दान॑-का॒माः॒ । मे॒ । प्र॒जा इति॑ प्र-जाः । स्युः॒ । इति॑ । अ॒सौ । वै । आ॒दि॒त्यः । अ॒र्य॒मा । यः । खलु॑ । वै । ददा॑ति । सः । अ॒र्य॒मा । अ॒र्य॒मण᳚म् । ए॒व । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । सः । ए॒व ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.4.2 TS 2.3.4.2
-स्मै॒ दान॑कामाः प्र॒जाः क॑रोति॒ दान॑कामा अस्मै प्र॒जा भ॑वन्त्यर्य॒म्णे च॒रुं निर्व॑पे॒द्यः का॒मये॑त स्व॒स्ति ज॒नता॑मिया॒मित्य॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽर्य॒मा- ऽर्य॒मण॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॒ तद्-ग॑मयति॒ यत्र॒ जिग॑मिष॒तीन्द्रो॒ वै दे॒वाना॑मानुजाव॒र आ॑सी॒थ् स प्र॒जाप॑ति॒ -मुपा॑धाव॒त् तस्मा॑ ए॒तमै॒न्द्रमा॑नुषू॒कमेका॑दशकपालं॒ नि- [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒स्मै॒ । दान॑कामा॒ इति॒ दान॑ - का॒माः॒ । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । क॒रो॒ति॒ । दान॑कामा॒ इति॒ दान॑ - का॒माः॒ । अ॒स्मै॒ । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । भ॒व॒न्ति॒ । अ॒र्य॒म्णे । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । यः । का॒मये॑त । स्व॒स्ति । ज॒नता᳚म् । इ॒या॒म् । इति॑ । अ॒सौ । वै । आ॒दि॒त्यः । अ॒र्य॒मा । अ॒र्य॒मण᳚म् । ए॒व । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । सः । ए॒व । ए॒न॒म् । तत् । ग॒म॒य॒ति॒ । यत्र॑ । जिग॑मिषति । इन्द्रः॑ । वै । दे॒वाना᳚म् । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु - जा॒व॒रः । आ॒सी॒त् । सः । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा - प॒ति॒म् । उपेति॑ । अ॒धा॒व॒त् । तस्मै᳚ । ए॒तम् । ऐ॒न्द्रम् । आ॒नु॒षू॒कमित्या॑नु - सू॒कम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निरिति॑ । 21 (50
TS 2.3.4.3 TS 2.3.4.3
-र॑वप॒त् तेनै॒वैन॒मग्रं॑ दे॒वता॑नां॒ पर्य॑णयद् बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ अकरोद् बु॒द्ध्ना-दे॒वैन॒मग्रं॒ पर्य॑णय॒द्यो रा॑ज॒न्य॑ आनुजाव॒रः स्यात् तस्मा॑ ए॒तमै॒न्द्रमा॑नुषू॒क-मेका॑दशकपालं॒ निर्व॑पे॒दिन्द्र॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मग्रꣳ॑ समा॒नानां॒ परि॑णयति बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो बु॒द्ध्नादे॒वैन॒मग्रं॒ [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒व॒प॒त् । तेन॑ । ए॒व । ए॒न॒म् । अग्र᳚म् । दे॒वता॑नाम् । परीति॑ । अ॒न॒य॒त् । बु॒द्ध्नव॑ती॒ इति॑ बु॒द्ध्न - व॒ती॒ । अग्र॑वती॒ इत्यग्र॑ - व॒ती॒ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या-अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । अ॒क॒रो॒त् । बु॒द्ध्नात् । ए॒व । ए॒न॒म् । अग्र᳚म् । परीति॑ । अ॒न॒य॒त् । यः । रा॒ज॒न्यः॑ । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु - जा॒व॒रः । स्यात् । तस्मै᳚ । ए॒तम् । ऐ॒न्द्रम् । आ॒नु॒षू॒कमित्या॑नु - सू॒कम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश-क॒पा॒ल॒म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । इन्द्र᳚म् । ए॒व । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । सः । ए॒व । ए॒न॒म् । अग्र᳚म् । स॒मा॒नाना᳚म् । परीति॑ । न॒य॒ति॒ । बु॒द्ध्नव॑ती॒ इति॑ बु॒द्ध्न - व॒ती॒ । अग्र॑वती॒ इत्यग्र॑ - व॒ती॒ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या - अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒तः॒ । बु॒द्ध्नात् । ए॒व । ए॒न॒म् । अग्र᳚म् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.4.4 TS 2.3.4.4
परि॑ णयत्यानुषू॒को भ॑वत्ये॒षा ह्ये॑तस्य॑ दे॒वता॒ य आ॑नुजाव॒रः समृ॑द्ध्यै॒ यो ब्रा᳚ह्म॒ण आ॑नुजाव॒रः स्यात् तस्मा॑ ए॒तं बा॑र्.हस्प॒त्यमा॑नुषू॒कं च॒रुं निर्व॑पे॒द् बृह॒स्पति॑मे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैन॒मग्रꣳ॑ समा॒नानां॒ परि॑णयति बु॒द्ध्नव॑ती॒ अग्र॑वती याज्यानुवा॒क्ये॑ भवतो बु॒द्ध्नादे॒वैन॒मग्रं॒ परि॑ णयत्यानुषू॒को भ॑वत्ये॒षा ह्ये॑तस्य॑ ( ) दे॒वता॒ य आ॑नुजाव॒रः समृ॑द्ध्यै ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
परीति॑ । न॒य॒ति॒ । आ॒नु॒षू॒क इत्या॑नु - सू॒कः । भ॒व॒ति॒ । ए॒षा । हि । ए॒तस्य॑ । दे॒वता᳚ । यः । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु - जा॒व॒रः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सं- ऋ॒द्ध्यै॒ । यः । ब्रा॒ह्म॒णः । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु - जा॒व॒रः । स्यात् । तस्मै᳚ । ए॒तम् । बा॒र्.॒ह॒स्प॒त्यम् । आ॒नु॒षू॒कमित्या॑नु-सू॒कम् । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । बृह॒स्पति᳚म् । ए॒व । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । सः । ए॒व । ए॒न॒म् । अग्र᳚म् । स॒मा॒नाना᳚म् । परीति॑ । न॒य॒ति॒ । बु॒द्ध्नव॑ती॒ इति॑ बु॒द्ध्न-व॒ती॒ । अग्र॑वती॒ इत्यग्र॑ - व॒ती॒ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या - अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒तः॒ । बु॒द्ध्नात् । ए॒व । ए॒न॒म् । अग्र᳚म् । परीति॑ । न॒य॒ति॒ । आ॒नु॒षू॒क इत्या॑नु - सू॒कः । भ॒व॒ति॒ । ए॒षा । हि । ए॒तस्य॑ ( ) । दे॒वता᳚ । यः । आ॒नु॒जा॒व॒र इत्या॑नु - जा॒व॒रः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सं - ऋ॒द्ध्यै॒ ॥
पदसंख्या: 54

अनुवाकः 5 (3 पञ्चाशत्)

TS 2.3.5.1 TS 2.3.5.1
प्र॒जाप॑ते॒स्त्रय॑स्त्रिꣳशद् दुहि॒तर॑ आस॒न् ताः सोमा॑य॒ राज्ञे॑ऽददा॒त् तासाꣳ॑ रोहि॒णीमुपै॒त् ता ईर्ष्य॑न्तीः॒ पुन॑रगच्छ॒न् ता अन्वै॒त् ताः पुन॑रयाचत॒ ता अ॑स्मै॒ न पुन॑रददा॒थ् सो᳚ऽब्रवीदृ॒तम॑मीष्व॒ यथा॑ समाव॒च्छ उ॑पै॒ष्याम्यथ॑ ते॒ पुन॑र्दास्या॒मीति॒ स ऋ॒तमा॑मी॒त् ता अ॑स्मै॒ पुन॑रददा॒त् तासाꣳ॑ रोहि॒णीमे॒वोप॒त् - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प्र॒जाप॑ते॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तेः॒ । त्रय॑स्त्रिꣳश॒दिति॒ त्रयः॑ - त्रिꣳ॒॒श॒त् । दु॒हि॒तरः॑ । आ॒स॒न्न् । ताः । सोमा॑य । राज्ञे᳚ । अ॒द॒दा॒त् । तासा᳚म् । रो॒हि॒णीम् । उपेति॑ । ऐ॒त् । ताः । ईर्ष्य॑न्तीः । पुनः॑ । अ॒ग॒च्छ॒न्न् । ताः । अन्विति॑ । ऐ॒त् । ताः । पुनः॑ । अ॒या॒च॒त॒ । ताः । अ॒स्मै॒ । न । पुनः॑ । अ॒द॒दा॒त् । सः । अ॒ब्र॒वी॒त् । ऋ॒तम् । अ॒मी॒ष्व॒ । यथा᳚ । स॒मा॒व॒च्छ इति॑ समावत् - शः । उ॒पै॒ष्यामीत्यु॑प - ए॒ष्यामि॑ । अथ॑ । ते॒ । पुनः॑ । दा॒स्या॒मि॒ । इति॑ । सः । ऋ॒तम् । आ॒मी॒त् । ताः । अ॒स्मै॒ । पुनः॑ । अ॒द॒दा॒त् । तासा᳚म् । रो॒हि॒णीम् । ए॒व । उपेति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.5.2 TS 2.3.5.2
तं ॅयक्ष्म॑ आर्च्छ॒द्-राजा॑नं॒ ॅयक्ष्म॑ आर॒दिति॒ तद्-रा॑जय॒क्ष्मस्य॒ जन्म॒ यत् पापी॑या॒नभ॑व॒त् तत् पा॑पय॒क्ष्मस्य॒ यज्जा॒याभ्योऽवि॑न्द॒त् तज्जा॒येन्य॑स्य॒य ए॒वमे॒तेषां॒ ॅयक्ष्मा॑णां॒ जन्म॒ वेद॒ नैन॑मे॒ते यक्ष्मा॑ विन्दन्ति॒स ए॒ता ए॒व न॑म॒स्यन्नुपा॑धाव॒त् ता अ॑ब्रुव॒न्. वरं॑ ॅवृणामहै समाव॒च्छ ए॒व न॒ उपा॑य॒ इति॒ तस्मा॑ ए॒त - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ऐ॒त् । तम् । यक्ष्मः॑ । आ॒र्च्छ॒त् । राजा॑नम् । यक्ष्मः॑ । आ॒र॒त् । इति॑ । तत् । रा॒ज॒य॒क्ष्मस्येति॑ राज -य॒क्ष्मस्य॑ । जन्म॑ । यत् । पापी॑यान् । अभ॑वत् । तत् । पा॒प॒य॒क्ष्मस्येति॑ पाप - य॒क्ष्मस्य॑ । यत् । जा॒याभ्यः॑ । अवि॑न्दत् । तत् । जा॒येन्य॑स्य । यः । ए॒वम् । ए॒तेषा᳚म् । यक्ष्मा॑णाम् । जन्म॑ । वेद॑ । न । ए॒न॒म् । ए॒ते । यक्ष्माः᳚ । वि॒न्द॒न्ति॒ । सः । ए॒ताः । ए॒व । न॒म॒स्यन्न् । उपेति॑ । अ॒धा॒व॒त् । ताः । अ॒ब्रु॒व॒न्न् । वर᳚म् । वृ॒णा॒म॒है॒ । स॒मा॒व॒च्छ इति॑ समावत् - शः । ए॒व । नः॒ । उपेति॑ । अ॒यः॒ । इति॑ । तस्मै᳚ । ए॒तम् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.5.3 TS 2.3.5.3
-मा॑दि॒त्यं च॒रुं निर॑वप॒न् तेनै॒वैनं॑ पा॒पाथ् स्रामा॑दमुञ्च॒न्. यः पा॑पय॒क्ष्मगृ॑हीतः॒ स्यात् तस्मा॑ ए॒तमा॑दि॒त्यं च॒रुं निर्व॑पेदादि॒त्याने॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वैनं॑ पा॒पाथ् स्रामा᳚न्मुञ्चन्त्य-मावा॒स्या॑यां॒ निर्व॑पेद॒मुमे॒वैन-॑मा॒प्याय॑मान॒-मन्वा प्या॑ययति॒ नवो॑नवो भवति॒ जाय॑मान॒ इति॑ पुरोऽनुवा॒क्या॑ भव॒त्यायु॑रे॒वास्मि॒न् ( ) तया॑ दधाति॒ यमा॑दि॒त्या अꣳ॒॒शुमा᳚प्या॒यय॒न्तीति॑ या॒ज्यैवैन॑मे॒तया᳚ प्याययति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आ॒दि॒त्यम् । च॒रुम् । निरिति॑ । अ॒व॒प॒न्न् । तेन॑ । ए॒व । ए॒न॒म् । पा॒पात् । स्रामा᳚त् । अ॒मु॒ञ्च॒न्न् । यः । पा॒प॒य॒क्ष्मगृ॑हीत॒ इति॑ पापय॒क्ष्म - गृ॒ही॒तः॒ । स्यात् । तस्मै᳚ । ए॒तम् । आ॒दि॒त्यम् । च॒रुम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । आ॒दि॒त्यान् । ए॒व । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । ध॒व॒ति॒ । ते । ए॒व । ए॒न॒म् । पा॒पात् । स्रामा᳚त् । मु॒ञ्च॒न्ति॒ । अ॒मा॒वा॒स्या॑या॒मित्य॑मा - वा॒स्या॑याम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । अ॒मुम् । ए॒व । ए॒न॒म् । आ॒प्याय॑मान॒मित्या᳚ - प्याय॑मानम् । अनु॑ । एति॑ । प्या॒य॒य॒ति॒ । नवो॑नव॒ इति॒ नवः॑ - न॒वः॒ । भ॒व॒ति॒ । जाय॑मानः । इति॑ । पु॒रो॒नु॒वा॒क्येति॑ पुरः - अ॒नु॒वा॒क्या᳚ । भ॒व॒ति॒ । आयुः॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् ( ) । तया᳚ । द॒धा॒ति॒ । यम् । आ॒दि॒त्याः । अꣳ॒॒शुम् । आ॒प्या॒यय॒न्तीत्या᳚ - प्या॒यय॑न्ति । इति॑ । या॒ज्या᳚ । एति॑ । ए॒व । ए॒न॒म् । ए॒तया᳚ । प्या॒य॒य॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 63

अनुवाकः 6 (2 पञ्चाशत्)

TS 2.3.6.1 TS 2.3.6.1
प्र॒जाप॑ति र्दे॒वेभ्यो॒ऽन्नाद्यं॒ ॅव्यादि॑श॒थ् सो᳚ऽब्रवी॒द्यदि॒मान् ॅलो॒कान॒भ्य॑ति॒रिच्या॑तै॒ तन्ममा॑स॒दिति॒ तदि॒मान् ॅलो॒कान॒भ्यत्य॑रिच्य॒तेन्द्रꣳ॒॒ राजा॑न॒मिन्द्र॑मधिरा॒जमिन्द्रꣳ॑ स्व॒राजा॑नं॒ ततो॒ वै स इ॒मान् ॅलो॒काꣳ स्त्रे॒धाऽदु॑ह॒त् तत् त्रि॒धातो᳚स्त्रिधातु॒त्वं ॅयं का॒मये॑तान्ना॒दः स्या॒दिति॒ तस्मा॑ ए॒तं त्रि॒धातुं॒ निर्व॑पे॒दिन्द्रा॑य॒ राज्ञे॑ पुरो॒डाश॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । दे॒वेभ्यः॑ । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् । व्यादि॑श॒दिति॑ वि - आदि॑शत् । सः । अ॒ब्र॒वी॒त् । यत् । इ॒मान् । लो॒कान् । अ॒भीति॑ । अ॒ति॒रिच्या॑ता॒ इत्य॑ति - रिच्या॑तै । तत् । मम॑ । अ॒स॒त् । इति॑ । तत् । इ॒मान् । लो॒कान् । अ॒भि । अतीति॑ । अ॒रि॒च्य॒त । इन्द्र᳚म् । राजा॑नम् । इन्द्र᳚म् । अ॒धि॒रा॒जमित्य॑धि-रा॒जम् । इन्द्र᳚म् । स्व॒राजा॑न॒मिति॑ स्व - राजा॑नम् । ततः॑ । वै । सः । इ॒मान् । लो॒कान् । त्रे॒धा । अ॒दु॒ह॒त् । तत् । त्रि॒धातो॒रिति॑ त्रि - धातोः᳚ । त्रि॒धा॒तु॒त्वमिति॑ त्रिधातु - त्वम् । यम् । का॒मये॑त । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न - अ॒दः । स्या॒त् । इति॑ । तस्मै᳚ । ए॒तम् । त्रि॒धातु॒मिति॑ त्रि - धातु᳚म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । इन्द्रा॑य । राज्ञे᳚ । पु॒रो॒डाश᳚म् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.6.2 TS 2.3.6.2
-मेका॑दशकपाल॒-मिन्द्रा॑या-धिरा॒जायेन्द्रा॑य स्व॒राज्ञे॒ऽयं ॅवा इन्द्रो॒ राजा॒ऽयमिन्द्रो॑-ऽधिरा॒जो॑-ऽसाविन्द्रः॑ स्व॒राडि॒माने॒व लो॒कान्थ्-स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मा॒ अन्नं॒ प्रय॑च्छन्त्यन्ना॒द ए॒व भ॑वति॒ यथा॑ व॒थ्सेन॒ प्रत्तां॒ गां दु॒ह ए॒वमे॒वेमान् ॅलो॒कान् प्रत्ता॒न् काम॑म॒न्नाद्यं॑ दुह उत्ता॒नेषु॑ क॒पाले॒ष्वधि॑ श्रय॒त्यया॑तयामत्वाय॒ त्रयः॑ ( ) पुरो॒डाशा॑ भवन्ति॒ त्रय॑ इ॒मे लो॒का ए॒षां ॅलो॒काना॒माप्त्या॒ उत्त॑र‌उत्तरो॒ ज्याया᳚न् भवत्ये॒वमि॑व॒ हीमे लो॒काः समृ॑द्ध्यै॒ सर्वे॑षामभि-ग॒मय॒न्नव॑ द्य॒त्यछ॑म्बट्कारं ॅव्य॒त्यास॒मन्वा॒हानि॑र्दाहाय ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश - क॒पा॒ल॒म् । इन्द्रा॑य । अ॒धि॒रा॒जायेत्य॑धि - रा॒जाय॑ । इन्द्रा॑य । स्व॒राज्ञ्॒ इति॑ स्व - राज्ञे᳚ । अ॒यम् । वै । इन्द्रः॑ । राजा᳚ । अ॒यम् । इन्द्रः॑ । अ॒धि॒रा॒ज इत्य॑धि - रा॒जः । अ॒सौ । इन्द्रः॑ । स्व॒राडिति॑ स्व - राट् । इ॒मान् । ए॒व । लो॒कान् । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । ते । ए॒व । अ॒स्मै॒ । अन्न᳚म् । प्रेति॑ । य॒च्छ॒न्ति॒ । अ॒न्ना॒द इत्य॑न्न - अ॒दः । ए॒व । भ॒व॒ति॒ । यथा᳚ । व॒थ्सेन॑ । प्रत्ता᳚म् । गाम् । दु॒हे । ए॒वम् । ए॒व । इ॒मान् । लो॒कान् । प्रत्तान्॑ । काम᳚म् । अ॒न्नाद्य॒मित्य॑न्न - अद्य᳚म् । दु॒हे॒ । उ॒त्ता॒नेष्वित्यु॑त्-ता॒नेषु॑ । क॒पाले॑षु । अधीति॑ । श्र॒य॒ति॒ । अया॑तयामत्वा॒येत्यया॑तयाम - त्वा॒य॒ । त्रयः॑ ( ) । पु॒रो॒डाशाः᳚ । भ॒व॒न्ति॒ । त्रयः॑ । इ॒मे । लो॒काः । ए॒षाम् । लो॒काना᳚म् । आप्त्यै᳚ । उत्त॑र उत्तर॒ इत्युत्त॑रः - उ॒त्त॒रः॒ । ज्यायान्॑ । भ॒व॒ति॒ । ए॒वम् । इ॒व॒ । हि । इ॒मे । लो॒काः । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सं-ऋ॒द्ध्यै॒ । सर्वे॑षाम् । अ॒भि॒ग॒मय॒न्नित्य॑भि - ग॒मयन्न्॑ । अवेति॑ । द्य॒ति॒ । अछ॑बंट्कार॒मित्यछ॑बंट् - का॒र॒म् । व्य॒त्यास॒मिति॑ वि - अ॒त्यास᳚म् । अन्विति॑ । आ॒ह॒ । अनि॑र्दाहा॒येत्यनिः॑ - दा॒हा॒य॒ ॥
पदसंख्या: 76

अनुवाकः 7 (4 पञ्चाशत्)

TS 2.3.7.1 TS 2.3.7.1
दे॒वा॒सु॒राः संॅय॑त्ता आस॒न् तान् दे॒वानसु॑रा अजय॒न् ते दे॒वाः प॑राजिग्या॒ना असु॑राणां॒ ॅवैश्य॒मुपा॑ऽऽय॒न् तेभ्य॑ इन्द्रि॒यं ॅवी॒र्य॑मपा᳚क्राम॒त् तदिन्द्रो॑ऽचाय॒त् तदन्वपा᳚क्राम॒त् तद॑व॒रुधं॒ नाश॑क्नो॒त् तद॑स्मादभ्य॒र्द्धो॑ ऽचर॒थ् स प्र॒जाप॑ति॒मुपा॑धाव॒त् तमे॒तया॒ सर्व॑पृष्ठयाऽयाजय॒त् तयै॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यं ॅवी॒र्य॑मदधा॒द्य इ॑न्द्रि॒यका॑मो - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
दे॒वा॒सु॒रा इति॑ देव - अ॒सु॒राः । संॅय॑त्ता॒ इति॒ सं-य॒त्ताः॒ । आ॒स॒न्न् । तान् । दे॒वान् । असु॑राः । अ॒ज॒य॒न्न् । ते । दे॒वाः । प॒रा॒जि॒ग्या॒ना इति॑ परा - जि॒ग्या॒नाः । असु॑राणाम् । वैश्य᳚म् । उपेति॑ । आ॒य॒न्न् । तेभ्यः॑ । इ॒न्द्रि॒यम् । वी॒र्य᳚म् । अपेति॑ । अ॒क्रा॒म॒त् । तत् । इन्द्रः॑ । अ॒चा॒य॒त् । तत् । अनु॑ । अपेति॑ । अ॒क्रा॒म॒त् । तत् । अ॒व॒रुध॒मित्य॑व - रुध᳚म् । न । अ॒श॒क्नो॒त् । तत् । अ॒स्मा॒त् । अ॒भ्य॒र्द्ध इत्य॑भि - अ॒र्द्धः । अ॒च॒र॒त् । सः । प्र॒जाप॑ति॒मिति॑ प्र॒जा - प॒ति॒म् । उपेति॑ । अ॒धा॒व॒त् । तम् । ए॒तया᳚ । सर्व॑पृष्ठ॒येति॒ सर्व॑ - पृ॒ष्ठ॒या॒ । अ॒या॒ज॒य॒त् । तया᳚ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । इ॒न्द्रि॒यम् । वी॒र्य᳚म् । अ॒द॒धा॒त् । यः । इ॒न्द्रि॒यका॑म॒ इती᳚न्द्रि॒य - का॒मः॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.7.2 TS 2.3.7.2
वी॒र्य॑कामः॒ स्यात् तमे॒तया॒ सर्व॑पृष्ठया याजयेदे॒ता ए॒व दे॒वताः॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ ता ए॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यं ॅवी॒र्यं॑ दधति॒यदिन्द्रा॑य॒ राथ॑न्तराय नि॒र्वप॑ति॒ यदे॒वाग्ने-स्तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒यदिन्द्रा॑य॒ बार्.ह॑ताय॒ यदे॒वेन्द्र॑स्य॒ तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒यदिन्द्रा॑य वैरू॒पाय॒ यदे॒व स॑वि॒तुस्तेज॒स्त - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वी॒र्य॑काम॒ इति॑ वी॒र्य॑ - का॒मः॒ । स्यात् । तम् । ए॒तया᳚ । सर्व॑पृष्ठ॒येति॒ सर्व॑-पृ॒ष्ठ॒या॒ । या॒ज॒ये॒त् । ए॒ताः । ए॒व । दे॒वताः᳚ । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग-धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । ताः । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । इ॒न्द्रि॒यम् । वी॒र्य᳚म् । द॒ध॒ति॒ । यत् । इन्द्रा॑य । राथ॑न्तरा॒येति॒ राथ᳚म् - त॒रा॒य॒ । नि॒र्वप॒तीति॑ निः - वप॑ति । यत् । ए॒व । अ॒ग्नेः । तेजः॑ । तत् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । यत् । इन्द्रा॑य । बार्.ह॑ताय । यत् । ए॒व । इन्द्र॑स्य । तेजः॑ । तत् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । यत् । इन्द्रा॑य । वै॒रू॒पाय॑ । यत् । ए॒व । स॒वि॒तुः । तेजः॑ । तत् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.7.3 TS 2.3.7.3
दे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य वैरा॒जाय॒ यदे॒व धा॒तुस्तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒ यदिन्द्रा॑य शाक्व॒राय॒ यदे॒व म॒रुतां॒ तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्धे॒यदिन्द्रा॑य रैव॒ताय॒ यदे॒व बृह॒स्पते॒स्तेज॒स्तदे॒वाव॑ रुन्ध ए॒ताव॑न्ति॒ वै तेजाꣳ॑सि॒ तान्ये॒वाव॑ रुन्ध उत्ता॒नेषु॑ क॒पाले॒ष्वधि॑ श्रय॒त्यया॑तयामत्वाय॒ द्वाद॑शकपालः पुरो॒डाशो॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । यत् । इन्द्रा॑य । वै॒रा॒जाय॑ । यत् । ए॒व । धा॒तुः । तेजः॑ । तत् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । यत् । इन्द्रा॑य । शा॒क्व॒राय॑ । यत् । ए॒व । म॒रुता᳚म् । तेजः॑ । तत् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । यत् । इन्द्रा॑य । रै॒व॒ताय॑ । यत् । ए॒व । बृह॒स्पतेः᳚ । तेजः॑ । तत् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । ए॒ताव॑न्ति । वै । तेजाꣳ॑सि । तानि॑ । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ । उ॒त्ता॒नेष्वित्यु॑त् - ता॒नेषु॑ । क॒पाले॑षु । अधीति॑ । श्र॒य॒ति॒ । अया॑तयामत्वा॒येत्यया॑तयाम - त्वा॒य॒ । द्वाद॑शकपाल॒ इति॒ द्वाद॑श - क॒पा॒लः॒ । पु॒रो॒डाशः॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.7.4 TS 2.3.7.4
भवति वैश्वदेव॒त्वाय॑ सम॒न्तं प॒र्यव॑द्यति सम॒न्तमे॒वेन्द्रि॒यं ॅवी॒र्यं॑ ॅयज॑माने दधाति व्य॒त्यास॒-मन्वा॒हानि॑र्दाहा॒याश्व॑ ऋष॒भो वृ॒ष्णिर्ब॒स्तः सादक्षि॑णावृष॒त्वायै॒तयै॒वय॑जेताभिश॒स्यमा॑न ए॒ताश्चेद्वा अ॑स्यदे॒वता॒ अन्न॑म॒दन्त्य॒दन्त्यु॑वे॒वास्य॑ मनु॒ष्याः᳚ ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
भ॒व॒ति॒ । वै॒श्व॒दे॒व॒त्वायेति॑ वैश्वदेव - त्वाय॑ । स॒म॒न्तमिति॑ सं - अ॒न्तम् । प॒र्यव॑द्य॒तीति॑ परि - अव॑द्यति । स॒म॒न्तमिति॑ सं - अ॒न्तम् । ए॒व । इ॒न्द्रि॒यम् । वी॒र्य᳚म् । यज॑माने । द॒धा॒ति॒ । व्य॒त्यास॒मिति॑ वि - अ॒त्यास᳚म् । अन्विति॑ । आ॒ह॒ । अनि॑र्दाहा॒येत्यनिः॑ - दा॒हा॒य॒ । अश्वः॑ । ऋ॒ष॒भः । वृ॒ष्णिः । ब॒स्तः । सा । दक्षि॑णा । वृ॒ष॒त्वायेति॑ वृष - त्वाय॑ । ए॒तया᳚ । ए॒व । य॒जे॒त॒ । अ॒भि॒श॒स्यमा॑न॒ इत्य॑भि - श॒स्यमा॑नः । ए॒ताः । च॒ । इत् । वै । अ॒स्य॒ । दे॒वताः᳚ । अन्न᳚म् । अ॒दन्ति॑ । अ॒दन्ति॑ । उ॒ । ए॒व । अ॒स्य॒ । म॒नु॒ष्याः᳚ ॥
पदसंख्या: 38

अनुवाकः 8 (2 पञ्चाशत्)

TS 2.3.8.1 TS 2.3.8.1
रज॑नो॒ वै कौ॑णे॒यः क्र॑तु॒जितं॒ जान॑किं चक्षु॒र्वन्य॑मया॒त् तस्मा॑ ए॒तामिष्टिं॒ निर॑वपद॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालꣳ सौ॒र्यं च॒रुम॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालं॒ तयै॒वास्मि॒न् चक्षु॑रदधा॒द्-य-श्चक्षु॑कामः॒ स्यात् तस्मा॑ ए॒तामिष्टिं॒ निर्व॑पेद॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालꣳ सौ॒र्यं च॒रुम॒ग्नये॒ भ्राज॑स्वते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पालम॒ग्ने र्वै चक्षु॑षा मनु॒ष्या॑ वि - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
रज॑नः । वै । कौ॒णे॒यः । क्र॒तु॒जित॒मिति॑ क्रतु - जित᳚म् । जान॑किम् । च॒क्षु॒र्वन्य॒मिति॑ चक्षुः - वन्य᳚म् । अ॒या॒त् । तस्मै᳚ । ए॒ताम् । इष्टि᳚म् । निरिति॑ । अ॒व॒प॒त् । अ॒ग्नये᳚ । भ्राज॑स्वते । पु॒रो॒डाश᳚म् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् । सौ॒र्यम् । च॒रुम् । अ॒ग्नये᳚ । भ्राज॑स्वते । पु॒रो॒डाश᳚म् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् । तया᳚ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । चक्षुः॑ । अ॒द॒धा॒त् । यः । चक्षु॑ष्काम॒ इति॒ चक्षुः॑ - का॒मः॒ । स्यात् । तस्मै᳚ । ए॒ताम् । इष्टि᳚म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । अ॒ग्नये᳚ । भ्राज॑स्वते । पु॒रो॒डाश᳚म् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् । सौ॒र्यम् । च॒रुम् । अ॒ग्नये᳚ । भ्राज॑स्वते । पु॒रो॒डाश᳚म् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् । अ॒ग्नेः । वै । चक्षु॑षा । म॒नु॒ष्याः᳚ । वीति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.8.2 TS 2.3.8.2
प॑श्यन्ति॒ सूर्य॑स्य दे॒वा अ॒ग्निं चै॒व सूर्यं॑ च॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ तावे॒वास्मि॒न् चक्षु॑र्द्धत्त॒श्चक्षु॑ष्माने॒व भ॑वति॒ यदा᳚ग्ने॒यौ भव॑त॒श्चक्षु॑षी ए॒वास्मि॒न् तत् प्रति॑ दधाति॒ यथ् सौ॒र्यो नासि॑कां॒ तेना॒भितः॑ सौ॒र्यमा᳚ग्ने॒यौ भ॑वत॒स्तस्मा॑द॒भितो॒ नासि॑कां॒ चक्षु॑षी॒ तस्मा॒न्नासि॑कया॒ चक्षु॑षी॒ विधृ॑ते समा॒नी या᳚ज्यानुवा॒क्ये॑ भवतः समा॒नꣳ हि ( ) चक्षुः॒ समृ॑द्ध्या॒ उदु॒त्यं जा॒तवे॑दसꣳ स॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॑ चि॒त्रं दे॒वाना॒मुद॑गा॒दनी॑क॒मिति॒ पिण्डा॒न् प्रय॑च्छति॒ चक्षु॑रे॒वास्मै॒ प्रय॑च्छति॒ यदे॒व तस्य॒ तत् ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प॒श्य॒न्ति॒ । सूर्य॑स्य । दे॒वाः । अ॒ग्निम् । च॒ । ए॒व । सूर्य᳚म् । च॒ । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । तौ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । चक्षुः॑ । ध॒त्तः॒ । चक्षु॑ष्मान् । ए॒व । भ॒व॒ति॒ । यत् । आ॒ग्ने॒यौ । भव॑तः । चक्षु॑षी॒ इति॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । तत् । प्रतीति॑ । द॒धा॒ति॒ । यत् । सौ॒र्यः । नासि॑काम् । तेन॑ । अ॒भितः॑ । सौ॒र्यम् । आ॒ग्ने॒यौ । भ॒व॒तः॒ । तस्मा᳚त् । अ॒भितः॑ । नासि॑काम् । चक्षु॑षी॒ इति॑ । तस्मा᳚त् । नासि॑कया । चक्षु॑षी॒ इति॑ । विधृ॑ते॒ इति॒ वि - धृ॒ते॒ । स॒मा॒नी इति॑ । या॒ज्या॒नु॒वा॒क्ये॑ इति॑ याज्या - अ॒नु॒वा॒क्ये᳚ । भ॒व॒तः॒ । स॒मा॒नम् । हि ( ) । चक्षुः॑ । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सं-ऋ॒द्ध्यै॒ । उदिति॑ । उ॒ । त्यम् । जा॒तवे॑दस॒मिति॑ जा॒त - वे॒द॒स॒म् । स॒प्त । त्वा॒ । ह॒रितः॑ । रथे᳚ । चि॒त्रम् । दे॒वाना᳚म् । उदिति॑ । अ॒गा॒त् । अनी॑कम् । इति॑ । पिण्डान्॑ । प्रेति॑ । य॒च्छ॒ति॒ । चक्षुः॑ । ए॒व । अ॒स्मै॒ । प्रेति॑ । य॒च्छ॒ति॒ । यत् । ए॒व । तस्य॑ । तत् ॥
पदसंख्या: 78

अनुवाकः 9 (3 पञ्चाशत्)

TS 2.3.9.1 TS 2.3.9.1
ध्रु॒वो॑ऽसि ध्रु॒वो॑ऽहꣳ स॑जा॒तेषु॑ भूयासं॒ धीर॒श्चेत्ता॑ वसु॒विद् ध्रु॒वो॑ऽसि ध्रु॒वो॑ऽहꣳ स॑जा॒तेषु॑ भूयासमु॒ग्रश्चेत्ता॑ वसु॒विद् ध्रु॒वो॑ऽसि ध्रु॒वो॑ऽहꣳ स॑जा॒तेषु॑ भूयासमभि॒भूश्चेत्ता॑ वसु॒विदा म॑नम॒स्याम॑नस्य देवा॒ ये स॑जा॒ताः कु॑मा॒राः सम॑नस॒स्तान॒हं का॑मये हृ॒दा ते मां का॑मयन्ताꣳ हृ॒दा तान् म॒ आम॑नसः कृधि॒ स्वाहा ऽऽम॑नम॒स्या - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ध्रु॒वः । अ॒सि॒ । ध्रु॒वः । अ॒हम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स - जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒म् । धीरः॑ । चेत्ता᳚ । व॒सु॒विदिति॑ वसु - वित् । ध्रु॒वः । अ॒सि॒ । ध्रु॒वः । अ॒हम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स - जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒म् । उ॒ग्रः । चेत्ता᳚ । व॒सु॒विदिति॑ वसु - वित् । ध्रु॒वः । अ॒सि॒ । ध्रु॒वः । अ॒हम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स - जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒म् । अ॒भि॒भूरित्य॑भि - भूः । चेत्ता᳚ । व॒सु॒विदिति॑ वसु - वित् । आम॑न॒मित्या - म॒न॒म् । अ॒सि॒ । आम॑न॒स्येत्या - म॒न॒स्य॒ । दे॒वाः॒ । ये । स॒जा॒ता इति॑ स - जा॒ताः । कु॒मा॒राः । सम॑नस॒ इति॒ स - म॒न॒सः॒ । तान् । अ॒हम् । का॒म॒ये॒ । हृ॒दा । ते । माम् । का॒म॒य॒न्ता॒म् । हृ॒दा । तान् । मे॒ । आम॑नस॒ इत्या - म॒न॒सः॒ । कृ॒धि॒ । स्वाहा᳚ । आम॑न॒मित्या - म॒न॒म् । अ॒सि॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.9.2 TS 2.3.9.2
-म॑नस्य देवा॒ याः स्त्रियः॒ सम॑नस॒स्ता अ॒हं का॑मये हृ॒दा ता मां का॑मयन्ताꣳ हृ॒दा ता म॒ आम॑नसः कृधि॒ स्वाहा॑ वैश्वदे॒वीꣳसा᳚ङ्ग्रह॒णीं निर्व॑पे॒द्ग्राम॑कामो वैश्वदे॒वा वै स॑जा॒ता विश्वा॑ने॒व दे॒वान्थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ त ए॒वास्मै॑ सजा॒तान् प्र य॑च्छन्ति ग्रा॒म्ये॑व भ॑वति सांग्रह॒णी भ॑वति मनो॒ग्रह॑णं॒ ॅवैस॒ग्रंह॑णं॒ मन॑ ए॒व स॑जा॒तानां᳚ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आम॑न॒स्येत्या - म॒न॒स्य॒ । दे॒वाः॒ । याः । स्त्रियः॑ । सम॑नस॒ इति॒ स - म॒न॒सः॒ । ताः । अ॒हम् । का॒म॒ये॒ । हृ॒दा । ताः । माम् । का॒म॒य॒न्ता॒म् । हृ॒दा । ताः । मे॒ । आम॑नस॒ इत्या - म॒न॒सः॒ । कृ॒धि॒ । स्वाहा᳚ । वै॒श्व॒दे॒वीमिति॑ वैश्व - दे॒वीम् । सा॒ग्रं॒ह॒णीमिति॑ सां - ग्र॒ह॒णीम् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । ग्राम॑काम॒ इति॒ ग्राम॑ - का॒मः॒ । वै॒श्व॒दे॒वा इति॑ वैश्व - दे॒वाः । वै । स॒जा॒ता इति॑ स - जा॒ताः । विश्वान्॑ । ए॒व । दे॒वान् । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । ते । ए॒व । अ॒स्मै॒ । स॒जा॒तानिति॑ स-जा॒तान् । प्रेति॑ । य॒च्छ॒न्ति॒ । ग्रा॒मी । ए॒व । भ॒व॒ति॒ । सा॒ग्रं॒ह॒णीति॑ सां - ग्र॒ह॒णी । भ॒व॒ति॒ । म॒नो॒ग्रह॑ण॒मिति॑ मनः - ग्रह॑णम् । वै । स॒ग्रंह॑ण॒मिति॑ सं - ग्रह॑णम् । मनः॑ । ए॒व । स॒जा॒ताना॒मिति॑ स - जा॒ताना᳚म् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.9.3 TS 2.3.9.3
गृह्णाति ध्रु॒वो॑ऽसि ध्रु॒वो॑ऽहꣳ स॑जा॒तेषु॑ भूयास॒मिति॑ परि॒धीन् परि॑ दधात्या॒शिष॑मे॒वैतामा शा॒स्तेऽथो॑ ए॒तदे॒व सर्वꣳ॑ सजा॒तेष्वधि॑ भवति॒ यस्यै॒वं ॅवि॒दुष॑ ए॒ते प॑रि॒धयः॑ परिधी॒यन्त॒ आम॑ नम॒स्याम॑नस्य देवा॒ इति॑ ति॒स्र आहु॑ती र्जुहोत्ये॒ताव॑न्तो॒ वै स॑जा॒ता ये म॒हान्तो॒ ये क्षु॑ल्ल॒का याः स्त्रिय॒स्ताने॒वाव॑ रुन्धे॒ ( ) त ए॑न॒मव॑रुद्धा॒ उप॑ तिष्ठन्ते ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
गृ॒ह्णा॒ति॒ । ध्रु॒वः । अ॒सि॒ । ध्रु॒वः । अ॒हम् । स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । भू॒या॒स॒म् । इति॑ । प॒रि॒धीनिति॑ परि - धीन् । परीति॑ । द॒धा॒ति॒ । आ॒शिष॒मित्या᳚ - शिष᳚म् । ए॒व । ए॒ताम् । एति॑ । शा॒स्ते॒ । अथो॒ इति॑ । ए॒तत् । ए॒व । सर्व᳚म् । स॒जा॒तेष्विति॑ स-जा॒तेषु॑ । अधीति॑ । भ॒व॒ति॒ । यस्य॑ । ए॒वम् । वि॒दुषः॑ । ए॒ते । प॒रि॒धय॒ इति॑ परि - धयः॑ । प॒रि॒धी॒यन्त॒ इति॑ परि - धी॒यन्ते᳚ । आम॑न॒मित्या - म॒न॒म् । अ॒सि॒ । आम॑न॒स्येत्या - म॒न॒स्य॒ । दे॒वाः॒ । इति॑ । ति॒स्रः । आहु॑ती॒रित्या - हु॒तीः॒ । जु॒हो॒ति॒ । ए॒ताव॑न्तः । वै । स॒जा॒ता इति॑ स-जा॒ताः । ये । म॒हान्तः॑ । ये । क्षु॒ल्ल॒काः । याः । स्त्रियः॑ । तान् । ए॒व । अवेति॑ । रु॒न्धे॒ ( ) । ते । ए॒न॒म् । अव॑रुद्धा॒ इत्यव॑ - रु॒द्धाः॒ । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒न्ते॒ ॥
पदसंख्या: 55

अनुवाकः 10 (3 पञ्चाशत्)

TS 2.3.10.1 TS 2.3.10.1
यन्नव॒मैत् तन्नव॑नीतमभव॒द्-यदस॑र्प॒त् तथ् स॒र्पिर॑भव॒द्-यदद्धि॑यत॒ तद् घृ॒तम॑भवद॒श्विनोः᳚ प्रा॒णो॑ऽसि॒ तस्य॑ ते दत्तां॒ ॅययोः᳚ प्रा॒णोऽसि॒ स्वाहेन्द्र॑स्य प्रा॒णो॑ऽसि॒ तस्य॑ ते ददातु॒ यस्य॑ प्रा॒णोऽसि॒ स्वाहा॑ मि॒त्रावरु॑णयोः प्रा॒णो॑ऽसि॒ तस्य॑ ते दत्तां॒ ॅययोः᳚ प्रा॒णोऽसि॒ स्वाहा॒ विश्वे॑षां दे॒वानां᳚ प्रा॒णो॑ऽसि॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
यत् । नव᳚म् । ऐत् । तत् । नव॑नीत॒मिति॒ नव॑ - नी॒त॒म् । अ॒भ॒व॒त् । यत् । अस॑र्पत् । तत् । स॒र्पिः । अ॒भ॒व॒त् । यत् । अद्ध्रि॑यत । तत् । घृ॒तम् । अ॒भ॒व॒त् । अ॒श्विनोः᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒सि॒ । तस्य॑ । ते॒ । द॒त्ता॒म् । ययोः᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः । असि॑ । स्वाहा᳚ । इन्द्र॑स्य । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । अ॒सि॒ । तस्य॑ । ते॒ । द॒दा॒तु॒ । यस्य॑ । प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः । असि॑ । स्वाहा᳚ । मि॒त्रावरु॑णयो॒रिति॑ मि॒त्रा - वरु॑णयोः । प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः । अ॒सि॒ । तस्य॑ । ते॒ । द॒त्ता॒म् । ययोः᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः । असि॑ । स्वाहा᳚ । विश्वे॑षाम् । दे॒वाना᳚म् । प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः । अ॒सि॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.10.2 TS 2.3.10.2
तस्य॑ ते ददतु॒ येषां᳚ प्रा॒णोऽसि॒ स्वाहा॑ घृ॒तस्य॒ धारा॑म॒मृत॑स्य॒ पन्था॒मिन्द्रे॑ण द॒त्तां प्रय॑तां म॒रुद्भिः॑ । तत् त्वा॒ विष्णुः॒ पर्य॑पश्य॒त् तत् त्वेडा॒ गव्यैर॑यत् ॥ पा॒व॒मा॒नेन॑ त्वा॒ स्तोमे॑न गाय॒त्रस्य॑ वर्त॒न्योपाꣳ॒॒शो र्वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोथ् सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्यायै॑ बृहद्-रथन्त॒रयो᳚स्त्वा॒ स्तोमे॑न त्रि॒ष्टुभो॑ वर्त॒न्या शु॒क्रस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोथ् - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
तस्य॑ । ते॒ । द॒द॒तु॒ । येषा᳚म् । प्रा॒ण इति॑ प्र-अ॒नः । असि॑ । स्वाहा᳚ । घृ॒तस्य॑ । धारा᳚म् । अ॒मृत॑स्य । पन्था᳚म् । इन्द्रे॑ण । द॒त्ताम् । प्रय॑ता॒मिति॒ प्र - य॒ता॒म् । म॒रुद्भि॒रिति॑ म॒रुत् - भिः॒ ॥ तत् । त्वा॒ । विष्णुः॑ । परीति॑ । अ॒प॒श्य॒त् । तत् । त्वा॒ । इडा᳚ । गवि॑ । ऐर॑यत् ॥ पा॒व॒मा॒नेन॑ । त्वा॒ । स्तोमे॑न । गा॒य॒त्रस्य॑ । व॒र्त॒न्या । उ॒पाꣳ॒॒शोरित्यु॑प-अꣳ॒॒शोः । वी॒र्ये॑ण । दे॒वः । त्वा॒ । स॒वि॒ता । उदिति॑ । सृ॒ज॒तु॒ । जी॒वात॑वे । जी॒व॒न॒स्यायै᳚ । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रयो॒रिति॑ बृहत् - र॒थ॒न्त॒रयोः᳚ । त्वा॒ । स्तोमे॑न । त्रि॒ष्टुभः॑ । व॒र्त॒न्या । शु॒क्रस्य॑ । वी॒र्ये॑ण । दे॒वः । त्वा॒ । स॒वि॒ता । उदिति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.10.3 TS 2.3.10.3
सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्याया॑ अ॒ग्नेस्त्वा॒ मात्र॑या॒ जग॑त्यै वर्त॒न्याऽऽग्र॑य॒णस्य॑ वी॒र्ये॑ण दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोथ् सृ॑जतु जी॒वात॑वे जीवन॒स्याया॑ इ॒मम॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृधि प्रि॒यꣳ रेतो॑ वरुण सोम राजन्न् । मा॒ तेवा᳚स्मा अदिते॒ शर्म॑ यच्छ॒ विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒र्यथाऽस॑त् ॥ अ॒ग्निरायु॑ष्मा॒न्थ् स वन॒स्पति॑भि॒रायु॑ष्मा॒न् तेन॒ त्वाऽऽयु॒षाऽऽयु॑ष्मन्तं करोमि॒ सोम॒ आयु॑ष्मा॒न्थ् ( ) स ओष॑धीभि र्य॒ज्ञ् आयु॑ष्मा॒न्थ् स दक्षि॑णाभि॒ र्ब्रह्माऽऽयु॑ष्म॒त् तद्-ब्रा᳚ह्म॒णैरायु॑ष्मद् दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्ते॑ऽमृते॑न पि॒तर॒ आयु॑ष्मन्त॒स्ते स्व॒धयाऽऽयु॑ष्मन्त॒स्तेन॒ त्वा ऽऽयु॒षाऽऽ यु॑ष्मन्तं करोमि ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
सृ॒ज॒तु॒ । जी॒वात॑वे । जी॒व॒न॒स्यायै᳚ । अ॒ग्नेः । त्वा॒ । मात्र॑या । जग॑त्यै । व॒र्त॒न्या । आ॒ग्र॒य॒णस्य॑ । वी॒र्ये॑ण । दे॒वः । त्वा॒ । स॒वि॒ता । उदिति॑ । सृ॒ज॒तु॒ । जी॒वात॑वे । जी॒व॒न॒स्यायै᳚ । इ॒मम् । अ॒ग्ने॒ । आयु॑षे । वर्च॑से । कृ॒धि॒ । प्रि॒यम् । रेतः॑ । व॒रु॒ण॒ । सो॒म॒ । रा॒ज॒न्न् ॥ मा॒ता । इ॒व॒ । अ॒स्मै॒ । अ॒दि॒ते॒ । शर्म॑ । य॒च्छ॒ । विश्वे᳚ । दे॒वाः॒ । जर॑दष्टि॒रिति॒ जर॑त् - अ॒ष्टिः॒ । यथा᳚ । अस॑त् ॥ अ॒ग्निः । आयु॑ष्मान् । सः । वन॒स्पति॑भि॒रिति॒ वन॒स्पति॑-भिः॒ । आयु॑ष्मान् । तेन॑ । त्वा॒ । आयु॑षा । आयु॑ष्मन्तम् । क॒रो॒मि॒ । सोमः॑ । आयु॑ष्मान् ( ) । सः । ओष॑धीभि॒रित्योष॑धि - भिः॒ । य॒ज्ञ्ः । आयु॑ष्मान् । सः । दक्षि॑णाभिः । ब्रह्म॑ । आयु॑ष्मत् । तत् । ब्रा॒ह्म॒णैः । आयु॑ष्मत् । दे॒वाः । आयु॑ष्मन्तः । ते । अ॒मृते॑न । पि॒तरः॑ । आयु॑ष्मन्तः । ते । स्व॒धयेति॑ स्व - धया᳚ । आयु॑ष्मन्तः । तेन॑ । त्वा॒ । आयु॑षा । आयु॑ष्मन्तम् । क॒रो॒मि॒ ॥
पदसंख्या: 75

अनुवाकः 11 (5 पञ्चाशत्)

TS 2.3.11.1 TS 2.3.11.1
अ॒ग्निं ॅवा ए॒तस्य॒ शरी॑रं गच्छति॒ सोमꣳ॒॒ रसो॒ वरु॑ण एनं ॅवरुणपा॒शेन॑ गृह्णाति॒ सर॑स्वतीं॒ ॅवाग॒ग्नाविष्णू॑ आ॒त्मा यस्य॒ ज्योगा॒मय॑ति॒ यो ज्योगा॑मयावी॒ स्याद्यो वा॑ का॒मये॑त॒ सर्व॒मायु॑रिया॒मिति॒ तस्मा॑ ए॒तामिष्टिं॒ निर्व॑पेदाग्ने॒य -म॒ष्टाक॑पालꣳ सौ॒म्यं च॒रुं ॅवा॑रु॒णं दश॑कपालꣳ सारस्व॒तं च॒रुमा᳚ग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-म॒ग्नेरे॒वास्य॒ शरी॑रं निष्क्री॒णाति॒ सोमा॒द्रसं॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
अ॒ग्निम् । वै । ए॒तस्य॑ । शरी॑रम् । ग॒च्छ॒ति॒ । सोम᳚म् । रसः॑ । वरु॑णः । ए॒न॒म् । व॒रु॒ण॒पा॒शेनेति॑ वरुण - पा॒शेन॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ । सर॑स्वतीम् । वाक् । अ॒ग्नाविष्णू॒ इत्य॒ग्ना - विष्णू᳚ । आ॒त्मा । यस्य॑ । ज्योक् । आ॒मय॑ति । यः । ज्योगा॑मया॒वीति॒ ज्योक् - आ॒म॒या॒वी॒ । स्यात् । यः । वा॒ । का॒मये॑त । सर्व᳚म् । आयुः॑ । इ॒या॒म् । इति॑ । तस्मै᳚ । ए॒ताम् । इष्टि᳚म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । आ॒ग्ने॒यम् । अ॒ष्टाक॑पाल॒मित्य॒ष्टा - क॒पा॒ल॒म् । सौ॒म्यम् । च॒रुम् । वा॒रु॒णम् । दश॑कपाल॒मिति॒ दश॑ - क॒पा॒ल॒म् । सा॒र॒स्व॒तम् । च॒रुम् । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒वमित्या᳚ग्ना - वै॒ष्ण॒वम् । एका॑दशकपाल॒मित्येका॑दश - क॒पा॒ल॒म् । अ॒ग्नेः । ए॒व । अ॒स्य॒ । शरी॑रम् । नि॒ष्क्री॒णातीति॑ निः - क्री॒णाति॑ । सोमा᳚त् । रस᳚म् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.11.2 TS 2.3.11.2
ॅवारु॒णेनै॒वैनं॑ ॅवरुणपा॒शान् मु॑ञ्चति सारस्व॒तेन॒ वाचं॑ दधात्य॒ग्निः सर्वा॑ दे॒वता॒ विष्णु॑र्य॒ज्ञो दे॒वता॑भिश्चै॒वैनं॑ ॅय॒ज्ञेन॑ च भिषज्यत्यु॒त यदी॒तासु॒ र्भव॑ति॒ जीव॑त्ये॒व यन्नव॒मैत् तन्नव॑नीतम- भव॒दित्याज्य॒- मवे᳚क्षतेरू॒पमे॒वास्यै॒-तन्म॑हि॒मानं॒ ॅव्याच॑ष्टे॒ऽश्विनोः᳚ प्रा॒णो॑ऽसीत्या॑हा॒श्विनौ॒ वै दे॒वानां᳚ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
वा॒रु॒णेन॑ । ए॒व । ए॒न॒म् । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण - पा॒शात् । मु॒ञ्च॒ति॒ । सा॒र॒स्व॒तेन॑ । वाच᳚म् । द॒धा॒ति॒ । अ॒ग्निः । सर्वाः᳚ । दे॒वताः᳚ । विष्णुः॑ । य॒ज्ञ्ः । दे॒वता॑भिः । च॒ । ए॒व । ए॒न॒म् । य॒ज्ञेन॑ । च॒ । भि॒ष॒ज्य॒ति॒ । उ॒त । यदि॑ । इ॒तासु॒रिती॒त - अ॒सुः॒ । भव॑ति । जीव॑ति । ए॒व । यत् । नव᳚म् । ऐत् । तत् । नव॑नीत॒मिति॒ नव॑-नी॒त॒म् । अ॒भ॒व॒त् । इति॑ । आज्य᳚म् । अवेति॑ । ई॒क्ष॒ते॒ । रू॒पम् । ए॒व । अ॒स्य॒ । ए॒तत् । म॒हि॒मान᳚म् । व्याच॑ष्ट॒ इति॑ वि-आच॑ष्टे । अ॒श्विनोः᳚ । प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः । अ॒सि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । अ॒श्विनौ᳚ । वै । दे॒वाना᳚म् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.11.3 TS 2.3.11.3
भि॒षजौ॒ ताभ्या॑मे॒वास्मै॑ भेष॒जं क॑रो॒तीन्द्र॑स्य प्रा॒णो॑ ऽसीत्या॑हेन्द्रि॒य- मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति मि॒त्रावरु॑णयोः प्रा॒णो॑ऽसीत्या॑ह प्राणापा॒नावे॒- वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति॒ विश्वे॑षां दे॒वानां᳚ प्रा॒णो॑ऽसीत्या॑ह वी॒र्य॑मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति घृ॒तस्य॒ धारा॑म॒मृत॑स्य॒ पन्था॒मित्या॑ह यथाय॒जुरे॒वैतत् पा॑वमा॒नेन॑ त्वा॒ स्तोमे॒नेत्या॑ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
भि॒षजौ᳚ । ताभ्या᳚म् । ए॒व । अ॒स्मै॒ । भे॒ष॒जम् । क॒रो॒ति॒ । इन्द्र॑स्य । प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः । अ॒सि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । इ॒न्द्रि॒यम् । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । ए॒तेन॑ । द॒धा॒ति॒ । मि॒त्रावरु॑णया॒रिति॑ मि॒त्रा - वरु॑णयोः । प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः । अ॒सि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । प्रा॒णा॒पा॒नाविति॑ प्राण - अ॒पा॒नौ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । ए॒तेन॑ । द॒धा॒ति॒ । विश्वे॑षाम् । दे॒वाना᳚म् । प्रा॒ण इति॑ प्र - अ॒नः । अ॒सि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । वी॒र्य᳚म् । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । ए॒तेन॑ । द॒धा॒ति॒ । घृ॒तस्य॑ । धारा᳚म् । अ॒मृत॑स्य । पन्था᳚म् । इति॑ । आ॒ह॒ । य॒था॒य॒जुरिति॑ यथा - य॒जुः । ए॒व । ए॒तत् । पा॒व॒मा॒नेन॑ । त्वा॒ । स्तोमे॑न । इति॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.11.4 TS 2.3.11.4
-ह प्रा॒णमे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधाति बृहद्-रथन्त॒रयो᳚स्त्वा॒ स्तोमे॒नेत्या॒हौज॑ ए॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधात्य॒ग्नेस्त्वा॒ मात्र॒येत्या॑हा॒-ऽऽत्मान॑-मे॒वास्मि॑न्ने॒तेन॑ दधात्यृ॒त्विजः॒ पर्या॑हु॒र्याव॑न्त ए॒वर्त्विज॒स्त ए॑नं भिषज्यन्ति ब्र॒ह्मणो॒ हस्त॑मन्वा॒रभ्य॒ पर्या॑हुरेक॒धैव यज॑मान॒ आयु॑र्दधति॒ यदे॒व तस्य॒ तद्धिर॑ण्याद् - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
आ॒ह॒ । प्रा॒णमिति॑ प्र - अ॒नम् । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । ए॒तेन॑ । द॒धा॒ति॒ । बृ॒ह॒द्र॒थ॒न्त॒रयो॒रिति॑ बृहत्-र॒थ॒न्त॒रयोः᳚ । त्वा॒ । स्तोमे॑न । इति॑ । आ॒ह॒ । ओजः॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । ए॒तेन॑ । द॒धा॒ति॒ । अ॒ग्नेः । त्वा॒ । मात्र॑या । इति॑ । आ॒ह॒ । आ॒त्मान᳚म् । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । ए॒तेन॑ । द॒धा॒ति॒ । ऋ॒त्विजः॑ । परीति॑ । आ॒हुः॒ । याव॑न्तः । ए॒व । ऋ॒त्विजः॑ । ते । ए॒न॒म् । भि॒ष॒ज्य॒न्ति॒ । ब्र॒ह्मणः॑ । हस्त᳚म् । अ॒न्वा॒रभ्येत्य॑नु - आ॒रभ्य॑ । परीति॑ । आ॒हुः॒ । ए॒क॒धेत्ये॑क - धा । ए॒व । यज॑माने । आयुः॑ । द॒ध॒ति॒ । यत् । ए॒व । तस्य॑ । तत् । हिर॑ण्यात् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.11.5 TS 2.3.11.5
घृ॒तं निष्पि॑ब॒त्यायु॒र्वै घृ॒तम॒मृतꣳ॒॒ हिर॑ण्यम॒मृता॑दे॒वा ऽऽयु॒र्निष्पि॑बति श॒तमा॑नं भवति श॒तायुः॒ पुरु॑षः श॒तेन्द्रि॑य॒ आयु॑ष्ये॒वेन्द्रि॒ये प्रति॑तिष्ठ॒त्यथो॒ खलु॒ याव॑तीः॒ समा॑ ए॒ष्यन् मन्ये॑त॒ ताव॑न्मानꣳ स्या॒थ् समृ॑द्ध्या इ॒मम॑ग्न॒ आयु॑षे॒ वर्च॑से कृ॒धीत्या॒हा ऽऽयु॑रे॒वास्मि॒न्. वर्चो॑ दधाति॒ विश्वे॑ देवा॒ जर॑दष्टि॒र्यथा ऽस॒दित्या॑ ( ) -ह॒ जर॑दष्टिमे॒वैनं॑ करोत्य॒ग्नि-रायु॑ष्मा॒निति॒ हस्तं॑ गृह्णात्ये॒ते वै दे॒वा आयु॑ष्मन्त॒स्त ए॒वास्मि॒न्नायु॑र्दधति॒ सर्व॒मायु॑रेति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
घृ॒तम् । निरिति॑ । पि॒ब॒ति॒ । आयुः॑ । वै । घृ॒तम् । अ॒मृत᳚म् । हिर॑ण्यम् । अ॒मृता᳚त् । ए॒व । आयुः॑ । निरिति॑ । पि॒ब॒ति॒ । श॒तमा॑न॒मिति॑ श॒त - मा॒न॒म् । भ॒व॒ति॒ । श॒तायु॒रिति॑ श॒त - आ॒युः॒ । पुरु॑षः । श॒तेन्द्रि॑य॒ इति॑ श॒त - इ॒न्द्रि॒यः॒ । आयु॑षि । ए॒व । इ॒न्द्रि॒ये । प्रतीति॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । खलु॑ । याव॑तीः । समाः᳚ । ए॒ष्यन्न् । मन्ये॑त । ताव॑न्मान॒मिति॒ ताव॑त् - मा॒न॒म् । स्या॒त् । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सम् - ऋ॒द्ध्यै॒ । इ॒मम् । अ॒ग्ने॒ । आयु॑षे । वर्च॑से । कृ॒धि॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । आयुः॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । वर्चः॑ । द॒धा॒ति॒ । विश्वे᳚ । दे॒वाः॒ । जर॑दष्टि॒रिति॒ जर॑त् - अ॒ष्टिः॒ । यथा᳚ । अस॑त् । इति॑ ( ) । आ॒ह॒ । जर॑दष्टि॒मिति॒ जर॑त् - अ॒ष्टि॒म् । ए॒व । ए॒न॒म् । क॒रो॒ति॒ । अ॒ग्निः । आयु॑ष्मान् । इति॑ । हस्त᳚म् । गृ॒ह्णा॒ति॒ । ए॒ते । वै । दे॒वाः । आयु॑ष्मन्तः । ते । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । आयुः॑ । द॒ध॒ति॒ । सर्व᳚म् । आयुः॑ । ए॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 72

अनुवाकः 12 (2 पञ्चाशत्)

TS 2.3.12.1 TS 2.3.12.1
प्र॒जाप॑ति॒ र्वरु॑णा॒याश्व॑मनय॒थ् स स्वां दे॒वता॑मार्च्छ॒थ् स पर्य॑दीर्यत॒ स ए॒तं ॅवा॑रु॒णं चतु॑ष्-कपालमपश्य॒त् तं निर॑वप॒त् ततो॒ वै स व॑रुण- पा॒शाद॑मुच्यत॒ वरु॑णो॒ वा ए॒तं गृ॑ह्णाति॒ योऽश्वं॑ प्रतिगृ॒ह्णाति॒ याव॒तोऽश्वा᳚न् प्रतिगृह्णी॒यात् ताव॑तो वारु॒णान् चतु॑ष्कपाला॒न् निर्व॑पे॒द्-वरु॑णमे॒व स्वेन॑ भाग॒धेये॒नोप॑ धावति॒ स ए॒वैनं॑ ॅवरुणपा॒शान् -मु॑ञ्चति॒ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ प्र॒जा - प॒तिः॒ । वरु॑णाय । अश्व᳚म् । अ॒न॒य॒त् । सः । स्वाम् । दे॒वता᳚म् । आ॒र्च्छ॒त् । सः । परीति॑ । अ॒दी॒र्य॒त॒ । सः । ए॒तम् । वा॒रु॒णम् । चतु॑ष्कपाल॒मिति॒ चतुः॑ - क॒पा॒ल॒म् । अ॒प॒श्य॒त् । तम् । निरिति॑ । अ॒व॒प॒त् । ततः॑ । वै । सः । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण - पा॒शात् । अ॒मु॒च्य॒त॒ । वरु॑णः । वै । ए॒तम् । गृ॒ह्णा॒ति॒ । यः । अश्व᳚म् । प्र॒ति॒गृ॒ह्णातीति॑ प्रति - गृ॒ह्णाति॑ । याव॑तः । अश्वान्॑ । प्र॒ति॒गृ॒ह्णी॒यादिति॑ प्रति - गृ॒ह्णी॒यात् । ताव॑तः । वा॒रु॒णान् । चतु॑ष्कपाला॒निति॒ चतुः॑ - क॒पा॒ला॒न् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । वरु॑णम् । ए॒व । स्वेन॑ । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । उपेति॑ । धा॒व॒ति॒ । सः । ए॒व । ए॒न॒म् । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण - पा॒शात् । मु॒ञ्च॒ति॒ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.12.2 TS 2.3.12.2
चतु॑ष्कपाला भवन्ति॒ चतु॑ष्पा॒द्ध्यश्वः॒ समृ॑द्ध्या॒ एक॒मति॑रिक्तं॒ निर्व॑पे॒द्-यमे॒व प्र॑तिग्रा॒ही भव॑ति॒ यं ॅवा॒ नाद्ध्येति॒ तस्मा॑दे॒व व॑रुणपा॒शान् मु॑च्यते॒ यद्यप॑रं प्रतिग्रा॒ही स्याथ् सौ॒र्यमेक॑कपाल॒मनु॒ निर्व॑पेद॒मुमे॒वा ऽऽदि॒त्यमु॑च्चा॒रं कु॑रुते॒ ऽपो॑ऽवभृ॒थमवै᳚त्य॒फ्सु वै वरु॑णः सा॒क्षादे॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते ऽपोन॒प्त्रीयं॑ च॒रुं ( ) पुन॒रेत्य॒ निर्व॑पेद॒फ्सु यो॑नि॒र्वा अश्वः॒ स्वामे॒वैनं॒ॅयोनिं॑ गमयति॒ स ए॑नꣳ शा॒न्त उप॑ तिष्ठते ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
चतु॑ष्कपाला॒ इति॒ चतुः॑ - क॒पा॒लाः॒ । भ॒व॒न्ति॒ । चतु॑ष्पा॒दिति॒ चतुः॑ - पा॒त् । हि । अश्वः॑ । समृ॑द्ध्या॒ इति॒ सं - ऋ॒द्ध्यै॒ । एक᳚म् । अति॑रिक्त॒मित्यति॑ - रि॒क्त॒म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । यम् । ए॒व । प्र॒ति॒ग्रा॒हीति॑ प्रति - ग्रा॒ही । भव॑ति । यम् । वा॒ । न । अ॒द्ध्येतीत्य॑धि - एति॑ । तस्मा᳚त् । ए॒व । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण - पा॒शात् । मु॒च्य॒ते॒ । यदि॑ । अप॑रम् । प्र॒ति॒ग्रा॒हीति॑ प्रति - ग्रा॒ही । स्यात् । सौ॒र्यम् । एक॑कपाल॒मित्येक॑ - क॒पा॒ल॒म् । अनु॑ । निरिति॑ । व॒पे॒त् । अ॒मुम् । ए॒व । आ॒दि॒त्यम् । उ॒च्चा॒रमित्यु॑त् - चा॒रम् । कु॒रु॒ते॒ । अ॒पः । अ॒व॒भृ॒थमित्य॑व -भृ॒थम् । अवेति॑ । ए॒ति॒ । अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु । वै । वरु॑णः । सा॒क्षादिति॑ स-अ॒क्षात् । ए॒व । वरु॑णम् । अवेति॑ । य॒ज॒ते॒ । अ॒पो॒न॒प्त्रीय॒मित्य॑पः - न॒प्त्रीय᳚म् । च॒रुम् ( ) । पुनः॑ । एत्येत्या᳚ - इत्य॑ । निरिति॑ । व॒पे॒त् । अ॒फ्सुयो॑नि॒रित्य॒फ्सु - यो॒निः॒ । वै । अश्वः॑ । स्वाम् । ए॒व । ए॒न॒म् । योनि᳚म् । ग॒म॒य॒ति॒ । सः । ए॒न॒म् । शा॒न्तः । उपेति॑ । ति॒ष्ठ॒ते॒ ॥
पदसंख्या: 67

अनुवाकः 13 (3 पञ्चाशत्)

TS 2.3.13.1 TS 2.3.13.1
या वा॑मिन्द्रावरुणा यत॒व्या॑ त॒नूस्तये॒ममꣳ ह॑सो मुञ्चतं॒ ॅया वा॑मिन्द्रा वरुणा सह॒स्या॑ रक्ष॒स्या॑ तेज॒स्या॑ त॒नूस्तये॒ ममꣳ ह॑सो मुञ्चतं॒ ॅयो वा॑मिन्द्रा वरुणा व॒ग्नौ स्राम॒स्तं ॅवा॑ मे॒ तेना व॑यजे॒यो वा॑मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ चतु॑ष्पाथ्सु गो॒ष्ठे गृ॒हेष्व॒फ्‌स्वोष॑धीषु॒ वन॒स्पति॑षु॒ स्राम॒स्तं ॅवा॑ मे॒ तेनाव॑ यज॒ इन्द्रो॒ वा ए॒तस्ये᳚ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
या । वा॒म् । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णेती᳚न्द्रा - व॒रु॒णा॒ । य॒त॒व्या᳚ । त॒नूः । तया᳚ । इ॒मम् । अꣳह॑सः । मु॒ञ्च॒त॒म् । या । वा॒म् । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णेती᳚न्द्रा - व॒रु॒णा॒ । स॒ह॒स्या᳚ । र॒क्ष॒स्या᳚ । ते॒ज॒स्या᳚ । त॒नूः । तया᳚ । इ॒मम् । अꣳह॑सः । मु॒ञ्च॒त॒म् । यः । वा॒म् । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒विती᳚न्द्रा - व॒रु॒णौ॒ । अ॒ग्नौ । स्रामः॑ । तम् । वा॒म् । ए॒तेन॑ । अवेति॑ । य॒जे॒ । यः । वा॒म् । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णेती᳚न्द्रा - व॒रु॒णा॒ । द्वि॒पाथ्स्विति॑ द्वि॒पात् - सु॒ । प॒शुषु॑ । चतु॑ष्पा॒थ्स्विति॒ चतु॑ष्पात् - सु॒ । गो॒ष्ठ इति॑ गो- स्थे । गृ॒हेषु॑ । अ॒फ्स्वित्य॑प् - सु । ओष॑धीषु । वन॒स्पति॑षु । स्रामः॑ । तम् । वा॒म् । ए॒तेन॑ । अवेति॑ । य॒जे॒ । इन्द्रः॑ । वै । ए॒तस्य॑ ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.13.2 TS 2.3.13.2
-न्द्रि॒येणाप॑ क्रामति॒ वरु॑ण एनं ॅवरुणपा॒शेन॑ गृह्णाति॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒तो भव॑ति॒ यः पा॒प्मना॑ गृही॒तः स्यात् तस्मा॑ ए॒तामै᳚न्द्रावरु॒णीं प॑य॒स्यां᳚ निर्व॑पे॒दिन्द्र॑ ए॒वास्मि॑न्निन्द्रि॒यं द॑धाति॒ वरु॑ण एनं ॅवरुणपा॒शान्-मु॑ञ्चति पय॒स्या॑ भवति॒ पयो॒ हि वा ए॒तस्मा॑दप॒क्राम॒त्यथै॒ष पा॒प्मना॑ गृही॒तो यत् प॑य॒स्या॑ भव॑ति॒ पय॑ ए॒वास्मि॒न् तया॑ दधाति पय॒स्या॑यां - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
इ॒न्द्रि॒येण॑ । अपेति॑ । क्रा॒म॒ति॒ । वरु॑णः । ए॒न॒म् । व॒रु॒ण॒पा॒शेनेति॑ वरुण - पा॒शेन॑ । गृ॒ह्णा॒ति॒ । यः । पा॒प्मना᳚ । गृ॒ही॒तः । भव॑ति । यः । पा॒प्मना᳚ । गृ॒ही॒तः । स्यात् । तस्मै᳚ । ए॒ताम् । ऐ॒न्द्रा॒व॒रु॒णीमित्यै᳚न्द्रा - व॒रु॒णीम् । प॒य॒स्या᳚म् । निरिति॑ । व॒पे॒त् । इन्द्रः॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । इ॒न्द्रि॒यम् । द॒धा॒ति॒ । वरु॑णः । ए॒न॒म् । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण - पा॒शात् । मु॒ञ्च॒ति॒ । प॒य॒स्या᳚ । भ॒व॒ति॒ । पयः॑ । हि । वै । ए॒तस्मा᳚त् । अ॒प॒क्राम॒तीत्य॑प - क्राम॑ति । अथ॑ । ए॒षः । पा॒प्मना᳚ । गृ॒ही॒तः । यत् । प॒य॒स्या᳚ । भव॑ति । पयः॑ । ए॒व । अ॒स्मि॒न्न् । तया᳚ । द॒धा॒ति॒ । प॒य॒स्या॑याम् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.13.3 TS 2.3.13.3
पुरो॒डाश॒मव॑ दधात्यात्म॒न्वन्त॑मे॒वैनं॑ करो॒त्यथो॑ आ॒यत॑नवन्तमे॒व च॑तु॒र्द्धा व्यू॑हति दि॒क्ष्वे॑व प्रति॑तिष्ठति॒ पुनः॒ समू॑हति दि॒ग्भ्य ए॒वास्मै॑ भेष॒जं क॑रोति स॒मूह्याव॑ द्यति॒ यथाऽऽवि॑द्धं निष्कृ॒न्तति॑ ता॒दृगे॒व तद्यो वा॑मिन्द्रावरुणाव॒ग्नौ स्राम॒स्तं ॅवा॑मे॒तेनाव॑ यज॒ इत्या॑ह॒ दुरि॑ष्‌ट्या ए॒वैनं॑ पाति॒ ( ) यो वा॑ मिन्द्रा वरुणा द्वि॒पाथ्सु॑ प॒शुषु॒ स्राम॒स्तं ॅवा॑ मे॒ तेनाव॑ यज॒ इत्या॑है॒ताव॑ती॒र्वा आप॒ ओष॑धयो॒ वन॒स्पत॑यः प्र॒जाः प॒शव॑ उपजीव॒नीया॒स्ता ए॒वास्मै॑ वरुणपा॒शान्-मु॑ञ्चति ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
पु॒रो॒डाश᳚म् । अवेति॑ । द॒धा॒ति॒ । आ॒त्म॒न्वन्त॒मित्या᳚त्मन्न् - वन्त᳚म् । ए॒व । ए॒न॒म् । क॒रो॒ति॒ । अथो॒ इति॑ । आ॒यत॑नवन्त॒मित्या॒यत॑न - व॒न्त॒म् । ए॒व । च॒तु॒र्द्धेति॑ चतुः - धा । वीति॑ । ऊ॒ह॒ति॒ । दि॒क्षु । ए॒व । प्रतीति॑ । ति॒ष्ठ॒ति॒ । पुनः॑ । समिति॑ । ऊ॒ह॒ति॒ । दि॒ग्भ्य इति॑ दिक् - भ्यः । ए॒व । अ॒स्मै॒ । भे॒ष॒जम् । क॒रो॒ति॒ । स॒मूह्येति॑ सं - ऊह्य॑ । अवेति॑ । द्य॒ति॒ । यथा᳚ । आवि॑द्ध॒मित्या - वि॒द्ध॒म् । नि॒ष्कृ॒न्ततीति॑ निः - कृ॒न्तति॑ । ता॒दृक् । ए॒व । तत् । यः । वा॒म् । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णा॒विती᳚न्द्रा - व॒रु॒णौ॒ । अ॒ग्नौ । स्रामः॑ । तम् । वा॒म् । ए॒तेन॑ । अवेति॑ । य॒जे॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । दुरि॑ष्ट्या॒ इति॒ दुः - इ॒ष्ट्याः॒ । ए॒व । ए॒न॒म् । पा॒ति॒ ( ) । यः । वा॒म् । इ॒न्द्रा॒व॒रु॒णेती᳚न्द्रा - व॒रु॒णा॒ । द्वि॒पाथ्स्विति॑ द्वि॒पात् - सु॒ । प॒शुषु॑ । स्रामः॑ । तम् । वा॒म् । ए॒तेन॑ । अवेति॑ । य॒जे॒ । इति॑ । आ॒ह॒ । ए॒ताव॑तीः । वै । आपः॑ । ओष॑धयः । वन॒स्पत॑यः । प्र॒जा इति॑ प्र - जाः । प॒शवः॑ । उ॒प॒जी॒व॒नीया॒ इत्यु॑प - जी॒व॒नीयाः᳚ । ताः । ए॒व । अ॒स्मै॒ । व॒रु॒ण॒पा॒शादिति॑ वरुण - पा॒शात् । मु॒ञ्च॒ति॒ ॥
पदसंख्या: 76

अनुवाकः 14 (6 पञ्चाशत्)

TS 2.3.14.1 TS 2.3.14.1
स प्र॑त्न॒व न्नि काव्ये न्द्रं॑ ॅवो वि॒श्वत॒स्परीन्द्रं॒ नरः॑॥त्वं नः॑ सोम वि॒श्वतो॒ रक्षा॑ राजन्नघाय॒तः । न रि॑ष्ये॒त् त्वाव॑तः॒ सखाः᳚ ॥या ते॒ धामा॑नि दि॒वि या पृ॑थि॒व्यां ॅया पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीष्व॒फ्सु ॥ तेभि॑र्नो॒ विश्वः᳚ सु॒मना॒ अहे॑ड॒न् राजन्᳚थ्-सोम॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय ॥ अग्नी॑षोमा॒ सवे॑दसा॒ सहू॑ती वनतं॒ गिरः॑ । सं दे॑व॒त्रा ब॑भूवथुः ॥ यु॒व - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
सः । प्र॒त्न॒वदिति॑ प्रत्न - वत् । नीति॑ । काव्या᳚ । इन्द्र᳚म् । वः॒ । वि॒श्वतः॑ । परीति॑ । इन्द्र᳚म् । नरः॑ ॥ त्वम् । नः॒ । सो॒म॒ । वि॒श्वतः॑ । रक्ष॑ । रा॒ज॒न्न् । अ॒घा॒य॒त इत्य॑घ - य॒तः ॥ न । रि॒ष्ये॒त् । त्वाव॑त॒ इति॒ त्व - व॒तः॒ । सखा᳚ ॥ या । ते॒ । धामा॑नि । दि॒वि । या । पृ॒थि॒व्याम् । या । पर्व॑तेषु । ओष॑धीषु । अ॒फ्सित्य॑प् - सु ॥ तेभिः॑ । नः॒ । विश्वैः᳚ । सु॒मना॒ इति॑ सु-मनाः᳚ । अहे॑डन्न् । राजन्न्॑ । सो॒म॒ । प्रतीति॑ । ह॒व्या । गृ॒भा॒य॒ ॥ अग्नी॑षो॒मेत्यग्नी᳚ - सो॒मा॒ । सवे॑द॒सेति॒ स - वे॒द॒सा॒ । सहू॑ती॒ इति॒ स - हू॒ती॒ । व॒न॒त॒म् । गिरः॑ ॥ समिति॑ । दे॒व॒त्रेति॑ देव - त्रा । ब॒भू॒व॒थुः॒ ॥ यु॒वम् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.14.2 TS 2.3.14.2
-मे॒तानि॑ दि॒वि रो॑च॒नान्य॒ग्निश्च॑ सोम॒ सक्र॑तू अधत्तं ॥ यु॒वꣳ सिन्धूꣳ॑ र॒भिश॑स्तेरव॒द्या-दग्नी॑षोमा॒-वमु॑ञ्चतं गृभी॒तान् ॥ अग्नी॑षोमावि॒मꣳ सु मे॑ शृणु॒तं ॅवृ॑षणा॒ हवं᳚ । प्रति॑ सू॒क्तानि॑ हर्यतं॒ भव॑तं दा॒शुषे॒ मयः॑ ॥ आऽन्यं दि॒वो मा॑त॒रिश्वा॑ जभा॒राऽम॑थ्नाद॒न्यं परि॑ श्ये॒नो अद्रेः᳚ । अग्नी॑षोमा॒ ब्रह्म॑णा वावृधा॒नोरुं ॅय॒ज्ञाय॑ चक्रथुरु लो॒कं ॥अग्नी॑षोमा ह॒विषः॒ प्रस्थि॑तस्य वी॒तꣳ - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
ए॒तानि॑ । दि॒वि । रो॒च॒नानि॑ । अ॒ग्निः । च॒ । सो॒म॒ । सक्र॑तू॒ इति॒ स - क्र॒तू॒ । अ॒ध॒त्त॒म् ॥ यु॒वम् । सिन्धून्॑ । अ॒भिश॑स्ते॒रित्य॒भि - श॒स्तेः॒ । अ॒व॒द्यात् । अग्नी॑षोमा॒वित्यग्नी᳚ - सो॒मौ॒ । अमु॑ञ्चतम् । गृ॒भी॒तान् ॥ अग्नी॑षोमा॒वित्यग्नी᳚ - सो॒मौ॒ । इ॒मम् । स्विति॑ । मे॒ । शृ॒णु॒तम् । वृ॒ष॒णा॒ । हव᳚म् । प्रतीति॑ ॥ सू॒क्ता॒नीति॑ सु - उ॒क्तानि॑ । ह॒र्य॒त॒म् । भव॑तम् । दा॒शुषे᳚ । मयः॑ ॥ एति॑ । अ॒न्यम् । दि॒वः । मा॒त॒रिश्वा᳚ । ज॒भा॒र॒ । अम॑थ्नात् । अ॒न्यम् । परीति॑ । श्ये॒नः । अद्रेः᳚ ॥ अग्नी॑षो॒मेत्यग्नी᳚ - सो॒मा॒ । ब्रह्म॑णा । वा॒वृ॒धा॒ना । उ॒रुम् । य॒ज्ञाय॑ । च॒क्र॒थुः॒ । उ॒ । लो॒कम् ॥ अग्नी॑षो॒मेत्यग्नी᳚ - सो॒मा॒ । ह॒विषः॑ । प्रस्थि॑त॒स्येति॒ प्र - स्थि॒त॒स्य॒ । वी॒तम् ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.14.3 TS 2.3.14.3
हर्य॑तं ॅवृषणा जु॒षेथां᳚ । सु॒शर्मा॑णा॒ स्वव॑सा॒ हि भू॒तमथा॑ धत्तं॒ ॅयज॑मानाय॒ शं ॅयोः ॥ आप्या॑यस्व॒ सं ते᳚ ॥ ग॒णानां᳚ त्वा ग॒णप॑तिꣳ हवामहे क॒विं क॑वी॒ना-मु॑प॒मश्र॑वस्तमं । ज्ये॒ष्ठ॒राजं॒ ब्रह्म॑णां ब्रह्मणस्पत॒ आ नः॑ शृ॒ण्वन्नू॒तिभिः॑ सीद॒ साद॑नं । स इज्जने॑न॒ स वि॒शा स जन्म॑ना॒ स पु॒त्रैर्वाजं॑ भरते॒ धना॒ नृभिः॑ । दे॒वानां॒ ॅयः पि॒तर॑मा॒विवा॑सति - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
हर्य॑तम् । वृ॒ष॒णा॒ । जु॒षेथा᳚म् ॥ सु॒शर्मा॒णेति॑ सु - शर्मा॑णा । स्वव॒सेति॑ सु - अव॑सा । हि । भू॒तम् । अथ॑ । ध॒त्त॒म् । यज॑मानाय । शम् । योः ॥ एति॑ । प्या॒य॒स्व॒ । समिति॑ । ते॒ ॥ ग॒णाना᳚म् । त्वा॒ । ग॒णप॑ति॒मिति॑ ग॒ण - प॒ति॒म् । ह॒वा॒म॒हे॒ । क॒विम् । क॒वी॒नाम् । उ॒प॒मश्र॑वस्तम॒मित्यु॑प॒मश्र॑वः-त॒म॒म् ॥ ज्ये॒ष्ठ॒राज॒मिति॑ ज्येष्ठ-राज᳚म् । ब्रह्म॑णाम् । ब्र॒ह्म॒णः॒ । प॒ते॒ । एति॑ । नः॒ । शृ॒ण्वन्न् । ऊ॒तिभि॒रित्यू॒ति - भिः॒ । सी॒द॒ । साद॑नम् ॥ सः । इत् । जने॑न । सः । वि॒शा । सः । जन्म॑ना । सः । पु॒त्रैः । वाज᳚म् । भ॒र॒ते॒ । धना᳚ । नृभि॒रिति॒ नृ - भिः॒ ॥ दे॒वाना᳚म् । यः । पि॒तर᳚म् । आ॒विवा॑स॒तीत्या᳚ - विवा॑सति ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.14.4 TS 2.3.14.4
श्र॒द्धाम॑ना ह॒विषा॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिं᳚ ॥ स सु॒ष्टुभा॒ स ऋक्व॑ता ग॒णेन॑ व॒लꣳ रु॑रोज फलि॒गꣳ रवे॑ण । बृह॒स्पति॑रु॒स्त्रिया॑ हव्य॒सूदः॒ कनि॑क्रद॒द्- वाव॑शती॒रुदा॑जत् ॥ मरु॑तो॒ यद्ध॑ वो दि॒वोया वः॒ शर्म॑ ॥अ॒र्य॒मा ऽऽया॑ति वृष॒भस्तुवि॑ष्मान् दा॒ता वसू॑नां पुरुहू॒तो अर्.हन्न्॑ । स॒ह॒स्रा॒क्षो गो᳚त्र॒भिद्-वज्र॑बाहुर॒स्मासु॑ दे॒वो द्रवि॑णं दधातु ॥ये ते᳚ऽर्यमन् ब॒हवो॑ देव॒यानाः॒ पन्था॑नो - [ ]
▶ पदपाठः (Word-by-word)
श्र॒द्धाम॑ना॒ इति॑ श्र॒द्धा - म॒नाः॒ । ह॒विषा᳚ । ब्रह्म॑णः । पति᳚म् ॥ सः । सु॒ष्टुभेति॑ सु - स्तुभा᳚ । सः । ऋक्व॑ता । ग॒णेन॑ । व॒लम् । रु॒रो॒ज॒ । फ॒लि॒गम् । रवे॑ण ॥ बृह॒स्पतिः॑ । उ॒स्त्रियाः᳚ । ह॒व्य॒सूद॒ इति॑ हव्य - सूदः॑ । कनि॑क्रदत् । वाव॑शतीः । उदिति॑ । आ॒ज॒त् ॥ मरु॑तः । यत् । ह॒ । वः॒ । दि॒वः । या । वः॒ । शर्म॑ ॥ अ॒र्य॒मा । एति॑ । या॒ति॒ । वृ॒ष॒भः । तुवि॑ष्मान् । दा॒ता । वसू॑नाम् । पु॒रु॒हू॒त इति॑ पुरु - हू॒तः । अर्.हन्न्॑ ॥ स॒ह॒स्रा॒क्ष इति॑ सहस्र - अ॒क्षः । गो॒त्र॒भिदिति॑ गोत्र-भित् । वज्र॑बाहु॒रिति॒ वज्र॑ - बा॒हुः॒ । अ॒स्मासु॑ । दे॒वः । द्रवि॑णम् । द॒धा॒तु॒ ॥ ये । ते॒ । अ॒र्य॒म॒न्न् । ब॒हवः॑ । दे॒व॒याना॒ इति॑ देव - यानाः᳚ । पन्था॑नः ।
पदसंख्या: 50
TS 2.3.14.5 TS 2.3.14.5
राजन् दि॒व आ॒चर॑न्ति । तेभि॑र्नो देव॒ महि॒ शर्म॑ यच्छ॒ शं न॑ एधि द्वि॒पदे॒ शं चतु॑ष्पदे ॥ बु॒द्ध्नादग्र॒-मङ्गि॑रोभि-र्गृणा॒नो वि पर्व॑तस्य दृꣳहि॒तान्यै॑रत् । रु॒जद्रोधाꣳ॑सिकृ॒त्रिमा᳚ण्येषाꣳ॒॒सोम॑स्य॒तामद॒इन्द्र॑श्चकार ॥ बु॒द्ध्नादग्रे॑ण॒ वि मि॑माय॒ मानै॒र्वज्रे॑ण॒ खान्य॑तृणन्न॒दीनां᳚ । वृथा॑ ऽसृजत् प॒थिभि॑ र्दीर्घया॒थैः सोम॑स्य॒ ता मद॒ इन्द्र॑श्चकार ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
रा॒ज॒न्न् । दि॒वः । आ॒चर॒न्तीत्या᳚ - चर॑न्ति ॥ तेभिः॑ । नः॒ । दे॒व॒ । महि॑ । शर्म॑ । य॒च्छ॒ । शम् । नः॒ । ए॒धि॒ । द्वि॒पद॒ इति॑ द्वि - पदे᳚ । शम् । चतु॑ष्पद॒ इति॒ चतुः॑ - प॒दे॒ ॥ बु॒द्ध्नात् । अग्र᳚म् । अङ्गि॑रोभि॒रित्यङ्गि॑रः-भिः॒ । गृ॒णा॒नः । वीति॑ । पर्व॑तस्य । दृꣳ॒॒हि॒तानि॑ । ऐ॒र॒त् ॥ रु॒जत् । रोधाꣳ॑सि । कृ॒त्रिमा॑णि । ए॒षा॒म् । सोम॑स्य । ता । मदे᳚ । इन्द्रः॑ । च॒का॒र॒ ॥ बु॒द्ध्नात् । अग्रे॑ण । वीति॑ । मि॒मा॒य॒ । मानैः᳚ । वज्रे॑ण । खानि॑ । अ॒तृ॒ण॒त् । न॒दीना᳚म् ॥ वृथा᳚ । अ॒सृ॒ज॒त् । प॒थिभि॒रिति॑ प॒थि - भिः॒ । दी॒र्घ॒या॒थैरिति॑ दीर्घ - या॒थैः । सोम॑स्य । ता । मदे᳚ । इन्द्रः॑ । च॒का॒र॒ ॥
पदसंख्या: 50
TS 2.3.14.6 TS 2.3.14.6
प्र यो ज॒ज्ञे वि॒द्वाꣳ अ॒स्य बन्धुं॒ ॅविश्वा॑नि दे॒वो जनि॑मा विवक्ति । ब्रह्म॒ ब्रह्म॑ण॒ उज्ज॑भार॒ मद्ध्या᳚न्नी॒चादु॒च्चा स्व॒धया॒ऽभि प्रत॑स्थौ ॥म॒हान् म॒ही अ॑स्तभाय॒द्वि जा॒तो द्याꣳ सद्म॒ पार्थि॑वं च॒ रजः॑ । स बु॒द्ध्नादा᳚ष्ट ज॒नुषा॒ऽभ्यग्रं॒ बृह॒स्पति॑ र्दे॒वता॒यस्य॑ स॒म्राट् ॥ बु॒द्ध्नाद्यो अग्र॑म॒भ्यर्त्योज॑सा॒ बृह॒स्पति॒मा वि॑वासन्ति दे॒वाः ( ) । भि॒नद्व॒लं ॅवि पुरो॑ दर्दरीति॒ कनि॑क्रद॒थ् सुव॑र॒पो जि॑गाय ॥
▶ पदपाठः (Word-by-word)
प्रेति॑ । यः । ज॒ज्ञे । वि॒द्वान् । अ॒स्य । बन्धु᳚म् । विश्वा॑नि । दे॒वः । जनि॑मा । वि॒व॒क्ति॒ ॥ ब्रह्म॑ । ब्रह्म॑णः । उदिति॑ । ज॒भा॒र॒ । मद्ध्या᳚त् । नी॒चा । उ॒च्चा । स्व॒धयेति॑ स्व - धया᳚ । अ॒भि । प्रेति॑ । त॒स्थौ॒ ॥ म॒हान् । म॒ही इति॑ । अ॒स्त॒भा॒य॒त् । वीति॑ । जा॒तः । द्याम् । सद्म॑ । पार्त्थि॑वम् । च॒ । रजः॑ ॥ सः । बु॒द्ध्नात् । आ॒ष्ट॒ । ज॒नुषा᳚ । अ॒भीति॑ । अग्र᳚म् । बृह॒स्पतिः॑ । दे॒वता᳚ । यस्य॑ । स॒म्राडिति॑ सं-राट् ॥ बु॒द्ध्नात् । यः । अग्र᳚म् । अ॒भ्यर्तीत्य॑भि-अर्ति॑ । ओज॑सा । बृह॒स्पति᳚म् । एति॑ । वि॒वा॒स॒न्ति॒ । दे॒वाः ( ) ॥ भि॒नत् । व॒लम् । वीति॑ । पुरः॑ । द॒र्द॒री॒ति॒ । कनि॑क्रदत् । सुवः॑ । अ॒पः । जि॒गा॒य॒ ॥
पदसंख्या: 59