यो वा अ॒ग्नाव॒ग्निः प्र॑ह्रि॒यते॒ यश्च॒ सोमो॒ राजा॒ तयो॑रे॒ष आ॑ति॒थ्यं ॅयद॑ग्नीषो॒मीयोऽथै॒ष रु॒द्रो यश्ची॒यते॒ यथ् संचि॑ते॒ऽग्नावे॒तानि॑ ह॒वीꣳषि॒ न नि॒र्वपे॑दे॒ष ए॒व रु॒द्रोऽशा᳚न्त उपो॒त्थाय॑ प्र॒जां प॒शून् यज॑मानस्या॒भि म॑न्येत॒ यथ् संचि॑ते॒ऽग्नावे॒तानि॑ ह॒वीꣳषि॑ नि॒र्वप॑ति भाग॒धेये॑नै॒वैनꣳ॑ शमयति॒ नास्य॑ रु॒द्रोऽशा᳚न्त - [ ]
पदपाठः (Word-by-word)
यः । वै । अ॒ग्नौ । अ॒ग्निः । प्र॒ह्रि॒यत॒ इति॑ प्र - ह्रि॒यते᳚ । यः । च॒ । सोमः॑ । राजा᳚ । तयोः᳚ । ए॒षः । आ॒ति॒थ्यम् । यत् । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒ इत्य॑ग्नी - सो॒मीयः॑ । अथ॑ । ए॒षः । रु॒द्रः । यः । ची॒यते᳚ । यत् । सञ्चि॑त॒ इति॒ सं - चि॒ते॒ । अ॒ग्नौ । ए॒तानि॑ । ह॒वीꣳषि॑ । न । नि॒र्वपे॒दिति॑ निः - वपे᳚त् । ए॒षः । ए॒व । रु॒द्रः । अशा᳚न्तः । उ॒पो॒त्थायेत्यु॑प - उ॒त्थाय॑ । प्र॒जामिति॑ प्र - जाम् । प॒शून् । यज॑मानस्य । अ॒भीति॑ । म॒न्ये॒त॒ । यत् । सञ्चि॑त॒ इति॒ सं-चि॒ते॒ । अ॒ग्नौ । ए॒तानि॑ । ह॒वीꣳषि॑ । नि॒र्वप॒तीति॑ निः - वप॑ति । भा॒ग॒धेये॒नेति॑ भाग - धेये॑न । ए॒व । ए॒न॒म् । श॒म॒य॒ति॒ । न । अ॒स्य॒ । रु॒द्रः । अशा᳚न्तः ।
भट्टभास्करभाष्यम् (Bhatta Bhaskara Commentary)
1 अथैषां ब्राह्मणं - यो वा इत्यादि ॥ योऽयमग्नावग्निं मथित्वा प्रणीयते यश्च सोमो राजा तयोरेष आतिथ्यं योऽग्नीषोमीयपशुः । अथैष इत्यादि । एतानि हवींषि 'अग्नये गायत्राय' इत्यादीनि । अशान्तः क्रुद्धः अभिमन्येत नाशयेत् ॥
2 दश हवींषीत्यादि ॥ गतम् ॥
3 ऋतुभिर्वा इत्यादि ॥ एषां हविषां निर्वापेन ऋत्वादिभिः एष चितो भवतीति । दिश इत्यादि । सुषुवाणेन सोमं सुतवता, ऐश्वर्यप्राप्तेन वा । अभिजित्या इत्यादि । अभिजेतव्याः । छान्दसः क्यप्, कृदुत्तरपदप्रकृतिस्वरत्वम् । अभिजित्यै, 'तादौ च' इति गतेः प्रकृतिस्वरत्वम् ॥
4 एतया वा इत्यादि ॥ गतम् । मनुष्याः अयाजयन्नित्येव । दिग्वतीः दिक्शब्दवत्यः 'समिद्दिशामाशया नः' इत्याद्याः ॥
इति सप्तमे पञ्चमे पञ्चदशोनुवाकः ॥